બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

પંથ્યો કહે છે પંથ્યાણીને, સાંભળ મારી વાણી.

paṁthyō kahē chē paṁthyāṇīnē, sāṁbhaḷa mārī vāṇī.

A person boasting about their own trivial achievements.

પંતીઆળુ અંતે આરું.

paṁtīāḷu aṁtē āruṁ.

Laziness leads to inevitable failure.

પાનું ફરે ને સોનું ઝરે.

pānuṁ pharē nē sōnuṁ jharē.

Diligent study, accounting, or turning over new leaves in business brings great financial reward.

પાપ બોલે નહી પણ ઓરે.

pāpa bōlē nahī paṇa ōrē.

The consequences of sin are obvious even if not explicitly stated.

પાપ છાપરે ચડીને પોકારે

pāpa chāparē caḍīnē pōkārē

Wrongdoing announces itself in the end, however quietly it was done.

પાપ કદી છુપું રહે નહી.

pāpa kadī chupuṁ rahē nahī.

The truth about wrongdoing eventually comes to light.

પાપ કરતાં વારીએ, ધર્મ કરતાં હા;

pāpa karatāṁ vārīē, dharma karatāṁ hā;

One should actively discourage bad actions and enthusiastically support good deeds.

પાપ કરી વીસરી ને પુન કરવા નીસરી.

pāpa karī vīsarī nē puna karavā nīsarī.

It is used for someone who tries to perform religious acts to compensate for their past misdeeds without truly repenting.

પાપ કરી વીસરી ને પુણ્ય કરવા નીસરી.

pāpa karī vīsarī nē puṇya karavā nīsarī.

People often try to compensate for past wrongs with performative virtue without truly addressing their faults.

પાપ પ્રગટ ને ધર્મ ગુપ્ત.

pāpa pragaṭa nē dharma gupta.

Evil deeds inevitably become known to all, whereas true acts of virtue are performed quietly.

પાપ સાથે મુફલેસી જોડાયલી છે.

pāpa sāthē muphalēsī jōḍāyalī chē.

Poverty is often unfairly stigmatized as a consequence of moral failure.

પાપ થોડા વખત ફાવે, પણ તેનું શેવટ દુખમાંજ આવે.

pāpa thōḍā vakhata phāvē, paṇa tēnuṁ śēvaṭa dukhamāṁja āvē.

Unethical gains are temporary and lead to suffering.

પાપડતોડ પહેલવાન

pāpaḍatōḍa pahēlavāna

A great boaster whose strength has never been tested on anything harder.

પાપડી ભેગી ઈયળ બફાય

pāpaḍī bhēgī īyaḷa baphāya

The innocent get caught up in the punishment meant for the guilty.

પાપનાં બડબડિયાં બોલ્યા વગર રહે નહીં.

pāpanāṁ baḍabaḍiyāṁ bōlyā vagara rahē nahīṁ.

Hidden wrongdoing will inevitably surface and be exposed.

પાપનો ઘડો ભરાઈ જવો

pāpanō ghaḍō bharāī javō

For a person's wrongdoing to reach the point where the reckoning arrives.

પાપથી મેળવેલું સાત પાંચ ખાય ને ભોગવે મેળવનારે.

pāpathī mēḷavēluṁ sāta pāṁca khāya nē bhōgavē mēḷavanārē.

Ill-gotten gains are enjoyed by many, but the burden of the sin falls on the one who earned it.

પાપથી મેળવી ધરમે કરવાથી સ્વર્ગ જવાય નહી.

pāpathī mēḷavī dharamē karavāthī svarga javāya nahī.

Religious charity cannot wash away the sin of how the money was acquired.

પાપી માણસો બાહેરથી પરહેજગારી ઘણી દેખાડે.

pāpī māṇasō bāhērathī parahējagārī ghaṇī dēkhāḍē.

Hypocrites often use a facade of piety to hide their true nature.

પાપી પેટનો સવાલ છે

pāpī pēṭanō savāla chē

Said of something a person does only because they have to eat.

પાપી પુલે ને ઘરમી સુકાય.

pāpī pulē nē gharamī sukāya.

A lament that sometimes bad people seem to prosper while good people suffer.

પાપીને તેના પાપેજ મરવા દો.

pāpīnē tēnā pāpēja maravā dō.

Do not interfere with the natural consequences of someone's bad behavior.

પાપીને તેનું જ હૈયું ડંખે.

pāpīnē tēnuṁ ja haiyuṁ ḍaṁkhē.

Guilt is the inevitable punishment for wrongdoing.

પર ભોમમાં પગ મૂકવા, તે ચોખ્ખા રાખવા.

para bhōmamāṁ paga mūkavā, tē cōkhkhā rākhavā.

When visiting or living in a foreign place, maintain an irreproachable character and behave impeccably.

પારા પુંઠથી નિકળે, માંખી મુખથી બહાર.

pārā puṁṭhathī nikaḷē, māṁkhī mukhathī bahāra.

Secrets or ill-gotten gains cannot be kept hidden for long and will eventually expose themselves.

પરચો આપવો/દેખાડવો

paracō āpavō/dēkhāḍavō

To show a person exactly what you are capable of.

પરદામાં છુપાઇ પથરા મારવા.

paradāmāṁ chupāi patharā māravā.

Attacking someone while remaining hidden or anonymous.

પરદારા નિજ માત સમ, પરધન પથર સમાન;

paradārā nija māta sama, paradhana pathara samāna;

A righteous person treats other women with maternal respect and views others' riches as worthless.

પરદેશમાં ખરચી ખુટે, તે મધ દરિયે વહાણ તુટે.

paradēśamāṁ kharacī khuṭē, tē madha dariyē vahāṇa tuṭē.

Running out of funds while traveling abroad leaves a person completely helpless and stranded.

પરદેશમાં ખરચી ખુટે, તે મધ દરિયે વહાણુ તુટે.

paradēśamāṁ kharacī khuṭē, tē madha dariyē vahāṇu tuṭē.

Being stranded without resources in an unfamiliar place is an absolute disaster.

પરદેશમાંથી કામની-ભલી ચાલ ચલણ નમનતાઇ, સચ્ચાઇ મીલનસારી.

paradēśamāṁthī kāmanī-bhalī cāla calaṇa namanatāi, saccāi mīlanasārī.

These are the virtues one should bring back or adopt from foreign experiences.

પરદેશીની દોસ્તી, ને ખડની તાપણી.

paradēśīnī dōstī, nē khaḍanī tāpaṇī.

Friendships formed with strangers or outsiders are short-lived and vanish as quickly as straw burns.

પરદેશીની પ્રીત, સુરતને સગા, ગુવારની ગાંસડી, ઠેડનો સંગાય, સાગનો દેવતા, ઘાસની તાપણી, એટલામાં ભલીવાર હોય નહીં.

paradēśīnī prīta, suratanē sagā, guvāranī gāṁsaḍī, ṭhēḍanō saṁgāya, sāganō dēvatā, ghāsanī tāpaṇī, ēṭalāmāṁ bhalīvāra hōya nahīṁ.

Certain relationships and things are notoriously short-lived, unreliable, or of little value.

પરધેર માગે માન, બીજાને આપે નહીં;

paradhēra māgē māna, bījānē āpē nahīṁ;

A person who expects respect from others but refuses to show respect to anyone is no better than a beast.

પારધી બન્યો સત્સંગી, ભાલે તિલક નિશાની,

pāradhī banyō satsaṁgī, bhālē tilaka niśānī,

Outward signs of devotion do not alter an inherently cruel or deceitful nature.

પારધી બન્યો સત્સંગી, ભાલે તિલક નિશાની, ભગવાં પેહેર્યાં, કંઠી બાંધી, એ રાખ સૈલી ને વાની.

pāradhī banyō satsaṁgī, bhālē tilaka niśānī, bhagavāṁ pēhēryāṁ, kaṁṭhī bāṁdhī, ē rākha sailī nē vānī.

A person's outward religious appearance does not necessarily reflect their true character.

પરઘેર હળે, તે વેહેલા ટળે.

paraghēra haḷē, tē vēhēlā ṭaḷē.

Relying on the hospitality or charity of others leads to a quick loss of respect and independence.

પરહેજી એ ઉત્તમ ઓસડ છે.

parahējī ē uttama ōsaḍa chē.

Preventing illness through self-control is better than curing it.

પરાઈ આશ સદા નીરાશ.

parāī āśa sadā nīrāśa.

Self-reliance is the only way to ensure success.

પરાઈ છીંડીમાં હગવું ને કરાંજવું.

parāī chīṁḍīmāṁ hagavuṁ nē karāṁjavuṁ.

Said of someone who intrudes on another's space or business and then complains loudly about discomfort.

પરાઇ ગાય પરાયું ખાય હાંકે તેનું નખોદ જાય.

parāi gāya parāyuṁ khāya hāṁkē tēnuṁ nakhōda jāya.

Meddling in others' affairs or using others' resources leads to one's own downfall.

પરાઈ પીડા ભૂલતાં વાર લાગે નહીં.

parāī pīḍā bhūlatāṁ vāra lāgē nahīṁ.

People easily disregard or forget the suffering of others because it does not directly affect them.

પારકા બાપના કાંઈ આડા.

pārakā bāpanā kāṁī āḍā.

People feel no duty, respect, or responsibility toward someone else's family or concerns.

પારકા બાપનું આદ્ય કોણ કરે.

pārakā bāpanuṁ ādya kōṇa karē.

No one willingly takes on the heavy burdens, duties, or debts of a stranger.

પારકા છોકરાને જતિ કરવા સૌ તૈયાર હોય

pārakā chōkarānē jati karavā sau taiyāra hōya

People are wonderfully generous with sacrifices that cost them nothing.

પારકા ધણી પાછળ સતી થવું.

pārakā dhaṇī pāchaḷa satī thavuṁ.

Sacrificing oneself or suffering grief for someone with whom one has no personal connection.

પારકા ધરમા શ્રીમંત થવા કરતાં પોતાના ધરમા ગરીબ રહેવું ભલું-ધરમ ત્યાગ કરતાં શરીર ત્યાગ (મરણ) વધારે સારૂં.

pārakā dharamā śrīmaṁta thavā karatāṁ pōtānā dharamā garība rahēvuṁ bhaluṁ-dharama tyāga karatāṁ śarīra tyāga (maraṇa) vadhārē sārūṁ.

Self-respect and integrity are more important than material comfort gained through compromise.

પારકા કજિયા ઉછીના ન લેવાય

pārakā kajiyā uchīnā na lēvāya

Do not take on a fight that was never yours.

પારકા મરદા સાથે ધંધા કે મજુરી કરે તે જુવાન ઓરતનું પતીવ્રતાપણું જોખમમાં હોય.

pārakā maradā sāthē dhaṁdhā kē majurī karē tē juvāna ōratanuṁ patīvratāpaṇuṁ jōkhamamāṁ hōya.

It is a warning about the social risks of a woman working closely with men outside her family.

પારકાની પીઠ જેય, પોતાની નહી.

pārakānī pīṭha jēya, pōtānī nahī.

People are quick to judge others' faults while remaining blind to their own.

પારકાઓને નસીયત કરવાથી પોતે નેક કહેવાય નહી, પણ પોતેજ નેક કામો કરવાં જોઈએ.

pārakāōnē nasīyata karavāthī pōtē nēka kahēvāya nahī, paṇa pōtēja nēka kāmō karavāṁ jōīē.

Actions speak louder than words; one must practice what they preach.

પારકે આધારે જીવવું તે પોતાની નબળાઇથી અથવા હરામખોરીથી.

pārakē ādhārē jīvavuṁ tē pōtānī nabaḷāithī athavā harāmakhōrīthī.

Dependence on others is a sign of personal failure.

પારકે ભાણે લાડુ મોટો દેખાય

pārakē bhāṇē lāḍu mōṭō dēkhāya

What other people have always seems better than what you were given.

પારકે મેહોડે પાન આવવાં.

pārakē mēhōḍē pāna āvavāṁ.

Said of depending on someone else to get one's enjoyment or livelihood.

પારકે મ્હોડે પાન ચાવવાં.

pārakē mhōḍē pāna cāvavāṁ.

Someone else does the hard work while another person enjoys the benefits.

પારકે પાદર પહોળા થવું

pārakē pādara pahōḷā thavuṁ

To be splendidly generous on ground that costs you nothing.

પારકે પૈસે દિવાળી

pārakē paisē divāḷī

Celebrating handsomely at another person's expense.

પારકે પૈસે દીવાલી.

pārakē paisē dīvālī.

Spending lavishly when it is not your own money.

પારકે પૈસે પરમાનંદ

pārakē paisē paramānaṁda

Enjoying yourself thoroughly on a bill you will not be paying.

પારખી ભૂલ તરત દેખાય.

pārakhī bhūla tarata dēkhāya.

People quickly spot errors in others while remaining blind to their own shortcomings.

પારકી આશા સદા નિરાશા.

pārakī āśā sadā nirāśā.

Depend on someone else and you will be let down.

પારકી ભૂલ તરત દેખાય.

pārakī bhūla tarata dēkhāya.

People are quick to judge others while remaining blind to their own flaws.

પારકી છઠ્ઠીનો જાગતલ

pārakī chaṭhṭhīnō jāgatala

A person who takes enormous trouble over matters that are none of their business.

પારકી લેખણ પારકી સાહી, મતું કરે લાલજી ભાઈ.

pārakī lēkhaṇa pārakī sāhī, matuṁ karē lālajī bhāī.

Taking credit for work done using other people's resources.

પારકી લેખણ, પારકી શાહી, મત્તું મારે માવજીભાઈ

pārakī lēkhaṇa, pārakī śāhī, mattuṁ mārē māvajībhāī

Taking the credit for something built entirely out of other people's resources.

પારકી મા જ કાન વિંધે

pārakī mā ja kāna viṁdhē

Only an outsider will do the hard thing that actually needed doing.

પારકી માના મળશો નહીં.

pārakī mānā maḷaśō nahīṁ.

Another person's relative will never show you the genuine love and care of your own mother.

પારકી નિંદા કરનાર છિદ્ર શોધે.

pārakī niṁdā karanāra chidra śōdhē.

People who gossip are always searching for the faults of others.

પારકી પંચાતમાં શું કામ પડવું

pārakī paṁcātamāṁ śuṁ kāma paḍavuṁ

Nothing good has ever come of joining a quarrel you were not part of.

પારકી પુંજીએ તેહેવાર, ઉઠ જમીએ બે વાર.

pārakī puṁjīē tēhēvāra, uṭha jamīē bē vāra.

It is easy to be generous or extravagant with someone else's resources.

પારકી વ્હેમાં કોણ પગ મૂકે?

pārakī vhēmāṁ kōṇa paga mūkē?

No sensible person meddles in another's dangerous or complicated affairs.

પરમારથ કામમાં પૂછણું નહીં.

paramāratha kāmamāṁ pūchaṇuṁ nahīṁ.

Good deeds and acts of public welfare should be performed immediately without hesitation or seeking approval.

પરમેશ્વરને ઘેર સૌ સરખું છે.

paramēśvaranē ghēra sau sarakhuṁ chē.

Social status is irrelevant before God.

પરમેશ્વરને પારકું કાણુ ને પોતાનું કાણુ ?

paramēśvaranē pārakuṁ kāṇu nē pōtānuṁ kāṇu ?

God treats all human beings equally without bias or favoritism.

પરમેશ્વરનું સ્મરણ ભજન તથા ચિંતવન

paramēśvaranuṁ smaraṇa bhajana tathā ciṁtavana

This is a heading introducing verses on the importance of devotion and meditating on the divine.

પરમેશ્વરે દાંત આપ્યા છે તે ચાવણું આપશે.

paramēśvarē dāṁta āpyā chē tē cāvaṇuṁ āpaśē.

God provides for the needs of all living beings.

પારણામાં પણ સાચું રાયો નથી.

pāraṇāmāṁ paṇa sācuṁ rāyō nathī.

Said of a deceitful person who has been dishonest from his earliest childhood.

પરનારી યાર, સદા ખુવાર; કાંટુકા બીછાના, ઓર જુતીઓંકા માર.

paranārī yāra, sadā khuvāra; kāṁṭukā bīchānā, ōra jutīōṁkā māra.

Adultery leads to constant misery, disgrace, and violent punishment.

પરનારીની પ્રીત

paranārīnī prīta

Pursuing a relationship with another man's wife leads to moral ruin and is worse than death.

પરાણે પ્રીત થાય નહીં.

parāṇē prīta thāya nahīṁ.

Affection cannot be coerced.

પરાણે પુણ્ય થાય નહીં.

parāṇē puṇya thāya nahīṁ.

Acts of charity or religious devotion are worthless unless performed willingly and from the heart.

પરણેલા નહી પણ જાને તો ગયલા.

paraṇēlā nahī paṇa jānē tō gayalā.

Being involved in an event or situation without having the actual status or commitment.

પરણેલી દીકરી પહેરોણા જેવી, પલક દરીઆવ.

paraṇēlī dīkarī pahērōṇā jēvī, palaka darīāva.

A daughter who is married belongs to another family and her presence is fleeting.

પરણેલી તો જેવી તેવી, પણ નાતરાની તો જોઇને લેવી.

paraṇēlī tō jēvī tēvī, paṇa nātarānī tō jōinē lēvī.

While one must accept their first spouse regardless of flaws, any subsequent choice must be made with extreme caution.

પરણેલી તો જેવી તેવી, પણ નાતરેની તો જોઈને લેવી.

paraṇēlī tō jēvī tēvī, paṇa nātarēnī tō jōīnē lēvī.

One should be extra cautious when entering into a second marriage or dealing with someone who has been married before.

પરણીઆને પાલે ને જણ્યાને જીવાડે તેમાં નવાઈ શું ?

paraṇīānē pālē nē jaṇyānē jīvāḍē tēmāṁ navāī śuṁ ?

Providing for one's own family and dependents is a natural duty, not a remarkable achievement.

પરનિંદા પરનારી અરૂ, પરદ્રવ્યનકી આશ; છોડી તીનું ખાતકું, ભજે એક અવિનાશ.

paraniṁdā paranārī arū, paradravyanakī āśa; chōḍī tīnuṁ khātakuṁ, bhajē ēka avināśa.

Advises renouncing gossip, lust, and greed to focus solely on devotion to God.

પરણીને બેઠી પાટ, ને સાસુના કુલા ચાટ.

paraṇīnē bēṭhī pāṭa, nē sāsunā kulā cāṭa.

Said of a newlywed bride who, despite her elevated status, must still flatter and serve her mother-in-law submissively.

પરણીને નાતરે દેવી.

paraṇīnē nātarē dēvī.

Said of someone who is fickle or constantly changing their commitments.

પરાણીને નાતરે દીધી.

parāṇīnē nātarē dīdhī.

Used when someone helps an outsider who then causes trouble.

પરનું સારું દેખીને, ઈર્ષ્યા કરે અપાર; પોતાની મેળે બળે, મૂર્ખનો સરદાર.

paranuṁ sāruṁ dēkhīnē, īrṣyā karē apāra; pōtānī mēḷē baḷē, mūrkhanō saradāra.

Said of an envious fool who suffers and burns with jealousy upon seeing the prosperity or happiness of others.

પરણ્યા અગાઉ અધરણી.

paraṇyā agāu adharaṇī.

Counting one's chickens before they hatch.

પરણ્યા નહીં હોઈએ, પણ પાંતે તો બેઠા હૈશું.

paraṇyā nahīṁ hōīē, paṇa pāṁtē tō bēṭhā haiśuṁ.

Even if one is not the primary participant, one has at least been present at the event.

પરણ્યા નથી પણ જાને તો ગયા હઈશું.

paraṇyā nathī paṇa jānē tō gayā haīśuṁ.

Even if one does not have direct personal experience of something, they still possess general knowledge or observation of it.

પરણ્યા નથી પણ પાટલે તો બેઠા છો ને?

paraṇyā nathī paṇa pāṭalē tō bēṭhā chō nē?

You may not have finished the thing, but you have committed yourself to it past the point of backing out.

પારસમેં ઓર સંતમેં, બડા અંતરા જાત;

pārasamēṁ ōra saṁtamēṁ, baḍā aṁtarā jāta;

A philosopher's stone only turns iron into gold, but a saint transforms others into holy beings like himself.

પારસી ને ભલુ જોવાની આરસી.

pārasī nē bhalu jōvānī ārasī.

Parsis are held up as an example of good conduct and integrity.

પરવારતા બેસો તો દાનાઈ મેળવવાની કેતાબો સાથે વાત કરો.

paravāratā bēsō tō dānāī mēḷavavānī kētābō sāthē vāta karō.

Use your leisure time to read and improve your mind.

પરવારતે નીંદા કરી વખત કાઢે.

paravāratē nīṁdā karī vakhata kāḍhē.

Idle people tend to engage in backbiting.

પરવારીને કાઈ મરતું નથી.

paravārīnē kāī maratuṁ nathī.

Human tasks and responsibilities are never fully completed before death arrives.

પરવાસ્તે વાણીઆ કટલાં તોલે.

paravāstē vāṇīā kaṭalāṁ tōlē.

Used to mock someone who is idle and meddles in others' business.

પરાયે હાથેજ કાન વીધાય.

parāyē hāthēja kāna vīdhāya.

Sometimes you need external help to achieve something for yourself.

પરોણા ચાકરી કરવી—આવે બેસો, પાણી બાણી પાસો, રહેશે કે જશે ? જવાબ—આવ્યા છીએ તો મહીનેક ખાન રહીશુંજમશું ત્યારે પાણી પીશું.

parōṇā cākarī karavī—āvē bēsō, pāṇī bāṇī pāsō, rahēśē kē jaśē ? javāba—āvyā chīē tō mahīnēka khāna rahīśuṁjamaśuṁ tyārē pāṇī pīśuṁ.

A humorous take on guests who overstay their welcome and are demanding.

પર્વની ગાં—હોળી, ને મનુષ્યની ગાં—ફાળી.

parvanī gāṁ—hōḷī, nē manuṣyanī gāṁ—phāḷī.

Holi is the grand climax of festive occasions, just as an extreme ordeal leaves a person thoroughly broken.

પાસ ન દેખું પારધી, અંગ ન દેખું બાણ;

pāsa na dēkhuṁ pāradhī, aṁga na dēkhuṁ bāṇa;

The pain of love is invisible and has no obvious external cause, yet it wounds the soul deeply.

પાસે નહી કાડી ને બજાર જાય દોડી.

pāsē nahī kāḍī nē bajāra jāya dōḍī.

It is used for someone who acts as if they are wealthy or ready to spend when they have no money at all.

પાશેર તે દારૂ, અછેર તે વારૂ, પોણો શેર તે શરાબ, ને શેર પીએ તેનું ખાણું ખરાબ.

pāśēra tē dārū, achēra tē vārū, pōṇō śēra tē śarāba, nē śēra pīē tēnuṁ khāṇuṁ kharāba.

Moderation is key; excess in consumption leads to ruin.

પાશેરામાં પહેલી પૂણી છે

pāśērāmāṁ pahēlī pūṇī chē

You have barely started — there is a great deal of this still to come.

પશુ અને પક્ષીઓને ખોરાકથી અને માણસો ઉપર આભાર કરવાથી ત.બે કરી શકાય.

paśu anē pakṣīōnē khōrākathī anē māṇasō upara ābhāra karavāthī ta.bē karī śakāya.

Kindness and provision are the keys to winning over both animals and people.

પશુ ઘડતાં નર ઘડ્યો, ભુલે સિંગ અરૂ પુંછ;

paśu ghaḍatāṁ nara ghaḍyō, bhulē siṁga arū puṁcha;

A person who lacks devotion, intellect, or moral values is no better than a beast, differing only by the lack of horns and a tail.

પાસો પડે તે દાવ, ને રાજા બોલે તે ન્યાય.

pāsō paḍē tē dāva, nē rājā bōlē tē nyāya.

Power dictates the rules, and those in authority define what is right.

પત ગઈ તે પાછી આવે નહીં.

pata gaī tē pāchī āvē nahīṁ.

Reputation is fragile and once destroyed, it is hard to regain.

પત રાખા પરતાપરી, નવકોટીરા નાથ; અગલા ગુન્હા બક્ષકે, અબકે પકડા હાથ.

pata rākhā paratāparī, navakōṭīrā nātha; agalā gunhā bakṣakē, abakē pakaḍā hātha.

A prayer for divine protection and forgiveness, asking God to save one's honor despite past mistakes.

પતાલ પાણી ચલાવે ને મોરી કારડી રાખે.

patāla pāṇī calāvē nē mōrī kāraḍī rākhē.

Someone who is generous or capable in grand matters but stingy or neglectful in small, essential ones.

પાતળી પેહેરે મોજડી, ચાલે ચટકતી ચાલ;

pātaḷī pēhērē mōjaḍī, cālē caṭakatī cāla;

Describes a woman who walks with a proud or flirtatious air.

પટેલ કરતાં કટેલ અડકા, તેથીયી પૂરેલ અડકા.

paṭēla karatāṁ kaṭēla aḍakā, tēthīyī pūrēla aḍakā.

A humorous observation about how one person can be more difficult than the next.

પટેલની ધાક પાદર સુધીજ.

paṭēlanī dhāka pādara sudhīja.

One's power or influence is limited to their own domain.

પટેલે માર્યા કુત્તા, તો મીયાંએ માર્યા ઘેટા;

paṭēlē māryā kuttā, tō mīyāṁē māryā ghēṭā;

Said of people who try to match or outdo each other's foolish or petty actions.

પટેલે માર્યો કુત્તા, તો મીયાંએ માર્યો ઘેટા;

paṭēlē māryō kuttā, tō mīyāṁē māryō ghēṭā;

People of similar status or nature tend to act in similar ways.

પાઠ ભણાવવો

pāṭha bhaṇāvavō

To punish a person in a way they will remember.

પથાનકું જાને દો ઓર સુઇકુ મુડા દો.

pathānakuṁ jānē dō ōra suiku muḍā dō.

Focusing on trivial details while ignoring the main path or goal.

પથર તલે હાથ આવ્યો તે કલેવલે કાઢવો.

pathara talē hātha āvyō tē kalēvalē kāḍhavō.

When trapped in a difficult situation, use intelligence rather than force to escape.

પથર ઉપર પાણી.

pathara upara pāṇī.

Efforts wasted on someone who is stubborn or unresponsive.

પથરમાં પગેરું શું.

patharamāṁ pagēruṁ śuṁ.

It is impossible to find clues or evidence when dealing with a stubborn, unyielding, or silent person.

પથરને લાત મારે તો પગ લાગે.

patharanē lāta mārē tō paga lāgē.

Attacking someone stronger or more stubborn than you will only harm yourself.

પથારો પાથરવો

pathārō pātharavō

To sprawl a simple matter out into a great untidy business.

પથ્થર ઉપર પાણી

paththara upara pāṇī

Advice that runs straight off without soaking in anywhere.

પતી તે પેટ બરાબર.

patī tē pēṭa barābara.

It is used to say that a husband is a basic necessity for a woman, just like food is for the body.

પાટીદાર મુવા છપએ.

pāṭīdāra muvā chapaē.

Highlights how even wealthy and self-sufficient landowners were ruined by an overwhelming calamity.

પતીવ્રતા ઓરત પોતાની ખુબસુરતી ને શણગારથી પારકીઆ સાથે નખરાં કરે, તે કરતાં વેશીઆ ભલી કે તે તો તેના પેશાજ છે.

patīvratā ōrata pōtānī khubasuratī nē śaṇagārathī pārakīā sāthē nakharāṁ karē, tē karatāṁ vēśīā bhalī kē tē tō tēnā pēśāja chē.

Hypocrisy in moral conduct is worse than open vice.

પાટિયાં બેસી જવાં

pāṭiyāṁ bēsī javāṁ

For a business to go under.

પત્તર ખાંડવી

pattara khāṁḍavī

To go on at length about nothing at all.

પાવલાની પાડી ને પોણે ચરાઈ.

pāvalānī pāḍī nē pōṇē carāī.

Said when the maintenance or incidental expenses far exceed the value of the item itself.

પવન હીલોળા દેતહે, મારું નીર પીએ ન કાય.

pavana hīlōḷā dētahē, māruṁ nīra pīē na kāya.

Said by someone who possesses valuable resources, wisdom, or affection but finds that no one is willing to accept or appreciate them.

પવન કરતાં મનની ગતી વધારે.

pavana karatāṁ mananī gatī vadhārē.

Thoughts can travel faster than any physical force.

પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવવો

pavana pramāṇē saḍha phēravavō

To adjust your position to whatever is blowing at the time.

પવીત્ર મન સાથની તનદુરસ્તી, ગુજરાન કરવાનું સાધન, તથા કુટુંબ તરફનું સુખ.

pavītra mana sāthanī tanadurastī, gujarāna karavānuṁ sādhana, tathā kuṭuṁba taraphanuṁ sukha.

These are the three pillars of a long and contented life.

પવીત્રાઇ અને સત્યતા એજ દુનીઆની આબાદાનીનું મુળ છે.

pavītrāi anē satyatā ēja dunīānī ābādānīnuṁ muḷa chē.

A stable and prosperous society is built on moral integrity.

પવિત્રાઈ વગરની ખુબસુરતી તે વાસ વગરનાં ફુલ બરાબર.

pavitrāī vagaranī khubasuratī tē vāsa vagaranāṁ phula barābara.

Physical beauty is worthless if it is not accompanied by moral character.

પવિત્રાઈથી ચાલનારને લોક ચરચાની ધાસતી નથી, કારણ કે ધોબી લોકો મેલાંજ કપડાંને ધુવે છે.

pavitrāīthī cālanāranē lōka caracānī dhāsatī nathī, kāraṇa kē dhōbī lōkō mēlāṁja kapaḍāṁnē dhuvē chē.

People only gossip about those who have something to hide or are actually doing wrong.

પવીત્રાઈથી ચાલવાની નાનપણથીજ ટેવ પાડો.

pavītrāīthī cālavānī nānapaṇathīja ṭēva pāḍō.

Moral character should be cultivated from a young age.

પાયા વગર કાંઈ ગંધાય.

pāyā vagara kāṁī gaṁdhāya.

Rumors or complaints do not arise out of nowhere; there is always some underlying truth.

પાયો ઘસે તો ધર પડે.

pāyō ghasē tō dhara paḍē.

If the core principles or base of a situation are compromised, the whole structure collapses.

પેગડે પગ ને બ્રહ્મ ઉપદેશ.

pēgaḍē paga nē brahma upadēśa.

Trying to impart deep wisdom or advice to someone who is in a great hurry and unable to listen.

પેહલાં ખેશ પછી દરવેશ.

pēhalāṁ khēśa pachī daravēśa.

Take care of your own responsibilities before helping others.

પેહલે દહાડે પરોણા, બીજે દહાડે પાઈ, ત્રીજે દીને સમન્યા, પણ ચોથે દહાડે કાઢવા બેચી સાહી.

pēhalē dahāḍē parōṇā, bījē dahāḍē pāī, trījē dīnē samanyā, paṇa cōthē dahāḍē kāḍhavā bēcī sāhī.

Overstaying one's welcome turns a guest into an unwanted person.

પેહલી રાતે મરે તેને ક્યાં લગી રડે ?

pēhalī rātē marē tēnē kyāṁ lagī raḍē ?

Do not waste time grieving over something that was never truly yours or was lost immediately.

પેહેલું તિર્થ સાસુ સસરા, બીજું તિર્થ શાળી; ઠીકાઠક માતપિતા, શ્રેષ્ઠ તિર્થ ધરવાળી.

pēhēluṁ tirtha sāsu sasarā, bījuṁ tirtha śāḷī; ṭhīkāṭhaka mātapitā, śrēṣṭha tirtha dharavāḷī.

A humorous observation on how a henpecked husband prioritizes his wife's family and his wife over his own parents.

પેજ પીને તેજ રાખે.

pēja pīnē tēja rākhē.

Maintaining one's dignity and appearance despite being in poverty.

પેલા ભવને વાયદે.

pēlā bhavanē vāyadē.

Postponing a promise or task indefinitely, with no real intention of ever fulfilling it.

પેલે પાને ભગવાનદાસ, લુગડાં પહેરે સો પચાસ,

pēlē pānē bhagavānadāsa, lugaḍāṁ pahērē sō pacāsa,

Said of someone who makes a grand, showy impression at the very beginning but lacks substance.

પેરણામાં સૌ નાગું.

pēraṇāmāṁ sau nāguṁ.

Underneath superficial coverings or when stripped of external status, all human beings are essentially the same.

પેટ ભરવા સારૂ કુલને કુબાડે.

pēṭa bharavā sārū kulanē kubāḍē.

It is used to criticize someone who sacrifices their family's honor or values just to survive or make money.

પેટ છે કે પાતાળ ?

pēṭa chē kē pātāḷa ?

Said of an appetite — for food, or for anything else — that nothing seems to fill.

પેટ ચોળીને શૂળ ઊભું ન કરાય

pēṭa cōḷīnē śūḷa ūbhuṁ na karāya

Do not go manufacturing trouble that was not there before you started.

પેટ કરાવે વેઠ

pēṭa karāvē vēṭha

Hunger puts people to work they would never otherwise agree to.

પેટ મોટું રાખવું

pēṭa mōṭuṁ rākhavuṁ

To be large-hearted enough to let things pass.

પેટ ને પેટી બંનેથી ખાલી.

pēṭa nē pēṭī baṁnēthī khālī.

Having absolutely no food to eat and no money or possessions saved.

પેટ ઓલુ પંચી.

pēṭa ōlu paṁcī.

Hunger or greed drives people to do things they otherwise wouldn't.

પેટ પકડીને હસવું

pēṭa pakaḍīnē hasavuṁ

To laugh until you cannot stand up straight.

પેટ પર પાટું મારવું

pēṭa para pāṭuṁ māravuṁ

To take away the living a person feeds their family on.

પેટ ઠારવું/પેટ બાળવું

pēṭa ṭhāravuṁ/pēṭa bāḷavuṁ

To be satisfied — or, the other way, to be eaten up with envy.

પેટ તો કુતરાં પણ ભરે છે.

pēṭa tō kutarāṁ paṇa bharē chē.

Merely surviving and feeding oneself is not a great achievement; one must strive for higher moral or social purpose.

પેટ ઉઘાડીને કાઈ જોતું નથી.

pēṭa ughāḍīnē kāī jōtuṁ nathī.

People only judge by outward appearances and cannot see one's internal suffering, hunger, or secrets.

પેટછૂટી વાત કરવી

pēṭachūṭī vāta karavī

To say the whole of it, keeping nothing back.

પેટમાં દુખે ને કપાલ કુટે.

pēṭamāṁ dukhē nē kapāla kuṭē.

Complaining about the wrong thing or looking for a solution in the wrong place.

પેટમાં ઘુસી જવું

pēṭamāṁ ghusī javuṁ

To work your way into a person's confidence.

પેટમાં હોય તેને ભરોસે કેડપરનાને મારવું.

pēṭamāṁ hōya tēnē bharōsē kēḍaparanānē māravuṁ.

One should not act aggressively or take risks based on resources that are not yet fully secured.

પેટમાં કાઈથી પેસી નીકળાતું નથી.

pēṭamāṁ kāīthī pēsī nīkaḷātuṁ nathī.

Secrets kept within are impossible to uncover.

પેટમાં પેસીને પગ પહોળા કરવા

pēṭamāṁ pēsīnē paga pahōḷā karavā

To be let in as a guest and end up behaving as the owner.

પેટમાં ફાળ પડવી

pēṭamāṁ phāḷa paḍavī

For your heart to lurch with sudden fear.

પેટમાં ટાંટીઆ છે.

pēṭamāṁ ṭāṁṭīā chē.

Said of a person who hides their true, often malicious or cunning, intentions deep inside.

પેટમાં તે પેટીમાં, ને હેઠ બહાર તે ફાટ બહાર.

pēṭamāṁ tē pēṭīmāṁ, nē hēṭha bahāra tē phāṭa bahāra.

Secrets are hard to keep; walls have ears.

પેટમાં તે પેટીમાં, ને હોઠ બહાર તે કોટ બહાર.

pēṭamāṁ tē pēṭīmāṁ, nē hōṭha bahāra tē kōṭa bahāra.

A secret kept in one's mind remains secure, but once spoken aloud, it spreads beyond control.

પેટના બલ્યા ગામ બાલે.

pēṭanā balyā gāma bālē.

Someone suffering from personal misery often spreads their bitterness to others.

પેટના બળ્યા ગામ બાળે.

pēṭanā baḷyā gāma bāḷē.

A person suffering from deep internal pain or jealousy will cause harm to everyone around them.

પેટને પૂછીને ખાવું, જીભને પૂછીને ખાવું નહીં.

pēṭanē pūchīnē khāvuṁ, jībhanē pūchīnē khāvuṁ nahīṁ.

Eat for nutrition and health rather than for the pleasure of taste.

પેટને વાસ્તે ગુલામગીરીભી કરવી પડે.

pēṭanē vāstē gulāmagīrībhī karavī paḍē.

Hunger and the need to survive force people to endure indignities.

પેટનો બળ્યો ગામ બાળે

pēṭanō baḷyō gāma bāḷē

A person eaten up by their own misery spreads it to everyone around them.

પેટનો ખાડો પૂરવો

pēṭanō khāḍō pūravō

To scrape together just enough to eat.

પેટનું પાણી ન હલવું

pēṭanuṁ pāṇī na halavuṁ

To be completely unmoved by something that ought to have shaken you.

પેટપૂજા કરવી

pēṭapūjā karavī

To sit down to a proper meal.

પેટથી સૌ હેઠ.

pēṭathī sau hēṭha.

The need for food is the most basic and pressing human drive.

પેટે પાટા બાંધવા

pēṭē pāṭā bāṁdhavā

To go without, and bind yourself tight so the hunger shows less.

પેટિયું રળી લેવું

pēṭiyuṁ raḷī lēvuṁ

To make just about enough to eat and no more.

પિઆરથી માણસોને જાનવરે પણ વશ થાય.

piārathī māṇasōnē jānavarē paṇa vaśa thāya.

Kindness is the most effective way to win over even the most difficult or wild creatures.

પિઆરથી ઉધરે ને લાડથી બીગડે.

piārathī udharē nē lāḍathī bīgaḍē.

There is a fine line between healthy affection and harmful indulgence.

પીડા માથેથી ઉતરી પગે વળગી.

pīḍā māthēthī utarī pagē vaḷagī.

One problem is solved, but another immediately takes its place.

પીળે પાને માંડી વાળ્યાં છે.

pīḷē pānē māṁḍī vāḷyāṁ chē.

The matter is completely settled, forgotten, or written off as a loss.

પીળે પાને માંડી વાળ્યાં છે. વાળ્યાં ખત છે.

pīḷē pānē māṁḍī vāḷyāṁ chē. vāḷyāṁ khata chē.

Old accounts, disputes, or debts have been permanently closed and written off.

પીળું એટલું સોનું નહીં.

pīḷuṁ ēṭaluṁ sōnuṁ nahīṁ.

Appearances can be deceptive.

પીળું તેટલું સોનું નહિ, ઊજળું તેટલું દૂધ નહિ

pīḷuṁ tēṭaluṁ sōnuṁ nahi, ūjaḷuṁ tēṭaluṁ dūdha nahi

Do not take a thing for what it appears to be.

પીંજણ નકામી શી પીંજવી?

pīṁjaṇa nakāmī śī pīṁjavī?

There is no point in wasting time and effort on a useless task or a hopeless argument.

પીંજીઓ પીંજ્યો, ને રૂનો રૂજ.

pīṁjīō pīṁjyō, nē rūnō rūja.

It is used when a lot of effort is put into something but the result remains unchanged or unproductive.

પીપા પાપ ન કીજીએ, પુણ્ય કીજે સો વાર;

pīpā pāpa na kījīē, puṇya kījē sō vāra;

Exhorts to avoid sinful actions entirely and constantly engage in acts of charity and virtue.

પીરની માનતા મુજવર વધારે.

pīranī mānatā mujavara vadhārē.

People who profit from an institution often exaggerate its importance.

પીરની માનતા મુજાવર વધારે.

pīranī mānatā mujāvara vadhārē.

Subordinates exaggerate their master's glory for personal gain.

પીરની મોટાઇ મુજવર વધારે.

pīranī mōṭāi mujavara vadhārē.

A leader's reputation is often built by their followers or attendants.

પીતળ માણસથી કામ પાડતાં સચેત રહેવું.

pītaḷa māṇasathī kāma pāḍatāṁ sacēta rahēvuṁ.

Exercise caution when interacting with deceitful or hypocritical individuals.

પીતમ પાસ હએ, દુર મત ધુડા.

pītama pāsa haē, dura mata dhuḍā.

Do not create distance or misunderstanding when the person you care about is close to you.