બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

૨ બીસીઆર તો મરદ હુશીઆર.

2 bīsīāra tō marada huśīāra.

Intelligence and capability define a man's worth.

બચન તજે ન સત્યપુરુષ, તજે પ્રાણ અરુ દેશ;

bacana tajē na satyapuruṣa, tajē prāṇa aru dēśa;

Honorable people value their promises above their own lives and worldly possessions.

બચ્ચાં તો માના પેઆરથીજ ઉધરે.

baccāṁ tō mānā pēārathīja udharē.

A mother's care is essential for a child's growth.

બચ્ચાં વગરનું ઘર સુણું.

baccāṁ vagaranuṁ ghara suṇuṁ.

Children bring life and joy to a home.

બચ્ચાંને આઈ વહાલી કે ખાઈ વહાલી?

baccāṁnē āī vahālī kē khāī vahālī?

A question about what a child values more, often used to highlight basic needs.

બચ્ચાંને ઉસતાદ કેળવે છે તે જેમ ચાબુક સવાર વછેરાને કેળવે છે તેમ.

baccāṁnē usatāda kēḷavē chē tē jēma cābuka savāra vachērānē kēḷavē chē tēma.

Discipline and guidance are necessary to shape a child's character.

બચ્ચાંઓની રમતમાં દેડકાઓનું મોત.

baccāṁōnī ramatamāṁ dēḍakāōnuṁ mōta.

It is used to describe how the innocent suffer because of the actions of the powerful or the thoughtless.

બચ્ચાઓના નામ પોતાની કામના આગલા પાછલા થઈ ગએલાં નામીચા નર નારીઓનાં રાખવા

baccāōnā nāma pōtānī kāmanā āgalā pāchalā thaī gaēlāṁ nāmīcā nara nārīōnāṁ rākhavā

It is a practice to name children after historical figures to honor their legacy.

બચ્ચે બાલેકા ખેલ.

baccē bālēkā khēla.

Something that is very easy to do.

બચ્ચું જે આપણું હોય તેજ ખરૂ બચ્ચું.

baccuṁ jē āpaṇuṁ hōya tēja kharū baccuṁ.

It is used to express that one's own kin or creations are the ones that truly matter.

બચ્યું દુધમાં પાણી નમાવી તે પાછું કહાડી નાંખવા કહે.

bacyuṁ dudhamāṁ pāṇī namāvī tē pāchuṁ kahāḍī nāṁkhavā kahē.

It is used to describe someone who makes a mistake and then tries to fix it in an impossible way.

બાડા ગામમાં બે બારશ

bāḍā gāmamāṁ bē bāraśa

Where nothing is straight, even the calendar cannot agree with itself.

બડા ઘેરમે ભુતકા ડર.

baḍā ghēramē bhutakā ḍara.

It is used to say that with great wealth or status comes great anxiety or fear.

બદકામ પોતે કરે ને ગાળ દે શેતાનને.

badakāma pōtē karē nē gāḷa dē śētānanē.

People often blame external forces for their own bad behavior.

બદકામો કરે ને બદ સોબતમાં ફરે, છતાં ધાસતી રાખે કે રખે મને કાઇ ખરૂં કહેશે !

badakāmō karē nē bada sōbatamāṁ pharē, chatāṁ dhāsatī rākhē kē rakhē manē kāi kharūṁ kahēśē !

People who live dishonestly often fear being exposed by the truth.

બદકારોના મરણથી ભલાંઓને આસુદગી મળે છે.

badakārōnā maraṇathī bhalāṁōnē āsudagī maḷē chē.

The world is a better place when evil people are no longer around to cause harm.

બદલો લેવો ઈશ્વરનું કામ

badalō lēvō īśvaranuṁ kāma

Leave the settling of it to somebody better placed than you.

બદનના શણગાર કીમતી પોશાક પહેરવા કરતાં વિદ્યાથીજ છે.

badananā śaṇagāra kīmatī pōśāka pahēravā karatāṁ vidyāthīja chē.

True beauty and status come from education, not from expensive attire.

બદનની તવંગરી માલ ખજાનાથી ને મનની તવંગરી એલમ હાંસલ કીધાથી છે.

badananī tavaṁgarī māla khajānāthī nē mananī tavaṁgarī ēlama hāṁsala kīdhāthī chē.

Material wealth is temporary, but intellectual wealth is the true riches of a person.

બદનીયતથી બરકત જાય.

badanīyatathī barakata jāya.

It is used to warn that dishonesty leads to misfortune.

બદસુરત બાયડી કહે હું મોહે કાને દેખાડું. તેના ખાવંદે જવાબ દીધો કે ગમે તેને દેખાડ, પણ મારેથી છુપું રાખ.

badasurata bāyaḍī kahē huṁ mōhē kānē dēkhāḍuṁ. tēnā khāvaṁdē javāba dīdhō kē gamē tēnē dēkhāḍa, paṇa mārēthī chupuṁ rākha.

It is a sarcastic remark about someone who is unpleasant to be around.

બડે બડાઈ ના તજે, લઘુ રહી ઇતરાય;

baḍē baḍāī nā tajē, laghu rahī itarāya;

Truly noble people maintain their dignity and humility, whereas insignificant people show off and act arrogant.

બડે ગ્રહે બડ હોત હય, જ્યું વામન ભુજ દંડ;

baḍē grahē baḍa hōta haya, jyuṁ vāmana bhuja daṁḍa;

Associating with or seeking the shelter of a powerful and great person elevates one's own stature and capabilities.

બડેકે ઘરમે પેડના સહેલ ઓર નીકલેના મુશકેલ.

baḍēkē gharamē pēḍanā sahēla ōra nīkalēnā muśakēla.

It is used to warn that getting involved in complex or high-status situations is easy, but getting out is hard.

બડેને બડેકુ પીછાના.

baḍēnē baḍēku pīchānā.

It is used to say that people of similar status or caliber recognize each other.

બધા દાહાડા ઉઘાડે પગે ફરે ને ચોમાસામાં જોડા પેહરે.

badhā dāhāḍā ughāḍē pagē pharē nē cōmāsāmāṁ jōḍā pēharē.

It is used to describe someone who is foolish or acts only when it is too late.

બધા દરમાંથી લેત્રતા મળે નહી, કાઈમાંથી સાપ નીકલી આવે.

badhā daramāṁthī lētratā maḷē nahī, kāīmāṁthī sāpa nīkalī āvē.

It is used to warn that one cannot always predict the outcome of an action, and sometimes danger lurks where it is least expected.

બધા દીકરા પેટના છે, કાઈ ઉપરવાડેથી નથી લીધા.

badhā dīkarā pēṭanā chē, kāī uparavāḍēthī nathī līdhā.

A parent loves all their children equally and cannot show favoritism.

બધા ઘાટ ઘડ્યા ને ખીલે આવી અટકયા.

badhā ghāṭa ghaḍyā nē khīlē āvī aṭakayā.

It is used when a project is almost complete but fails at the very last step.

બધામાં ભાગ હોય, પણ રંડાપો સુવાંગ (સ્વાંગ)જ હોય.

badhāmāṁ bhāga hōya, paṇa raṁḍāpō suvāṁga (svāṁga)ja hōya.

One must bear one's deepest personal griefs and misfortunes entirely alone.

બધાં તેડાં પાછાં જાય, પણ જમનું તેડું પાછું જાય નહીં.

badhāṁ tēḍāṁ pāchāṁ jāya, paṇa jamanuṁ tēḍuṁ pāchuṁ jāya nahīṁ.

Death is inevitable and cannot be avoided or postponed.

બધે ભવ રલેઓ ને પારકે પૈસે બલેઓ.

badhē bhava ralēō nē pārakē paisē balēō.

Someone who has lived a life of dependency on others.

બધી બાબતમાં કરકસર કરજો પણ કેળવણી ઉપર ખર્ચ કરજો.

badhī bābatamāṁ karakasara karajō paṇa kēḷavaṇī upara kharca karajō.

Education is the most important investment one can make.

બધો ભાર અંતે કન્યાની કેડ પર આવે

badhō bhāra aṁtē kanyānī kēḍa para āvē

The burden always settles on whoever is least able to refuse it.

બધું ગામ ધોરે, ત્યારે ઘેલી ઘેંસ ઓરે.

badhuṁ gāma dhōrē, tyārē ghēlī ghēṁsa ōrē.

Said of someone who acts completely out of step with a crisis or the general consensus.

બધું ગામ ઘોરે, ત્યારે ઘેલી ઘેસ ઓરે.

badhuṁ gāma ghōrē, tyārē ghēlī ghēsa ōrē.

Said of a foolish person who does tasks at completely inappropriate or late hours.

બધું જીતાય પણ મોત જીતાય નહીં.

badhuṁ jītāya paṇa mōta jītāya nahīṁ.

Death is the inevitable end that no one can escape.

બડી બડી બાતાં, બગલમેં હાથાં.

baḍī baḍī bātāṁ, bagalamēṁ hāthāṁ.

Said of someone who boasts grandly but does absolutely nothing to help or work.

બગભગત-ઠગભગત

bagabhagata-ṭhagabhagata

Standing perfectly still in prayer, like the heron — and for exactly the same reason.

બગલા ભગત.

bagalā bhagata.

It is used to describe a hypocrite who pretends to be religious or saintly to deceive others.

બગાસું ખાતા પતાસું મળ્યું

bagāsuṁ khātā patāsuṁ maḷyuṁ

Good fortune arriving on somebody who was not even looking for it.

બહાને મોત ને સંજોગે રજક રાજી.

bahānē mōta nē saṁjōgē rajaka rājī.

It is used to reflect on how people use fate or circumstances to explain their life events.

બહાર બડાઈ ને ઘરમાં લડાઈ.

bahāra baḍāī nē gharamāṁ laḍāī.

It is used to describe a family that maintains a false image of happiness to the public while having conflicts at home.

બાહાર ઉપર આવેલા બાવલીઓથી શોભે.

bāhāra upara āvēlā bāvalīōthī śōbhē.

It is used to describe something that looks good on the surface but is actually common or worthless.

બહારની ડોસીને બાળવા જાય ને ઘરની ડોસીને કુતરા ખાય.

bahāranī ḍōsīnē bāḷavā jāya nē gharanī ḍōsīnē kutarā khāya.

It is used to criticize someone who ignores their own responsibilities or family to focus on others.

બહેર લોકોને દેખાડવા જે કંઈ કરો તે અંતે ખોટું જ ઠરે.

bahēra lōkōnē dēkhāḍavā jē kaṁī karō tē aṁtē khōṭuṁ ja ṭharē.

Trying to impress or communicate with those who cannot understand you is a futile effort.

બહેરા પાસે ગાવણું, ને મુંગા પાસે ગાલ;

bahērā pāsē gāvaṇuṁ, nē muṁgā pāsē gāla;

Efforts are wasted when directed at those who cannot receive them.

બહેત ગઈ અબ થોડી રહી, નારાયણ અબ ચેત;

bahēta gaī aba thōḍī rahī, nārāyaṇa aba cēta;

Most of your life has already gone by, so use the remaining time wisely to focus on spiritual matters.

બહેત ગઈ થોડી રહી.

bahēta gaī thōḍī rahī.

The end of a difficult period is near.

બહેત ગઈ થોડી રહી, વ્યાકુળ મન મત હોય;

bahēta gaī thōḍī rahī, vyākuḷa mana mata hōya;

Advise to remain calm and patient in the later stages of life or a task, rather than losing one's composure.

બહેત ગોયા ને ઊગ્યા ઘાસ.

bahēta gōyā nē ūgyā ghāsa.

Great efforts and investments yielded absolutely no useful results.

બહેત કી આછછ, તોબી ન સમજ્યા કાછછ.

bahēta kī āchacha, tōbī na samajyā kāchacha.

No matter how well or clearly something is explained, a stubborn or foolish person will not grasp it.

બહેત કી આજીજી, તોબી ન સમજ્યા કાજીજી.

bahēta kī ājījī, tōbī na samajyā kājījī.

Describing an unfeeling authority figure who remains deaf to all humble appeals.

બહેતેમે બહે જર્‌યેગે, તુમ નહીં પકડા બાંહી;

bahētēmē bahē jar‌yēgē, tuma nahīṁ pakaḍā bāṁhī;

A prayer for divine intervention and protection to save one from drowning in the ocean of worldly existence.

બહોલાં કામોમાં બહોલી ચીંતા.

bahōlāṁ kāmōmāṁ bahōlī cīṁtā.

It is used to state that greater responsibilities bring greater stress.

બહોળાં વાંચનથી મેળવેલો અનુભવ એજ મોટી કેળવણી.

bahōḷāṁ vāṁcanathī mēḷavēlō anubhava ēja mōṭī kēḷavaṇī.

Reading is the best way to gain wisdom and experience.

બહુ ડાહ્યો બહુ ખરડાય

bahu ḍāhyō bahu kharaḍāya

Being too shrewd is what eventually marks you.

બહુ ડાહ્યો ત્રણ ઠેકાણે ખરડાય.

bahu ḍāhyō traṇa ṭhēkāṇē kharaḍāya.

Being overly clever or pedantic leads to unnecessary mistakes.

બહુ દોડે તે પાછળ પડે.

bahu dōḍē tē pāchaḷa paḍē.

Haste and lack of focus lead to failure.

બહુ હસવું તે રાવને.

bahu hasavuṁ tē rāvanē.

Excessive joy is often followed by sorrow.

બહુ હસવું તે રોવાને.

bahu hasavuṁ tē rōvānē.

Overindulgence in mirth or frivolity ends in sorrow.

બહુ કુલે તે કરમાવા.

bahu kulē tē karamāvā.

Excessive pride or a sudden burst of activity often precedes a downfall or death.

બહુ તાંતણુ મળીને.

bahu tāṁtaṇu maḷīnē.

Unity provides strength to overcome difficult tasks.

બાઈ બાઈ એના ઘરની.

bāī bāī ēnā gharanī.

A person's authority or status is limited to their own domain and carries no weight outside it.

બાઈ મ્હાંનાં મેળાં, ને ગામનાં લોક લુચ્ચાં.

bāī mhāṁnāṁ mēḷāṁ, nē gāmanāṁ lōka luccāṁ.

A gentle or naive person is easily taken advantage of by a deceitful community.

બાઈ મ્હેનાં મેળાં, ને ગામનાં લોક લુચ્ચાં.

bāī mhēnāṁ mēḷāṁ, nē gāmanāṁ lōka luccāṁ.

Said when someone complains about the deceitfulness of others while being troublesome herself.

બાઇડી કે જે પોતાના ચેહેરાના શણગાર ઉપરજ ધ્યાન આપે તે પોતાના ઘરના કારોબાર વીસારી મેલે.

bāiḍī kē jē pōtānā cēhērānā śaṇagāra uparaja dhyāna āpē tē pōtānā gharanā kārōbāra vīsārī mēlē.

Focusing only on vanity leads to the neglect of one's responsibilities.

બાઈજી મુઆં બાપડાં, ઘરબાર થયાં આપણાં.

bāījī muāṁ bāpaḍāṁ, gharabāra thayāṁ āpaṇāṁ.

Said of someone who rejoices in a tragedy because it brings them personal gain or inheritance.

બાઈને કાઈ લેનાર નહીં, ને ભાઈને કાઈ દેનાર નહીં.

bāīnē kāī lēnāra nahīṁ, nē bhāīnē kāī dēnāra nahīṁ.

Said of a couple or two people who are both equally undesirable or lacking in prospects.

બાઈને કોઈ લે નહિ ને ભાઈને કોઈ આપે નહિ

bāīnē kōī lē nahi nē bhāīnē kōī āpē nahi

Said of a household nobody wants to marry into or out of.

બૈરાંની બુદ્ધિ પગની પાનીએ

bairāṁnī buddhi paganī pānīē

An old insult, recorded here as part of what the collection actually contains.

બજારમાં જે નવરો બેસે તે કોઇને ભલું ને કોઇને બુડું કહેશે.

bajāramāṁ jē navarō bēsē tē kōinē bhaluṁ nē kōinē buḍuṁ kahēśē.

Idle people spend their time gossiping and judging others.

બજરંગ બીરકા સોટા, ફુટ જાય ભંગીકા લોટા.

bajaraṁga bīrakā sōṭā, phuṭa jāya bhaṁgīkā lōṭā.

A powerful person's action or remedy ends up destroying a poor person's meager livelihood.

બાજરી, બાવટા, વાલ વિષે.

bājarī, bāvaṭā, vāla viṣē.

Simple, hardy crops are the foundation of rural sustenance.

બકરું કાઢતા ઊંટ પેઠું

bakaruṁ kāḍhatā ūṁṭa pēṭhuṁ

The remedy let in something considerably worse than the problem.

બખશેશ કરીને પાડ ચડાવતા ના.

bakhaśēśa karīnē pāḍa caḍāvatā nā.

True charity should be given without expecting gratitude or making the recipient feel indebted.

બખીલ ન ખા ગયા, ન લે ગયા, ન ભલાં કામકું દે ગયા, મર ગયા સો દોજખમે ગયા.

bakhīla na khā gayā, na lē gayā, na bhalāṁ kāmakuṁ dē gayā, mara gayā sō dōjakhamē gayā.

Hoarding wealth without enjoying it or doing good deeds is a wasted life.

બખીલની દોલત તે વરસાદ વગરના વાદળ જેવી છે.

bakhīlanī dōlata tē varasāda vagaranā vādaḷa jēvī chē.

Wealth that is not shared or used for good is as useless as a cloud that brings no rain.

બખીલોને દોલત-લોભીઓને સત્તા-બદનીતીની ખુબસુરતી, નીચ માણસને ઓધા, એ ધાસતી ભરેલું છે.

bakhīlōnē dōlata-lōbhīōnē sattā-badanītīnī khubasuratī, nīca māṇasanē ōdhā, ē dhāsatī bharēluṁ chē.

Giving power or resources to those with bad character is dangerous.

બક્ષિસ લાખની પણ હિસાબ કોડીનો

bakṣisa lākhanī paṇa hisāba kōḍīnō

Generous with presents and merciless about what is owed.

બાળ પરદેશાંરી ચાકરી, બાળ ગુણિકારા હેત.

bāḷa paradēśāṁrī cākarī, bāḷa guṇikārā hēta.

Working far from home and trusting the love of a prostitute are both utterly worthless and painful endeavors.

બાળ પરદેશાંરી ચાકરી, બાળ ગુણિકારે હેત.

bāḷa paradēśāṁrī cākarī, bāḷa guṇikārē hēta.

Servitude far from home and affection given to a prostitute bring only grief.

બાળ પરદેશી ચાકરી, કોણ પરદેશે જાય?

bāḷa paradēśī cākarī, kōṇa paradēśē jāya?

Working in a foreign land or serving others is full of hardships, and one is better off enjoying modest comforts at home.

બળદ ગધેડાને શિખામણ આપે.

baḷada gadhēḍānē śikhāmaṇa āpē.

Said when one foolish or hardworking but simple person tries to instruct another who is equally stubborn or foolish.

બળદના ગુણ તો ગયા, કે બેડ કજેડાં જુતા;

baḷadanā guṇa tō gayā, kē bēḍa kajēḍāṁ jutā;

A good person's qualities are wasted when they are in a bad situation.

બળદના ગુણ તો ગયે, કે જોડે કજોડાં જુતે;

baḷadanā guṇa tō gayē, kē jōḍē kajōḍāṁ jutē;

Good qualities are wasted when paired with an unsuitable partner.

બળજો લાંચીયા, જે લાંચ લઇ એકની ખાતર બીજાને દુખાવે.

baḷajō lāṁcīyā, jē lāṁca lai ēkanī khātara bījānē dukhāvē.

Corruption and taking bribes to harm others is a shameful act.

બળજો નાદાન દોસ્ત, કોઇ દીન માથું કપાવે, મરજો વેરી દુશમન, કોઇ દીન ફાંસી ચઢાવે.

baḷajō nādāna dōsta, kōi dīna māthuṁ kapāvē, marajō vērī duśamana, kōi dīna phāṁsī caḍhāvē.

Both foolish friends and active enemies are dangerous to one's well-being.

બળજો તે દોસ્ત કે જે આપણી પાછળ ભુંડું બોલે.

baḷajō tē dōsta kē jē āpaṇī pāchaḷa bhuṁḍuṁ bōlē.

A friend who gossips or speaks ill of you is not a true friend.

બાળક તોએ સિંહનું, બચ્ચું તોએ બાજ;

bāḷaka tōē siṁhanuṁ, baccuṁ tōē bāja;

The offspring of noble or powerful beings inherit their inherent strength and majesty from birth.

બાલાપન એલમેં ખોયા, જુવાની નીંદભર સોયા, ખુઢાપા દેખ દેખ રોયા.

bālāpana ēlamēṁ khōyā, juvānī nīṁdabhara sōyā, khuḍhāpā dēkha dēkha rōyā.

Squandering one's youth brings inevitable grief and regret in old age.

બાલસૈં ખેલ નહીં, બડેસૈં વેર નહીં.

bālasaiṁ khēla nahīṁ, baḍēsaiṁ vēra nahīṁ.

One should avoid trivializing children and avoid making enemies of powerful people.

બળતામાં ઘી હોમવું.

baḷatāmāṁ ghī hōmavuṁ.

To make a bad situation worse.

બળતામાં હાથ ઘાલવા.

baḷatāmāṁ hātha ghālavā.

Interfering in a volatile situation and getting hurt as a result.

બળતામાંથી નીકળ્યું તે લાભ.

baḷatāmāṁthī nīkaḷyuṁ tē lābha.

Something is better than nothing when facing a total loss.

બળતાંમાં ઘી હોમવું

baḷatāṁmāṁ ghī hōmavuṁ

To make a bad situation considerably worse on purpose.

બાલથી શીર શોભે, આંખથી જગ જોવાય, કાનથી ભલી વાત જણાય, નાકથી દુર્ગંધી પરખાય, પગથી પૃથ્વી ફરી શકાય, હાથથી ભલું કામ કરી શકાય પણ પેટની વેઠ એજ દુઃખ થાય.

bālathī śīra śōbhē, āṁkhathī jaga jōvāya, kānathī bhalī vāta jaṇāya, nākathī durgaṁdhī parakhāya, pagathī pr̥thvī pharī śakāya, hāthathī bhaluṁ kāma karī śakāya paṇa pēṭanī vēṭha ēja duḥkha thāya.

While the body has many useful functions, the constant need to feed oneself is a lifelong burden.

બળતું ઘર કૃષ્ણાર્પણ કરવું

baḷatuṁ ghara kr̥ṣṇārpaṇa karavuṁ

Making a generous offering of the thing you were about to lose anyway.

બળી સુમની દોલત કે જે કોઇને કામ નહી આવે.

baḷī sumanī dōlata kē jē kōinē kāma nahī āvē.

Wealth that is hoarded and not used to help others is useless.

બલિદાનનો બકરો

balidānanō bakarō

The one chosen to carry the blame for everybody.

બલીએલ પાસ માગવું તે બેહારમત થવા જેવું છે.

balīēla pāsa māgavuṁ tē bēhāramata thavā jēvuṁ chē.

Asking for help from someone who is already suffering or ruined is futile and humiliating.

બલિયા સાથે બાથ ન ભીડવી.

baliyā sāthē bātha na bhīḍavī.

It is a piece of advice to avoid conflicts with those who are more powerful than you.

બળિયાના બે ભાગ

baḷiyānā bē bhāga

Whoever can enforce it gets more than their portion.

બળ્યા ભુંડા મરદ, જે પરાઇ ઓરત પુસલાવે.

baḷyā bhuṁḍā marada, jē parāi ōrata pusalāvē.

Men who pursue married women are despicable.

બળ્યું બુરૂં નસીબ, તે સારૂ કાંહાં સુધી રડશે, અરધી રોટલી તે આખી નહી થશે.

baḷyuṁ burūṁ nasība, tē sārū kāṁhāṁ sudhī raḍaśē, aradhī rōṭalī tē ākhī nahī thaśē.

Complaining about bad luck does not change one's circumstances.

બળ્યું ખારું પાણી કે જે કોઇના પીધામાં નહી આવે.

baḷyuṁ khāruṁ pāṇī kē jē kōinā pīdhāmāṁ nahī āvē.

Something that serves no useful purpose is worthless.

બાંડા ગામમાં બે તેરસ.

bāṁḍā gāmamāṁ bē tērasa.

Small, insignificant places often have an excess of self-important, petty leaders.

બંદા પોહેળા ને શેરી સાંકડી.

baṁdā pōhēḷā nē śērī sāṁkaḍī.

Said of a pompous individual who acts oversized and domineering in a modest neighborhood.

બંદગી ગુનાહ કરતાં અટકાવે, પણ ગુનાહ બંદગી કરતાં અટકાવે છે.

baṁdagī gunāha karatāṁ aṭakāvē, paṇa gunāha baṁdagī karatāṁ aṭakāvē chē.

Devotion keeps one away from wrongdoing, but engaging in sin makes one lose the desire to pray.

બંદગી, ખેરાત ને ખોદા તરફની અરજ એનું સરવેને માથે છે ફરજ.

baṁdagī, khērāta nē khōdā taraphanī araja ēnuṁ saravēnē māthē chē pharaja.

It is everyone's moral obligation to pray, give to charity, and seek God.

બંધ બેસતી પાઘડી પહેરી લેવી

baṁdha bēsatī pāghaḍī pahērī lēvī

To take a general remark as though it had been aimed at you personally.

બાંધવ હોય અબોલણા, તોએ પોતાની આણિ.

bāṁdhava hōya abōlaṇā, tōē pōtānī āṇi.

Family bonds remain significant even during periods of conflict or estrangement.

બાંધવ હોય અબોલણા, તોએ પોતાની બાંહે.

bāṁdhava hōya abōlaṇā, tōē pōtānī bāṁhē.

Reminds that kinsmen, despite personal disputes, remain one's natural support against outsiders.

બાંધી ઢાલ તલવાર, વ્હારે ચઢિયા વાલમા; રેળાણે રણ મોઝાર, સાચું સોરઠીઆ ભણે.

bāṁdhī ḍhāla talavāra, vhārē caḍhiyā vālamā; rēḷāṇē raṇa mōjhāra, sācuṁ sōraṭhīā bhaṇē.

True heroes do not hesitate to risk and sacrifice their lives on the battlefield to protect others.

બાંધી મુઠી લાખની.

bāṁdhī muṭhī lākhanī.

It is used to say that keeping one's secrets or plans to oneself is valuable.

બાંધી મુઠી લાખની, ને ખોલે તે ખાકની.

bāṁdhī muṭhī lākhanī, nē khōlē tē khākanī.

It is used to emphasize that keeping one's resources or secrets private is better than revealing them.

બાંધી મુઠ્ઠી લાખની, ઉઘાડી વા ખાય

bāṁdhī muṭhṭhī lākhanī, ughāḍī vā khāya

Keep your own counsel and people credit you with a great deal; show them everything and there is nothing left.

બની બનાવી બન રહી, અબ બનતેકી નાહી;

banī banāvī bana rahī, aba banatēkī nāhī;

An accomplished fact cannot be changed by worrying about it.

બણ્યા એસા બોલા કે લવંગમે પેયા તોલા.

baṇyā ēsā bōlā kē lavaṁgamē pēyā tōlā.

It is used to describe someone who exaggerates or talks in a way that is overly precise or unbelievable.

બાપ દીકરાનો નાતો.

bāpa dīkarānō nātō.

A fundamental, unbreakable bond that requires mutual duty and respect.

બાપ દીવાને, મા દીવાની, બાયડી મારી તુળજલવાની.

bāpa dīvānē, mā dīvānī, bāyaḍī mārī tuḷajalavānī.

Describes a household where every single member is erratic or foolish in their own way.

બાપ એવા બેટા ને વડ એવા ટેટા.

bāpa ēvā bēṭā nē vaḍa ēvā ṭēṭā.

The fruit tells you what the tree was.

બાપ મરે ને દીકરા ઘોડે ચહડે. બધાનો અંત લાગે પણ માણસના મનનો અંત લાગે નહી.

bāpa marē nē dīkarā ghōḍē cahaḍē. badhānō aṁta lāgē paṇa māṇasanā mananō aṁta lāgē nahī.

It is used to comment on human greed and the endless nature of human desires.

બાપ મરેગે જબ એલ બાતેંગે.

bāpa marēgē jaba ēla bātēṁgē.

It is used to describe someone who is waiting for a specific event to happen before they take action.

બાપ નહીં દેખા તો દેખા બિલાડા, ચાર નહીં દેખા તો દેખા મુનારા,

bāpa nahīṁ dēkhā tō dēkhā bilāḍā, cāra nahīṁ dēkhā tō dēkhā munārā,

Mocks complete ignorance and ridiculous comparisons.

બાપ શેર તો દીકરો સવા શેર

bāpa śēra tō dīkarō savā śēra

The son has gone one better than the father — for good or otherwise.

બાપ તેવા બેટા ને વડ તેવા ટેટા.

bāpa tēvā bēṭā nē vaḍa tēvā ṭēṭā.

Children naturally inherit the qualities and traits of their parents.

બપૈયા મન ધીર ધર, દેખ દયાલકા ધ્યાન;

bapaiyā mana dhīra dhara, dēkha dayālakā dhyāna;

One should have patience and trust in divine providence to fulfill one's deepest needs.

બાપજી મુઆ બાપડાં, ઘરબાર થયાં આપણાં.

bāpajī muā bāpaḍāṁ, gharabāra thayāṁ āpaṇāṁ.

Said upon coming into an inheritance after the passing of an elder.

બાપના બાપને ઘેલાં રૂવે.

bāpanā bāpanē ghēlāṁ rūvē.

Mourning or worrying excessively about ancestors or distant matters that no longer affect the present.

બાપના કૂવામાં ડુબી ન મરાય

bāpanā kūvāmāṁ ḍubī na marāya

An inheritance being yours does not oblige you to accept what is wrong with it.

બાપના કુવામાં શુડી મરાય નહીં.

bāpanā kuvāmāṁ śuḍī marāya nahīṁ.

One should not foolishly ruin oneself or persist in a harmful path just out of family loyalty or tradition.

બાપના પૈસે તાગડધીન્ના

bāpanā paisē tāgaḍadhīnnā

Living splendidly on an income you did nothing to earn.

બાપને કાઈ લેનાર નહીં, ને ભાઈને કાઈ દેનાર નહીં.

bāpanē kāī lēnāra nahīṁ, nē bhāīnē kāī dēnāra nahīṁ.

Describes a family with no financial standing, neither trusted with loans nor offered help.

બાપને પૈસે તાગડધિન્ના.

bāpanē paisē tāgaḍadhinnā.

Said of a spoiled child who squanders their parents' wealth on luxury and entertainment.

બાપનું બારમું ને પડોસનું ઘર, ફરી ફરીને મળે નહીં.

bāpanuṁ bāramuṁ nē paḍōsanuṁ ghara, pharī pharīnē maḷē nahīṁ.

Certain rare opportunities or windfalls occur only once in a lifetime and should be fully exploited.

બાપનું બારમું ને પાડોસીનું ઘર વારેવાર મળે નહી.

bāpanuṁ bāramuṁ nē pāḍōsīnuṁ ghara vārēvāra maḷē nahī.

It is used to say that certain opportunities or events are rare and should be taken advantage of when they occur.

બાપનું વહાણ ને બેસવાની તાણ

bāpanuṁ vahāṇa nē bēsavānī tāṇa

Having a clear right to something and still having to fight for it.

બાપે માર્યા વેર

bāpē māryā vēra

An enmity you inherited without ever choosing it.

બાપેલું વેગણ લીલું થાય નહીં.

bāpēluṁ vēgaṇa līluṁ thāya nahīṁ.

Once a person's reputation or a situation is completely ruined, it can never be restored to its original state.

બફા વહાં નફા, હવા વહાં ધા.

baphā vahāṁ naphā, havā vahāṁ dhā.

Heat brings good crops and profit, while windy weather brings distress or pests.

બાફી મારવું

bāphī māravuṁ

To make a thorough mess of something straightforward.

બાર બાવા ને તેર ચોકા

bāra bāvā nē tēra cōkā

More separate arrangements than there are people to need them.

બાર બાયડીએ બગલાનું જોર.

bāra bāyaḍīē bagalānuṁ jōra.

A large group of weak or indecisive people still cannot accomplish anything significant.

બાર બોલાવણ બેસણું, બીહુ ને બહુ માન;

bāra bōlāvaṇa bēsaṇuṁ, bīhu nē bahu māna;

Describes a hospitable home where guests receive great respect and warm invitations.

બાર બોલાવણુ બેસણું, બીડું ને બહુ માન;

bāra bōlāvaṇu bēsaṇuṁ, bīḍuṁ nē bahu māna;

A house is only truly alive when it is filled with people and social warmth.

બાર ગાઊએ બોલી બદલાય.

bāra gāūē bōlī badalāya.

Go a few miles in any direction and they say it differently.

બાર ગાઉએ બોલી બદલાય.

bāra gāuē bōlī badalāya.

Dialects and local ways of speaking vary noticeably even over short distances.

બાર હાથનું ચીભડું ને તેર હાથનું બી

bāra hāthanuṁ cībhaḍuṁ nē tēra hāthanuṁ bī

A story where the parts do not even pretend to fit together.

બાર કારભારી ને તેર ચોધરી.

bāra kārabhārī nē tēra cōdharī.

Said of a chaotic situation where there are too many leaders and no one to actually do the work.

બાર મહીને ૨૪ રૂ. રલી લાવેલો તે છ મહીના બેસી ખાવા નહીં કે?

bāra mahīnē 24 rū. ralī lāvēlō tē cha mahīnā bēsī khāvā nahīṁ kē?

If one has worked hard to save, they deserve to rest and enjoy the fruits of their labor.

બાર મન તેલે અંધારૂં.

bāra mana tēlē aṁdhārūṁ.

It is used to describe a situation where there is plenty of resource but no result or enlightenment.

બાર વરસે બાવો બોલ્યો, જા બેટા દુકાળ પડશે

bāra varasē bāvō bōlyō, jā bēṭā dukāḷa paḍaśē

Silent for years, and when he does speak it is that.

બાર વર્ષે બાવો બોલ્યો જા બેટા તેરા નખ્ખોદ જજો.

bāra varṣē bāvō bōlyō jā bēṭā tērā nakhkhōda jajō.

Twelve years of silence, and that was what he had been saving up.

બરાબરીસું કીજીએ, વ્યાહ, બૈર ઓર પ્રીત.

barābarīsuṁ kījīē, vyāha, baira ōra prīta.

Relationships, rivalries, and alliances are only sustainable and successful when conducted between social or intellectual equals.

બારભાયાનું રાજ.

bārabhāyānuṁ rāja.

A situation where there is no clear leader or too many people giving orders.

બારસેં યુવા ખાકે બીલ્લી હજકુ ચલી.

bārasēṁ yuvā khākē bīllī hajaku calī.

It is used to describe a hypocrite who commits many sins and then pretends to be religious.

બારવટીઆ થાકે પણ રાજ થાકે નહીં.

bāravaṭīā thākē paṇa rāja thākē nahīṁ.

Rebels eventually wear themselves out while established power endures.

બારે ડુંગર કચ્છમાં, અણાવરી ખેંગાર;

bārē ḍuṁgara kacchamāṁ, aṇāvarī khēṁgāra;

Refers to the geographical and political landscape of Kutch under the rule of Khengar.

બારે ખુધ, સોળે સાન, વીશે વાન, ત્રીશે જીવાન, ચાળીશે પુરા, પચાસે ઉતર્યો;

bārē khudha, sōḷē sāna, vīśē vāna, trīśē jīvāna, cāḷīśē purā, pacāsē utaryō;

Describes the predictable stages of human life and vitality across the decades.

બારે ખુધ, સોળે સાન, વીશે વાન, ત્રીશે જુવાન, ચાળીશે પુરે,

bārē khudha, sōḷē sāna, vīśē vāna, trīśē juvāna, cāḷīśē purē,

Human development, maturity, and physical peak progress through specific stages of life.

બારે મેઘ ખાંગા થવા

bārē mēgha khāṁgā thavā

Everything coming down at the same moment.

બારે વહાણ ડૂબી જવા

bārē vahāṇa ḍūbī javā

Ruined completely, with nothing held back anywhere.

બશીકરનકે મંત્ર હય, નારાયણ યહ ચાર;

baśīkaranakē maṁtra haya, nārāyaṇa yaha cāra;

Beauty, affection, submission, and devoted service are the four ways to win over and control others.

બાત બાતમેં બાત હે, ભાત ભાતકી બાત;

bāta bātamēṁ bāta hē, bhāta bhātakī bāta;

Utterances take many forms, and a single phrase can bring either reward or ruin.

બાત બાતમેં બાત હે, ભાત ભાતની બાત;

bāta bātamēṁ bāta hē, bhāta bhātanī bāta;

Words have deep power and variety; a single word can bring a great reward or a severe punishment.

બાત જો કહે બને તો બાત કરામત હે.

bāta jō kahē banē tō bāta karāmata hē.

True skill lies in making one's promises or predictions actually happen.

બાત જો કહે જાને તો બાત કરામત હે.

bāta jō kahē jānē tō bāta karāmata hē.

Tactful and skillful speech can accomplish wonders.

બાતને દેવી અરૂ દેવતા પ્રસન્ન હોત,

bātanē dēvī arū dēvatā prasanna hōta,

Pleasing and respectful speech wins over even the highest authorities.

બાતનેસ દેવી અરૂ દેવતા પ્રસન્ન હોત,

bātanēsa dēvī arū dēvatā prasanna hōta,

Eloquent and polite speech has the power to win over everyone, from deities to rulers and commoners.

બત્રીસ કોઠે દીવા પ્રગટ્યા

batrīsa kōṭhē dīvā pragaṭyā

Relief and joy going right through a person.

બાવા આદમને વખતનું.

bāvā ādamanē vakhatanuṁ.

Something that is extremely old or outdated.

બાવા બન્યા હે તો હિન્દી બોલના પડતા હૈ.

bāvā banyā hē tō hindī bōlanā paḍatā hai.

Take on the role and you take on everything that comes with it.

બાવા બાર ને લાડવા ચાર

bāvā bāra nē lāḍavā cāra

Far more people wanting it than there is of it.

બાવા વાછરૂ વાળશે ? તો કહે, બાપનાં નથી વાળ્યાં તો તારાં શું વાળશે ?

bāvā vācharū vāḷaśē ? tō kahē, bāpanāṁ nathī vāḷyāṁ tō tārāṁ śuṁ vāḷaśē ?

Someone who has never helped or worked for their own family cannot be expected to do favors for strangers.

બાવા વાછરૂ વાળશે ? તો કહે, બાપનાં નથી વાળ્યાં તો તારાં શું વાળીએ ?

bāvā vācharū vāḷaśē ? tō kahē, bāpanāṁ nathī vāḷyāṁ tō tārāṁ śuṁ vāḷīē ?

Said of someone who refuses to work for others after neglecting his own home duties.

બાવાજી ઘટડી કેમ વહેલી વગાડી?

bāvājī ghaṭaḍī kēma vahēlī vagāḍī?

Questioning why someone took action prematurely, met with the answer that sins are cut away as soon as possible.

બાવળ વાવો તો કાંટા ઉગે અને આંબો વાવો તો કેરી મળે

bāvaḷa vāvō tō kāṁṭā ugē anē āṁbō vāvō tō kērī maḷē

Whatever you planted is what is going to arrive.

બાવાના બેઉ બગડે.

bāvānā bēu bagaḍē.

Reaching for two things and coming away without either.

બાવન હજાર બાંધીઆ, ઘોડા ગઢ ગિરનાર; કેમ સહે સોરઠ ધણી, ખોણુ દળ ખેંગાર.

bāvana hajāra bāṁdhīā, ghōḍā gaḍha giranāra; kēma sahē sōraṭha dhaṇī, khōṇu daḷa khēṁgāra.

Expresses the pride and high standards of a powerful ruler who cannot tolerate any weakness or deficiency in his forces.

બાવાનો માલ બગલમાં ઘાલ.

bāvānō māla bagalamāṁ ghāla.

Take advantage of free or unclaimed goods without hesitation.

બાવો ઉઠ્યો બગલમાં હાથ

bāvō uṭhyō bagalamāṁ hātha

A man with nothing to pack can leave the moment he chooses.

બાયડી આગળ ગમે તેવા શુરા અને બુદ્ધીવાળાબી હલકા થાય છે.

bāyaḍī āgaḷa gamē tēvā śurā anē buddhīvāḷābī halakā thāya chē.

It is used to comment on the influence women have over men.

બાયડી નાતરે જાય ને ઘણી વેળાવા જાય.

bāyaḍī nātarē jāya nē ghaṇī vēḷāvā jāya.

Once a boundary of propriety is crossed, it becomes easier to repeat the transgression repeatedly.

બાયડીને કમાઈ અને છોકરાંને મીઠાઈ બતાવીએ ત્યારે વશ (રાજી) થાય.

bāyaḍīnē kamāī anē chōkarāṁnē mīṭhāī batāvīē tyārē vaśa (rājī) thāya.

Different people are pleased and managed by offering them what they value most.

બે બદામનો માણસ

bē badāmanō māṇasa

Somebody of no weight whatsoever.

બે બાજુની ઢોલકી વગાડવી

bē bājunī ḍhōlakī vagāḍavī

Telling each party what it wants to hear.

બે દીન મેહેમાન, ત્રીજે દીન બેઇમાન.

bē dīna mēhēmāna, trījē dīna bēimāna.

A guest who stays too long loses their welcome and respect.

બે ઘરનો પરોણો ભૂખે મરે

bē gharanō parōṇō bhūkhē marē

Each of them assumes the other is feeding you.

બે ઘોડે ચડાય નહીં.

bē ghōḍē caḍāya nahīṁ.

A person cannot successfully pursue two conflicting interests at the same time.

બે હાથ વચ્ચે એક પેટ છે તે ભરાશે.

bē hātha vaccē ēka pēṭa chē tē bharāśē.

As long as a person is willing to work with their hands, they will always manage to feed themselves.

બે હાથ વગર તાલી વાગે નહી.

bē hātha vagara tālī vāgē nahī.

It is used to say that it takes two parties to create a conflict or a situation.

બે જણ પોતે પોતામાં લડશે તે કાઇ દીન પાછા મળશે, ને જે વચમાં શેતાની કરશે તે અંતે ખાસડાં ખાશે.

bē jaṇa pōtē pōtāmāṁ laḍaśē tē kāi dīna pāchā maḷaśē, nē jē vacamāṁ śētānī karaśē tē aṁtē khāsaḍāṁ khāśē.

Those who stir up conflict between others will eventually face the consequences of their interference.

બે પાડા લડે તેમાં ઝાડનો ખો નીકળે

bē pāḍā laḍē tēmāṁ jhāḍanō khō nīkaḷē

The quarrel is theirs and the damage is somebody else's.

બે પાંદડે થવું

bē pāṁdaḍē thavuṁ

To get comfortably on your feet at last.

બે સગપણ ને ત્રીજું વેર, કદી ન આવશે મારે ઘેર.

bē sagapaṇa nē trījuṁ vēra, kadī na āvaśē mārē ghēra.

Having multiple conflicting ties or harboring grudges only brings ruin and should be avoided.

બેઆજ રાત દાહડા વગર અટકવે ચાલે.

bēāja rāta dāhaḍā vagara aṭakavē cālē.

Time passes continuously and relentlessly.

બેઅક્લી સાચા જુઠાનો ફરક સમજે નહીં.

bēaklī sācā juṭhānō pharaka samajē nahīṁ.

Ignorant people cannot distinguish between truth and lies.

બેઅક્લીને ગામની ભાંજગડ.

bēaklīnē gāmanī bhāṁjagaḍa.

Foolish people are always involved in unnecessary local drama.

બેદરકાર બન્યાથી બદ દીઆનતની જાળમાં સપડાઈ જવાય.

bēdarakāra banyāthī bada dīānatanī jāḷamāṁ sapaḍāī javāya.

Lack of vigilance makes one vulnerable to being cheated.