બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

ડાબા હાથની વાત જમણાને ખબર ન પડે

ḍābā hāthanī vāta jamaṇānē khabara na paḍē

Done so quietly that not even the next person along hears of it.

ડાબા હાથનો ખેલ

ḍābā hāthanō khēla

So easy he could do it without attending to it.

ડાબા હાથે ચીજ મુકી દેવી

ḍābā hāthē cīja mukī dēvī

To part with something as though it had never mattered.

ડબ્બો ગુલ કરી નાખવો

ḍabbō gula karī nākhavō

To finish a thing off for good.

ડાબે દીધું ગમે (બને) નહીં, ને છૂટું પડવું ગમે નહીં.

ḍābē dīdhuṁ gamē (banē) nahīṁ, nē chūṭuṁ paḍavuṁ gamē nahīṁ.

A dilemma where neither giving up a relationship nor enduring its difficulties is acceptable.

ડાબે દીઠું ગમે (અને) નહીં, ને છૂટું પડવું ગમે નહીં.

ḍābē dīṭhuṁ gamē (anē) nahīṁ, nē chūṭuṁ paḍavuṁ gamē nahīṁ.

Said of someone or something that is highly annoying to have around but too essential to part with.

ડાચામાં બાળવું

ḍācāmāṁ bāḷavuṁ

To eat it up rather than share a scrap of it.

ડાચું વકાસીને બેસવું

ḍācuṁ vakāsīnē bēsavuṁ

To sit there gaping while it all happens.

ડાઢીએ ઝાઝા કાતરા, કાણે ઝાઝા કેશ;

ḍāḍhīē jhājhā kātarā, kāṇē jhājhā kēśa;

Used to describe a person who is unkempt or physically neglected.

ડગલે ધન કમાય, સંધરે પણ ખરચે નહીં;

ḍagalē dhana kamāya, saṁdharē paṇa kharacē nahīṁ;

Wealth accumulated through dishonest means and hoarded greedily will eventually end up in the hands of others.

ડાગળી ખસવી

ḍāgaḷī khasavī

To lose your reason.

ડહાડી મુછ મુંડાયકે, હુવા ઘોટમ ઘોટ;

ḍahāḍī mucha muṁḍāyakē, huvā ghōṭama ghōṭa;

Changing one's physical appearance does not bring spiritual purity.

ડાહામ તો ઘણાએ દીધા.

ḍāhāma tō ghaṇāē dīdhā.

Said when one has already received plenty of painful lessons, punishments, or harsh criticisms from others.

ડાહપણ ડાયરા માંહે, પગલાં તો પાછાં ભરે;

ḍāhapaṇa ḍāyarā māṁhē, pagalāṁ tō pāchāṁ bharē;

Said of a coward who speaks wisely in public but retreats when action is required.

ડહાપણ ઉપર સરવે સદગુણનો આધાર છે.

ḍahāpaṇa upara saravē sadaguṇanō ādhāra chē.

Wisdom is the foundation of all good character.

ડહાપણ વગર કેટલાંએક માણસો એવુંજ ધારે છે કે, હું સરવે રીત સમજી છું, તેથી વધારે સમજ ધરાવનારા તે વળી કેવા હશે?

ḍahāpaṇa vagara kēṭalāṁēka māṇasō ēvuṁja dhārē chē kē, huṁ saravē rīta samajī chuṁ, tēthī vadhārē samaja dharāvanārā tē vaḷī kēvā haśē?

The ignorant often overestimate their own knowledge.

ડહાપણમાં કુલ્લી ગયા છે.

ḍahāpaṇamāṁ kullī gayā chē.

Becoming so overly shrewd or overthinking that one falls into utter folly.

ડહાપણની દાઢ ઊગવી

ḍahāpaṇanī dāḍha ūgavī

To finally acquire some sense — usually late and painfully.

ડાહી બાઇને તેડાવા ને ખીરમાં મીઠું નંખાવે.

ḍāhī bāinē tēḍāvā nē khīramāṁ mīṭhuṁ naṁkhāvē.

People are quick to offer advice but slow to do the actual work.

ડાહી બાઇને તેડાવો ને ખીરમાં મીઠું નંખાવો.

ḍāhī bāinē tēḍāvō nē khīramāṁ mīṭhuṁ naṁkhāvō.

Said of someone who pretends to be wise but only ruins a simple job with foolish interference.

ડાહી જાણી ગોત્રજ આગળ બેસાડી, તે નાળીઅેર ફોડી ખાધું.

ḍāhī jāṇī gōtraja āgaḷa bēsāḍī, tē nāḷīaēra phōḍī khādhuṁ.

Said of a person who, when trusted with an important or sacred responsibility, abuses that trust for their own immediate gain.

ડાહી સાસરે ન જાય ને ગાંડીને શિખામણ આપે.

ḍāhī sāsarē na jāya nē gāṁḍīnē śikhāmaṇa āpē.

Instruction from somebody who has carefully avoided doing the thing.

ડાહીબાઈને બોલાવો ને ખીરમાં મીઠું નખાવો

ḍāhībāīnē bōlāvō nē khīramāṁ mīṭhuṁ nakhāvō

Call in the expert and watch them ruin it.

ડાહીના ઘેલા ને ઘેલીના ડાહ્યા.

ḍāhīnā ghēlā nē ghēlīnā ḍāhyā.

Said when the children of intelligent parents turn out to be foolish, or when those of foolish parents turn out to be wise.

ડાહીને ડામ ને ઘેલીને ગામ.

ḍāhīnē ḍāma nē ghēlīnē gāma.

Said when a sensible person is unfairly punished or burdened with duties while an irresponsible person is rewarded or left in peace.

ડાહ્યા ભૂલે નહીં, ભૂલે ત્યારે ભીંત ભૂલે.

ḍāhyā bhūlē nahīṁ, bhūlē tyārē bhīṁta bhūlē.

Said when an otherwise highly intelligent or capable person makes an incredibly obvious or massive mistake.

ડાહ્યા માણસ જે કામ શરૂઆતથી સમજે, તે મુરખ માણસ તે કામનું સેવટ આવેથી જાણે.

ḍāhyā māṇasa jē kāma śarūātathī samajē, tē murakha māṇasa tē kāmanuṁ sēvaṭa āvēthī jāṇē.

Wise people foresee consequences, while fools learn only through experience.

ડાહ્યા—નહીં શિંગ નહીં પુંછડું, નહીં કરવા નિશાન;

ḍāhyā—nahīṁ śiṁga nahīṁ puṁchaḍuṁ, nahīṁ karavā niśāna;

A person's character and breeding are revealed through their speech.

ડાહ્યા તે ધરડા જેવા.

ḍāhyā tē dharaḍā jēvā.

Wisdom is often associated with the maturity of age.

ડાહ્યો દીકરો દેશાવર ભોગવે.

ḍāhyō dīkarō dēśāvara bhōgavē.

Intelligence and capability allow one to succeed anywhere.

ડાકણ પણ બે ઘર પરહરે.

ḍākaṇa paṇa bē ghara paraharē.

Even the most ruthless or malicious people show some restraint and spare those closest to them.

ડાકણેય એક ઘર તો છોડે

ḍākaṇēya ēka ghara tō chōḍē

Even the worst of them keeps somewhere they will not touch.

ડલ્લે એમ કાંઈ ખાઈ જવાના નથી.

ḍallē ēma kāṁī khāī javānā nathī.

Great tasks or large fortunes cannot be swallowed up all at once without sustained effort.

ડમડમ કરે, તે શું ભણે?

ḍamaḍama karē, tē śuṁ bhaṇē?

Said of someone who is too restless, noisy, or constantly wandering to acquire any real education or wisdom.

ડાંભ્યે દુઃખ મટે.

ḍāṁbhyē duḥkha maṭē.

Severe or deep-seated problems can only be resolved through drastic and painful measures.

ડાંફાં મારવા

ḍāṁphāṁ māravā

To wander about looking busy and arriving nowhere.

ડાંગ મારેલાં પાણી જુદાં નહી પડે.

ḍāṁga mārēlāṁ pāṇī judāṁ nahī paḍē.

Blood is thicker than water; family bonds cannot be permanently broken.

ડાંગે માર્યા પાણી જુદા ન પડે

ḍāṁgē māryā pāṇī judā na paḍē

Some bonds cannot be broken by force from outside.

ડંકા વાગે તે છાનું રહેશે?

ḍaṁkā vāgē tē chānuṁ rahēśē?

Said of a matter so public or significant that any attempt to keep it secret is bound to fail.

ડાંસી ને ઊંટ સાથેના સાથે.

ḍāṁsī nē ūṁṭa sāthēnā sāthē.

Said of an insignificant person constantly clinging to a large or powerful companion.

ડાંસીએ દાટ વાળ્યો, હરખ હૈયાનો ટાળ્યો.

ḍāṁsīē dāṭa vāḷyō, harakha haiyānō ṭāḷyō.

A tiny nuisance or insignificant person can ruin a major source of happiness or cause immense trouble.

ડાંસીના ઘરમાં વાઘ પેઠો, ને સુઈના ઘરમાં સાપ નીકળ્યાં.

ḍāṁsīnā gharamāṁ vāgha pēṭhō, nē suīnā gharamāṁ sāpa nīkaḷyāṁ.

Unlikely or absurdly exaggerated dangers are reported by tiny or powerless people.

ડપણમાં તો સઉ ધરમી અને પણ જીવાનીમાં જે ધરમીપણું રાખે તેજ ખરા ધરમી.

ḍapaṇamāṁ tō sau dharamī anē paṇa jīvānīmāṁ jē dharamīpaṇuṁ rākhē tēja kharā dharamī.

Virtue when there is still something to give up is the only kind that counts.

ડફાળ જાત્રા.

ḍaphāḷa jātrā.

Said of a chaotic, noisy, or completely unproductive undertaking.

ડાફરિયાં દેવા

ḍāphariyāṁ dēvā

To loiter around gawping instead of doing anything.

ડર ખાય તે ભરખાય.

ḍara khāya tē bharakhāya.

Those who show fear are easily dominated or destroyed by their adversaries.

ડરે ન કાહુ દુષ્ટસેં, લગે પ્રેમકે બાન;

ḍarē na kāhu duṣṭasēṁ, lagē prēmakē bāna;

A person consumed by love becomes completely fearless and indifferent to any external threats or malice.

ડારો દેવો

ḍārō dēvō

To frighten somebody into behaving.

ડાસી ડાબાં ક્યાં આઢે છે?

ḍāsī ḍābāṁ kyāṁ āḍhē chē?

Said of someone who is too old, poor, or desperate to care about formalities, etiquette, or how they present themselves.

ડાસી મુવાની બીક નથી, જમ ડુબ્યાની બીક છે.

ḍāsī muvānī bīka nathī, jama ḍubyānī bīka chē.

The immediate loss or trouble is minor compared to the fear that a dangerous precedent has been set for future misfortunes.

ડાસી ને ઊંટ સાથેના સાથે.

ḍāsī nē ūṁṭa sāthēnā sāthē.

Said of two inseparable companions or things that constantly remain together despite being slow or mismatched.

ડાસીએ ડાટ વાળ્યો, હરખ હૈયાના ટાળ્યો.

ḍāsīē ḍāṭa vāḷyō, harakha haiyānā ṭāḷyō.

Said when someone's foolish or clumsy intervention completely ruins a joyful occasion or a promising plan.

ડાસીએ ગઈ ને ગાંસડીએ ગઈ.

ḍāsīē gaī nē gāṁsaḍīē gaī.

Said when both the agent and the valuable resources they were sent to manage or protect are completely lost.

ડાસીના ઘરમાં વાઘ પેઠો, ને સુઈના ઘરમાં સાપ નીકળ્યો.

ḍāsīnā gharamāṁ vāgha pēṭhō, nē suīnā gharamāṁ sāpa nīkaḷyō.

Said when minor, everyday domestic troubles are exaggerated into major catastrophes.

ડાયાબળીઓ સભા છુટે.

ḍāyābaḷīō sabhā chuṭē.

Said of an overly pedantic or meddlesome person who disrupts and ruins a collective discussion or agreement.

ડેકી ડગમગ ડગડે, શિથિલ થયું શરીર;

ḍēkī ḍagamaga ḍagaḍē, śithila thayuṁ śarīra;

Old age does not stop a person from chasing worldly desires.

ડેરે ડેરે મીર.

ḍērē ḍērē mīra.

When everyone demands to be the leader, no work gets done.

ડેરે ડેરે મીર. સખી ઠાકોર અથવા શેઠ.

ḍērē ḍērē mīra. sakhī ṭhākōra athavā śēṭha.

Not everyone can be a leader; there must be followers.

ડેસર)—ચીંતા બીન ચતુરાઇ નહી, દુઃખ બીન કેસા શરીર, પાપ બીન લક્ષ્મી નહી, ભુલ્યા દાસ કબીર.

ḍēsara)—cīṁtā bīna caturāi nahī, duḥkha bīna kēsā śarīra, pāpa bīna lakṣmī nahī, bhulyā dāsa kabīra.

The printed rejoinder to the couplet above, turning each line back on itself.

ડેસી મરે પણ જમ પરકે.

ḍēsī marē paṇa jama parakē.

Inevitability of death regardless of one's age or status.

ડીંડવાણું ચલાવવું

ḍīṁḍavāṇuṁ calāvavuṁ

To carry on a business that has long stopped making any sense.

ડીંગ હાંકવી

ḍīṁga hāṁkavī

To tell it considerably larger than it happened.

ડીંગ મારવું તો દુબળું ન મારવું.

ḍīṁga māravuṁ tō dubaḷuṁ na māravuṁ.

When boasting or making grand claims, one should aim big rather than be modest in exaggeration.

ડોહોડ વાંક વગર કજીઓ થાય નહીં.

ḍōhōḍa vāṁka vagara kajīō thāya nahīṁ.

It takes two parties to create a conflict.

ડોશી મરે તેનો ભો નથી, જમ ઘર ભાળી જાય તેનો વાંધો છે

ḍōśī marē tēnō bhō nathī, jama ghara bhāḷī jāya tēnō vāṁdhō chē

The first loss matters less than the fact that trouble now knows the way.

ડોસી સંભાળે તો ગાંસડી જાય ને ગાંસડી સંભાળે તો ડોસી જાય.

ḍōsī saṁbhāḷē tō gāṁsaḍī jāya nē gāṁsaḍī saṁbhāḷē tō ḍōsī jāya.

Used when one cannot manage two things simultaneously.

ડુબતા માણસ પ્રીણને વળગે.

ḍubatā māṇasa prīṇanē vaḷagē.

In desperation, one will grasp at any minor hope for survival.

ડુબતા માણુસ તરણાં ઝાલે.

ḍubatā māṇusa taraṇāṁ jhālē.

Desperate people in crisis seize upon any tiny hope or help available.

ડુબતાં તનખાંનો આશરો માંગે.

ḍubatāṁ tanakhāṁnō āśarō māṁgē.

A desperate person will cling to even the most useless or dangerous hope.

ડૂબતો માણસ તરણું પકડે

ḍūbatō māṇasa taraṇuṁ pakaḍē

At the end, people reach for whatever is nearest, however useless.

ડુબતું માણસ પીણુને વલગે.

ḍubatuṁ māṇasa pīṇunē valagē.

A person in desperate trouble will grasp at any hope, no matter how small.

ડુંગળીમાં એલચીનો સા આવે નહીં.

ḍuṁgaḷīmāṁ ēlacīnō sā āvē nahīṁ.

You cannot expect high quality from something inherently low-grade.

ડુંગરા દૂરથી રળીઆમણા, પાસે જઈએ તો બિહામણા.

ḍuṁgarā dūrathī raḷīāmaṇā, pāsē jaīē tō bihāmaṇā.

Said of things that seem highly attractive or desirable from a distance but prove to be difficult or disappointing up close.

ડુંગર દુરથી રળીઆમણા, પાસે જાય તો બેહામણા.

ḍuṁgara durathī raḷīāmaṇā, pāsē jāya tō bēhāmaṇā.

Things often look better from afar than they actually are.

ડુંગર દૂરથી રળિયામણા

ḍuṁgara dūrathī raḷiyāmaṇā

Close up it is all rock and climbing.

ડુંગર વીઆણે તે ઉંદર નીકળ્યા.

ḍuṁgara vīāṇē tē uṁdara nīkaḷyā.

Great effort results in a trivial outcome.

ડુંગર વીઆણો તે ઉંદર નીકળ્યો.

ḍuṁgara vīāṇō tē uṁdara nīkaḷyō.

Grand expectations and massive efforts led to a ridiculously trivial result.

ડુંટી ઉપરના વાળ તાંબાના નહીં ને બાબાના નહીં.

ḍuṁṭī uparanā vāḷa tāṁbānā nahīṁ nē bābānā nahīṁ.

Said of something entirely useless that serves no practical purpose for anyone.

ડાબામાં ડાબે દે, તે હાછએ.

ḍābāmāṁ ḍābē dē, tē hāchaē.

ડાબામાં ડાબે દે, તે હાછઓ.

ḍābāmāṁ ḍābē dē, tē hāchaō.

ડાહ જાય ઘોવાથી, દયા આવે રેશવાથી.

ḍāha jāya ghōvāthī, dayā āvē rēśavāthī.

ડાહાપણ ડાયરા માંહે, પગલાં તો પાછાં ભરે;

ḍāhāpaṇa ḍāyarā māṁhē, pagalāṁ tō pāchāṁ bharē;

ડહાપણમાં તુજ નહીં મણા, માણે મેટી મેજ;

ḍahāpaṇamāṁ tuja nahīṁ maṇā, māṇē mēṭī mēja;

ડાહ્યો કોણ અને મૂર્ખ કોણ તે સમજાવ

ḍāhyō kōṇa anē mūrkha kōṇa tē samajāva

ડાલા ભૂલે નહીં, ભૂલે ત્યારે ભીંત ભૂલે.

ḍālā bhūlē nahīṁ, bhūlē tyārē bhīṁta bhūlē.

ડાળ ચોકડી.

ḍāḷa cōkaḍī.

ડાંલ્યે દુઃખ મટે.

ḍāṁlyē duḥkha maṭē.

ડાંસી ડાબાં ક્યાં આઢે છે?

ḍāṁsī ḍābāṁ kyāṁ āḍhē chē?

ડરે ન કાહુ દુષ્ટસેં, લગે પ્રેમકેં બાન;

ḍarē na kāhu duṣṭasēṁ, lagē prēmakēṁ bāna;

ડીને ચોળી ખાખ, સિદ્ધ થઇને ધુમતા;

ḍīnē cōḷī khākha, siddha thainē dhumatā;

ડોહાડ વાંક વગર કજીઓ થાય નહીં.

ḍōhāḍa vāṁka vagara kajīō thāya nahīṁ.

ડોસી મરી ગઈ તેના ભય નથી પણ જમ ઘર જોઈ ગયો તેનો ભય છે....

ḍōsī marī gaī tēnā bhaya nathī paṇa jama ghara jōī gayō tēnō bhaya chē....

ડોસી મરી ગઈ તેનો ભય નથી...

ḍōsī marī gaī tēnō bhaya nathī...

ડોસો પરણે અને ડોસો ગાય.

ḍōsō paraṇē anē ḍōsō gāya.

ડુંગરીઆ ડરીઆ હુવા, વન ઝંગિરે મેર;

ḍuṁgarīā ḍarīā huvā, vana jhaṁgirē mēra;