બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

ઉભો ટેકા સો મનનો ભાર જીલે

ubhō ṭēkā sō mananō bhāra jīlē

A small amount of support can help carry a very heavy burden.

ઉછળી પગ ભાંગવા નહીં.

uchaḷī paga bhāṁgavā nahīṁ.

Avoid taking unnecessary risks that could lead to disaster.

ઉદર ભરણે કારણે, પ્રાણી કરત ઇલાજ;

udara bharaṇē kāraṇē, prāṇī karata ilāja;

People will resort to any means, honorable or dishonorable, and perform all kinds of tasks just to earn a livelihood.

ઉદર પોષણ કારણે, જે અન્નનો દેનાર; તેનું માથું કાપશે, મૂર્ખનો સરદાર.

udara pōṣaṇa kāraṇē, jē annanō dēnāra; tēnuṁ māthuṁ kāpaśē, mūrkhanō saradāra.

Said of an ungrateful fool who harms or destroys the very benefactor who feeds and supports him.

ઉદરનિમિત્ત બહુકૃતવેષા.

udaranimitta bahukr̥tavēṣā.

People will adopt various roles or behaviors just to earn a living.

ઉધમથી લક્ષ્મી મળે, મળે દ્રવ્યથી માન;

udhamathī lakṣmī maḷē, maḷē dravyathī māna;

Money and hard work are the keys to social status.

ઉધાર આપ ને ખર જોખ.

udhāra āpa nē khara jōkha.

Lending money often leads to losing it and damaging the relationship.

ઉધાર વગર લાભ નહીં, ને મરણ વગર ડાભ નહીં.

udhāra vagara lābha nahīṁ, nē maraṇa vagara ḍābha nahīṁ.

Taking financial risk on credit is essential for business gain, just as certain rites require death.

ઉધરાણી કરવી તો આકરી કરવી, ચાંપીને કરવી.

udharāṇī karavī tō ākarī karavī, cāṁpīnē karavī.

Advises that recovering money owed requires firmness rather than gentle persuasion.

ઉધારની માને કુતરા પરણે.

udhāranī mānē kutarā paraṇē.

Credit is a deceptive and unreliable foundation for business.

ઉદ્યમ તો સૌ આંદરે, પામે કર્મ પ્રમાણ;

udyama tō sau āṁdarē, pāmē karma pramāṇa;

Hard work is common to all, but the ultimate reward depends on one's destiny.

ઉદ્યોગ એ દેશની આબાદીનું બીજ છે.

udyōga ē dēśanī ābādīnuṁ bīja chē.

National wealth is built on the hard work of its people.

ઉદ્યોગ એજ ભાગ્યની માતા છે.

udyōga ēja bhāgyanī mātā chē.

Hard work creates one's own good fortune.

ઉદ્યોગ સારાં નસીબનું મૂળ છે.

udyōga sārāṁ nasībanuṁ mūḷa chē.

Diligence and effort are the true foundations of prosperity.

ઉદ્યોગ સારાં નસીબનું મૂળ છે. ધંધા કરે તો ધાન્ય મળે.

udyōga sārāṁ nasībanuṁ mūḷa chē. dhaṁdhā karē tō dhānya maḷē.

Hard work is the foundation of prosperity.

ઉદ્યોગે ઉમર વધે.

udyōgē umara vadhē.

Hard work and activity lead to a more fulfilling and longer life.

ઉદ્યોગી માણસો ભુખા ઉઠે પણ ભુખા સુવે નહી.

udyōgī māṇasō bhukhā uṭhē paṇa bhukhā suvē nahī.

Hard work ensures that one's needs are met by the end of the day.

ઉગતાને સૌ કોઇ નમે.

ugatānē sau kōi namē.

People tend to favor or support those who are gaining power or success.

ઉજડ ગામમાં એરંડા પ્રધાન.

ujaḍa gāmamāṁ ēraṁḍā pradhāna.

A mediocre person appears important when there is no one better around.

ઉજડ ગામમાં એરંડો પ્રધાન.

ujaḍa gāmamāṁ ēraṁḍō pradhāna.

In the absence of truly capable people, even a mediocre person gains prominence.

ઉજળે લુગડે ડાઘ બેસે.

ujaḷē lugaḍē ḍāgha bēsē.

The better your name, the more every mark on it shows.

ઉજળું એટલું દુધ નહિ.

ujaḷuṁ ēṭaluṁ dudha nahi.

Do not take a thing for what it appears to be.

ઉજ્જડ ગામની જમે શી ભરવી?

ujjaḍa gāmanī jamē śī bharavī?

There is no point in preparing for an occasion or showing off in a place where no one is present to appreciate it.

ઉજ્જડ વનમાં એરંડો પ્રધાન.

ujjaḍa vanamāṁ ēraṁḍō pradhāna.

Where there is nothing, anything at all looks impressive.

ઉકલ્યો કોયડો કોડીનો

ukalyō kōyaḍō kōḍīnō

Obvious the moment somebody has shown you.

ઉકરડાને વધતાં વાર શી?

ukaraḍānē vadhatāṁ vāra śī?

The worthless thing needs no help at all to get bigger.

ઉખડ તલે માંથું મુક્યું તો ધપકારાથી બીવું શું?

ukhaḍa talē māṁthuṁ mukyuṁ tō dhapakārāthī bīvuṁ śuṁ?

Once you have committed to a difficult or dangerous task, there is no point in fearing the inevitable consequences.

ઉલાળિયું કરવું

ulāḷiyuṁ karavuṁ

To put it about that the business has failed and disappear.

ઉલટો ચાર કોટવાલને દંડે.

ulaṭō cāra kōṭavālanē daṁḍē.

A wrongdoer turns the tables to blame the person trying to stop them.

ઉલટો ચોર કોતવાલને દંડે.

ulaṭō cōra kōtavālanē daṁḍē.

It describes a situation where the wrongdoer turns the tables and accuses the person trying to enforce justice.

ઉમર ભરાય તેમ ખોરાકબી ફેરવાય.

umara bharāya tēma khōrākabī phēravāya.

One's needs and habits change as one grows older.

ઉમર વધે તેમ જીંદગી ઘટે.

umara vadhē tēma jīṁdagī ghaṭē.

It is a reflection on the inevitable passage of time.

ઉમરનું ઘર એકજ દમમાં ખાલી થાય છે, તો પણ તમામ દુનીઆ હાથ કરવાની તલબ રાખે છે.

umaranuṁ ghara ēkaja damamāṁ khālī thāya chē, tō paṇa tamāma dunīā hātha karavānī talaba rākhē chē.

It comments on the futility of greed in the face of life's brevity.

ઉંબર બળતો ન જુએ ને ડુંગર બળતો તો જુએ.

uṁbara baḷatō na juē nē ḍuṁgara baḷatō tō juē.

Blind to what is happening at home and remarkably sharp about everybody else's business.

ઉમેદ ને આશાથી જીંદગી ચાલે, એ નહી હોય તો જીંદગીનો અંત આવે.

umēda nē āśāthī jīṁdagī cālē, ē nahī hōya tō jīṁdagīnō aṁta āvē.

Hope is the essential fuel for human existence.

ઉમેદ તે એક બુરૂં દુખ છે, તેની દવા તે મોત છે.

umēda tē ēka burūṁ dukha chē, tēnī davā tē mōta chē.

Unfulfilled longing causes suffering that only ends with life itself.

ઉના પાણીથી કાંઈ આગ લાગે નહી.

unā pāṇīthī kāṁī āga lāgē nahī.

Mild measures are ineffective against serious problems.

ઉનાં પાણીથી ઘર બલે નહી.

unāṁ pāṇīthī ghara balē nahī.

Minor issues or mild actions cannot cause major destruction.

ઉંચું પદ આશ્રય વિના, કાઈ નથી પામેલ;

uṁcuṁ pada āśraya vinā, kāī nathī pāmēla;

Success and high status require the assistance or backing of others.

ઉંદરને ઉછાળો નહિ, મિંદડીને માલો નહિ, નાગર બચ્ચો કાલો નહિ, ને બ્રાહ્મણ ઘેર પાળો નહિ.

uṁdaranē uchāḷō nahi, miṁdaḍīnē mālō nahi, nāgara baccō kālō nahi, nē brāhmaṇa ghēra pāḷō nahi.

An old rhymed list of four things reckoned to be more trouble than they are worth.

ઉંદરેએ સભા ભરી ઠરાવ્યું કે, બીલાડીને ગલે ઘાંટરડી બાંધવી કે તેના અવાજથી આપણે સઉ ચેતેલા રહીએ, પણ સવાલ એજ મુશકેલ કે તે બધે કોણ.

uṁdarēē sabhā bharī ṭharāvyuṁ kē, bīlāḍīnē galē ghāṁṭaraḍī bāṁdhavī kē tēnā avājathī āpaṇē sau cētēlā rahīē, paṇa savāla ēja muśakēla kē tē badhē kōṇa.

It describes a situation where a solution is proposed but is impossible to implement.

ઉંડાઉ પાસે પૈસા રહે નહી.

uṁḍāu pāsē paisā rahē nahī.

It is a simple observation about the nature of money and habits.

ઉંધ બગાસું મોકલે જ બગાસા તું.

uṁdha bagāsuṁ mōkalē ja bagāsā tuṁ.

One thing naturally leads to another.

ઉંધતા ખોલે પણ જાગતા ન ખોલે (જાણી જોઈને).

uṁdhatā khōlē paṇa jāgatā na khōlē (jāṇī jōīnē).

You can wake someone who is sleeping, but you cannot wake someone who is pretending to be asleep.

ઉને પાણીએ ઘર બળે નહીં.

unē pāṇīē ghara baḷē nahīṁ.

Minor family arguments are temporary and do not destroy the underlying relationship.

ઉને પાણીએં ઘર બળે નહીં.

unē pāṇīēṁ ghara baḷē nahīṁ.

Said when family squabbles or mild arguments do not result in lasting harm or total destruction.

ઉંઘ ને આલસ, એ વધારેલાં વધે.

uṁgha nē ālasa, ē vadhārēlāṁ vadhē.

The more you indulge in laziness, the harder it becomes to be active.

ઉંઘ વેચીને ઉજાગરા કરવો.

uṁgha vēcīnē ujāgarā karavō.

To sacrifice one's comfort or peace of mind for a specific purpose.

ઉંઘતી બીલાડી ઉંદર પકડે નહી.

uṁghatī bīlāḍī uṁdara pakaḍē nahī.

One must be active and alert to achieve results.

ઉનું ખાય, ઉબારે સુએ, તેની નાડ વૈદ નહી જુએ.

unuṁ khāya, ubārē suē, tēnī nāḍa vaida nahī juē.

A person who lives carelessly and ignores health will eventually suffer the consequences.

ઉપજ્યું તેવું નીપજ્યું.

upajyuṁ tēvuṁ nīpajyuṁ.

The outcome is a direct reflection of the initial effort or input.

ઉપકાર કદી વીસરવો નહીં.

upakāra kadī vīsaravō nahīṁ.

Gratitude is a virtue that should always be maintained.

ઉપકારને બદલે અપકાર.

upakāranē badalē apakāra.

Ingratitude is the common response to a good deed.

ઉપરકી તો આછી બની, ભીતરકી તો રામજી જાને.

uparakī tō āchī banī, bhītarakī tō rāmajī jānē.

Appearances are often deceptive.

ઉતરા, ઉતરા શું કરે? સાંભળ મારી માત; રણમાં જ્યારે ધા પડે, ત્યારે ઉતરા દે નહીં હાથ.

utarā, utarā śuṁ karē? sāṁbhaḷa mārī māta; raṇamāṁ jyārē dhā paḍē, tyārē utarā dē nahīṁ hātha.

One should rely on one's own strength and courage in a crisis rather than waiting for favorable external conditions.

ઉતરમાંથી વરસાદ ચહડીઆવે તો, વરસાદ થોડા પણ ઘણા દિવસ વરસે.

utaramāṁthī varasāda cahaḍīāvē tō, varasāda thōḍā paṇa ghaṇā divasa varasē.

Rains originating from the north tend to be light but prolonged.

ઉતર્યા ગઢ ગિરનાર, તનડું આવ્યું તળાટીએ; વળતાં બીજી વાર, દામા કુંડ નથી દેખવા.

utaryā gaḍha giranāra, tanaḍuṁ āvyuṁ taḷāṭīē; vaḷatāṁ bījī vāra, dāmā kuṁḍa nathī dēkhavā.

Expresses the deep sorrow of leaving one's beloved homeland forever, knowing one can never return.

ઉતર્યો અમલદાર કોડીનો.

utaryō amaladāra kōḍīnō.

The deference was for the post, and it leaves with the post.

ઉતાવળા સો આવરા ધીરા સો ગંભીર.

utāvaḷā sō āvarā dhīrā sō gaṁbhīra.

Haste leads to mistakes, while patience leads to success.

ઉતાવલા સો બાવરા, ધીરા સો ગંભીર.

utāvalā sō bāvarā, dhīrā sō gaṁbhīra.

Patience is a sign of wisdom, while haste leads to mistakes.

ઉતાવળા સો બાવરા ધીરા સો ગંભીર.

utāvaḷā sō bāvarā dhīrā sō gaṁbhīra.

Impatience leads to foolish errors, whereas patience yields thoughtful and composed actions.

ઉતાવળા થઈ વિના વિચારે, આગળ પગલાં ભરતા; નાગાની ટોળીમાં પેસી, પછી પસ્તાવા કરતા.

utāvaḷā thaī vinā vicārē, āgaḷa pagalāṁ bharatā; nāgānī ṭōḷīmāṁ pēsī, pachī pastāvā karatā.

Acting rashly and associating with shameless or wicked people only leads to deep regret later.

ઉતાવલથી ચાલનાર કાંઈ હમેશ શરત જીતતો નથી-જેરાવર કાંઈ હમેશ યુધ્ધમાં ફાવતો નથી.

utāvalathī cālanāra kāṁī hamēśa śarata jītatō nathī-jērāvara kāṁī hamēśa yudhdhamāṁ phāvatō nathī.

Success is not guaranteed by speed or strength alone.

ઉતાવળે આંબા ન પાકે

utāvaḷē āṁbā na pākē

Some things take the time they take and no amount of pushing shortens it.

ઉતાવળે આંબા પાકે નહીં.

utāvaḷē āṁbā pākē nahīṁ.

Good things take time and cannot be rushed.

ઉતાવળ્યા સાત વાર પાછા વળે.

utāvaḷyā sāta vāra pāchā vaḷē.

Acting in rash hurry results in mistakes that force one to restart repeatedly.

ઉઠ લાંબું ને પુછડું ટૂંકું.

uṭha lāṁbuṁ nē puchaḍuṁ ṭūṁkuṁ.

Used to describe something that is disproportionate or incomplete.

ઉઠ પ્હાણા પગ પર.

uṭha phāṇā paga para.

Inviting the trouble to come and find you.

ઉઠ રે વહુ વિસામો ખા હું કાંતુ ને તું દળવા જા.

uṭha rē vahu visāmō khā huṁ kāṁtu nē tuṁ daḷavā jā.

Solicitude arranged so that the other person still does the heavier job.

ઉઠાળ જાત્રા.

uṭhāḷa jātrā.

Performing an obligation or journey in a rushed, perfunctory, and careless manner.

ઉઠના પેટમાં જીરાનો વધાર.

uṭhanā pēṭamāṁ jīrānō vadhāra.

A tiny amount of something is useless for a very large requirement.

ઉઠરા કઇ તર બેસશે તેનો ભરોસો નહીં.

uṭharā kai tara bēsaśē tēnō bharōsō nahīṁ.

It is impossible to predict the behavior of an unpredictable person or situation.

ઉઠરે વહુ તું વીસામે ખા, હું કાંટુ તું દલવા જા.

uṭharē vahu tuṁ vīsāmē khā, huṁ kāṁṭu tuṁ dalavā jā.

It is used to mock someone who gives orders while pretending to be helpful.

ઉઠી કંથ હથિયાર લે, મેં લઉં શક્કર તુપ; પ્રાહુણારા તો મુજ બળ, રણમાં બળ તો તુજ.

uṭhī kaṁtha hathiyāra lē, mēṁ lauṁ śakkara tupa; prāhuṇārā tō muja baḷa, raṇamāṁ baḷa tō tuja.

Men and women have distinct roles, where women manage domestic hospitality and men are expected to show courage in times of conflict.

ઉત્તમ ખેતી, મધ્યમ વેપાર, કનીષ્ઠ ચાકરી.

uttama khētī, madhyama vēpāra, kanīṣṭha cākarī.

It reflects a traditional hierarchy of occupations where independence is valued over working for others.

ઉત્તમને ટુંકારે, ને અધમને ખાસડે મોત.

uttamanē ṭuṁkārē, nē adhamanē khāsaḍē mōta.

The wise understand a subtle suggestion, while the foolish require harsh treatment to learn.

ઉત્તર—સૂત ન અબળા કર શકે, યશ નહીં સિંધુ સમાય;

uttara—sūta na abaḷā kara śakē, yaśa nahīṁ siṁdhu samāya;

Resolves the riddle by asserting that true righteousness and a good name are imperishable.

ઉત્તરમાંથી વરસાદ ચહડીઆવે તો, વરસાદ થોડા પણ ઘણા દિવસ વરસે.

uttaramāṁthī varasāda cahaḍīāvē tō, varasāda thōḍā paṇa ghaṇā divasa varasē.

The direction of the wind and clouds dictates the nature of the rainfall.

ઉદાર માનવી તેની આંખોથી જ ઓળખાય છે.’

udāra mānavī tēnī āṁkhōthī ja ōḷakhāya chē.’

ઉધાર કહે આ, ખૂણે બેસીને રે, નગદ કહેજી ખા, ખીચડી ને ઘી, ફાવ્યે તે ડાહ્યો ફેસ્યે તે મૂર્ખ

udhāra kahē ā, khūṇē bēsīnē rē, nagada kahējī khā, khīcaḍī nē ghī, phāvyē tē ḍāhyō phēsyē tē mūrkha

ઉધાર કોઇને ન આપીએ તો બમણા મહિને ભાર.

udhāra kōinē na āpīē tō bamaṇā mahinē bhāra.

ઉધાર માગે એ મિત્ર ફીટી દુશ્મન થાય.

udhāra māgē ē mitra phīṭī duśmana thāya.

ઉધાર માંગે એ ધારા ફ્ટીને દુશ્મન થાય.

udhāra māṁgē ē dhārā phṭīnē duśmana thāya.

ઉધારી ગરાકોને ખાઈ જાય છે.

udhārī garākōnē khāī jāya chē.

ઉધતો બોલે પણ જાગતો ન બોલે (જાણી જોઈને).

udhatō bōlē paṇa jāgatō na bōlē (jāṇī jōīnē).

ઉદ્યમ તો સૌ આદરે, પામે કર્મ પ્રમાણ;

udyama tō sau ādarē, pāmē karma pramāṇa;

ઉહાપણમાં ડુલી ગયો છે.

uhāpaṇamāṁ ḍulī gayō chē.

ઉજર ખેરા પીર બસે, નીરધનયા ધન હોય, રયું જોખન ન સાંપડે, મુવાં નહી જીવે કોય.

ujara khērā pīra basē, nīradhanayā dhana hōya, rayuṁ jōkhana na sāṁpaḍē, muvāṁ nahī jīvē kōya.

ઉખ્ખે બે, ને દેવધે બે

ukhkhē bē, nē dēvadhē bē

ઉંચ્છ-યસ્વ મહતે સૌભાગ્ય'–મહાન સૌભાગ્યની પ્રાપ્તિને માટે ઉન્નતિશીલ બનો.

uṁccha-yasva mahatē saubhāgya'–mahāna saubhāgyanī prāptinē māṭē unnatiśīla banō.

ઉંધ બગાડ્યું મોકલે ન બગાડા તું.

uṁdha bagāḍyuṁ mōkalē na bagāḍā tuṁ.

ઉપકારી ઉપકાર જગ, સબસે કરત પ્રકાશ;

upakārī upakāra jaga, sabasē karata prakāśa;

ઉપર પડે તેજ તે ઉચકે. માં જઈ જાંખકુ લાવ્યા.

upara paḍē tēja tē ucakē. māṁ jaī jāṁkhaku lāvyā.

ઉસા શાહેદ ને મુસા ધવાઇ.

usā śāhēda nē musā dhavāi.

ઉસકો તો એક ટાંગ થી

usakō tō ēka ṭāṁga thī

ઉષઃકાળની દેવી જ્યારે પ્રભાતની પહેલી જ્યોતિની સાથે કિરણોના રથ પૂર સવાર બનીને નીકળે છે ત્યારે તેની સાથે ચાર વસ્તુઓ હોય છે. આ વસ્તુઓને વહેંચતી તે આગળ વધે છે.

uṣaḥkāḷanī dēvī jyārē prabhātanī pahēlī jyōtinī sāthē kiraṇōnā ratha pūra savāra banīnē nīkaḷē chē tyārē tēnī sāthē cāra vastuō hōya chē. ā vastuōnē vahēṁcatī tē āgaḷa vadhē chē.

'ઉષ્ણીષ'

'uṣṇīṣa'

‘– ઉતાળ કરો–નહિ તો ભરુચ ગૂમાવશો. યા તો વાત વાતમાં ભરુચ ખોયું.’

‘– utāḷa karō–nahi tō bharuca gūmāvaśō. yā tō vāta vātamāṁ bharuca khōyuṁ.’

ઉતર્યા ગઢ ગિરનાર, તનહું આવ્યું તળાટીએ;

utaryā gaḍha giranāra, tanahuṁ āvyuṁ taḷāṭīē;

ઉતાવળા થઈ વિના વિચારે, આગળ પગલાં ભરતાં; નાગાની ટોળીમાં પેસી, પછી પસ્તાવા કરતો.

utāvaḷā thaī vinā vicārē, āgaḷa pagalāṁ bharatāṁ; nāgānī ṭōḷīmāṁ pēsī, pachī pastāvā karatō.

ઉઠ રે વહુ વિસામા ખા, હું કાંતું ને તું દળવા જા.

uṭha rē vahu visāmā khā, huṁ kāṁtuṁ nē tuṁ daḷavā jā.

ઉઠના ઉઠ ગલી જવાં ને કાડીને ચગડતાં કમકમાટ બતાવવાં.

uṭhanā uṭha galī javāṁ nē kāḍīnē cagaḍatāṁ kamakamāṭa batāvavāṁ.

ઉઠરા કઇ તર બેસરો.

uṭharā kai tara bēsarō.

ઉઠી કંથ હથિયાર લે, મેં લઉં શક્કર તુપ;¹ પ્રાણુનારા તો મુજ બળ, રણમાં બળ તો તુજ.

uṭhī kaṁtha hathiyāra lē, mēṁ lauṁ śakkara tupa;¹ prāṇunārā tō muja baḷa, raṇamāṁ baḷa tō tuja.