બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

મફતનું ખાવું ને મસીદમાં સુવું.

maphatanuṁ khāvuṁ nē masīdamāṁ suvuṁ.

It is used to describe a lazy person who lives off charity.

મારા છગન-મગન બે સોનાના, ગામનાં છોકરાં ગારાના"

mārā chagana-magana bē sōnānā, gāmanāṁ chōkarāṁ gārānā"

Everyone thinks their own are gold and everybody else's are nothing much.

મારા છગન-મગન સોનાના.

mārā chagana-magana sōnānā.

People tend to value their own possessions or family members far more than those of others.

માર એ ચઉદમું રતન છે.

māra ē caudamuṁ ratana chē.

It is a sarcastic remark about the necessity of discipline or punishment.

મારા ગામના એવા રાહ, કે, પહેલી અધરણી પછી વિવાહ.

mārā gāmanā ēvā rāha, kē, pahēlī adharaṇī pachī vivāha.

Said of a place or situation where things are done in a completely backward or improper order.

માર ખુધુ ને કર સીધું.

māra khudhu nē kara sīdhuṁ.

It is used to say that one should discipline oneself to improve.

માર માર્યો ભૂલાય, પણ કટુ વચન ન ભૂલાય?

māra māryō bhūlāya, paṇa kaṭu vacana na bhūlāya?

Physical injuries heal over time, but verbal insults leave lasting wounds.

માર તોપ ખુદા સચ્ચા હે.

māra tōpa khudā saccā hē.

Expresses firm trust in divine truth and protection when facing overwhelming odds.

મરચા લાગવા

maracā lāgavā

For a remark to go home.

મરચાં લેવા

maracāṁ lēvā

To take offence at something.

મરચાં વાટવા

maracāṁ vāṭavā

To sit there working up bitterness against somebody.

મરચું-મીઠું ભભરાવવું

maracuṁ-mīṭhuṁ bhabharāvavuṁ

To improve a story considerably in the retelling.

મરદ મરે માન સારૂ, નામરદ રડે નાન સારૂ.

marada marē māna sārū, nāmarada raḍē nāna sārū.

Honorable people value their reputation over survival, while cowards prioritize basic needs.

મરદ મુઠાળો, બળદ પુઠાળો, બાયડી કુળાણી, ને વ્હેલ ઉધાળી.

marada muṭhāḷō, baḷada puṭhāḷō, bāyaḍī kuḷāṇī, nē vhēla udhāḷī.

These are the ideal qualities of a man, an ox, a wife, and a vehicle.

મરદની ગરદમાં રહેલું, પણ નામરદાના સરદાર થઈને રહેવું નહીં.

maradanī garadamāṁ rahēluṁ, paṇa nāmaradānā saradāra thaīnē rahēvuṁ nahīṁ.

It is better to be a follower of a strong leader than the head of a weak group.

મરદની ગરદમાં રહેવું, પણ નામરદાના સરદાર થઈને રહેવું નહીં.

maradanī garadamāṁ rahēvuṁ, paṇa nāmaradānā saradāra thaīnē rahēvuṁ nahīṁ.

It is nobler to serve a courageous leader than to command a band of weaklings.

મરજી ત્યાં મારગ.

marajī tyāṁ māraga.

The way appears once the wanting is real.

મરજો બદકાર છોકરી, જે મા બાપને એબ લગાડે.

marajō badakāra chōkarī, jē mā bāpanē ēba lagāḍē.

It expresses strong disapproval of a daughter whose behavior dishonors her family.

મરજો ભુંડાઓ, જે બેને લડાવી મારે.

marajō bhuṁḍāō, jē bēnē laḍāvī mārē.

It condemns those who incite conflict between others.

મરજો ચોર ચંડાલો, જે માલ હરામને લીએ.

marajō cōra caṁḍālō, jē māla harāmanē līē.

It condemns those who steal or acquire wealth dishonestly.

મરજો દગલબાજો જે દગો દીએ.

marajō dagalabājō jē dagō dīē.

It condemns those who practice deception.

મરજો હીજડા મરદ જે મોઢા છુપાલે રનમાં.

marajō hījaḍā marada jē mōḍhā chupālē ranamāṁ.

It condemns cowardice in men.

મરજો કમજાત પુત, જે તોખમનું નામ દુબાડે.

marajō kamajāta puta, jē tōkhamanuṁ nāma dubāḍē.

It expresses strong disapproval of a son who brings disgrace to his family name.

મરજો કપટીઓ, જે રાખે કીના મનમાં.

marajō kapaṭīō, jē rākhē kīnā manamāṁ.

It condemns those who harbor hidden hatred.

મારજો કે મરજો તમે, નવ દેશો પુંઠ લગાર; સૈયર મેણાં મારશે, જે કાયર કરી નાર.

mārajō kē marajō tamē, nava dēśō puṁṭha lagāra; saiyara mēṇāṁ māraśē, jē kāyara karī nāra.

It is better to die fighting bravely than to survive as a coward and bring shame upon one's family.

મરજો લુછાઓ, જે ગરીબોને સતાવે.

marajō luchāō, jē garībōnē satāvē.

It condemns those who oppress the vulnerable.

મારામાં વાળો, પેહેલો મરે.

mārāmāṁ vāḷō, pēhēlō marē.

Warns that depending on or allying with an ill-fated companion brings swift downfall.

મરણ આગમે (જોખમ વેહોરે) તે ચાહે તે કરે.

maraṇa āgamē (jōkhama vēhōrē) tē cāhē tē karē.

Said of a desperate person who fears nothing because they have risked everything.

મરણ આગમે (જોણમ વેહોરે) તે ચાહે તે કરે.

maraṇa āgamē (jōṇama vēhōrē) tē cāhē tē karē.

A person who has nothing to lose is dangerous and unpredictable.

મરણ મોંઘું ને મેહ તે ટીપણાં છે.

maraṇa mōṁghuṁ nē mēha tē ṭīpaṇāṁ chē.

Crucial events like death and rain are highly unpredictable and cannot be controlled by human calculations.

મરણ પાછલ રદન કરનારાઓનું મરનાર સાંભળતાં નથી, તેની ઇચ્છા તે પાછલથી તેના લાગતાં વલગતાઓ ભલા નીવરી ભલા કામે કરે એજ હોય છે.

maraṇa pāchala radana karanārāōnuṁ maranāra sāṁbhaḷatāṁ nathī, tēnī icchā tē pāchalathī tēnā lāgatāṁ valagatāō bhalā nīvarī bhalā kāmē karē ēja hōya chē.

Instead of mourning, the dead would prefer their survivors to live virtuously.

મરણ તરણને શિખવે.

maraṇa taraṇanē śikhavē.

Facing dire peril or desperation forces a person to find a way to survive.

મરણ તરુણને શિખવે.

maraṇa taruṇanē śikhavē.

Necessity forces people to learn and adapt quickly.

મારનારના હાથ પકડાય પણ બોલનારની જીભ નહીં પકડાય.

māranāranā hātha pakaḍāya paṇa bōlanāranī jībha nahīṁ pakaḍāya.

Physical violence can be restrained, but words once spoken cannot be taken back.

મારનારને સજા થાય તો પણ માર ખાનારને તો દુખ જેનું તેજ.

māranāranē sajā thāya tō paṇa māra khānāranē tō dukha jēnuṁ tēja.

Justice does not always undo the suffering already experienced by the victim.

મરનારને ઉચકનારની શી ફીકર?

maranāranē ucakanāranī śī phīkara?

Those who are merely performing a task for someone else do not share the burden of the loss.

મરતા નથી ને માંચો મૂકતો નથી.

maratā nathī nē māṁcō mūkatō nathī.

Said of someone who lingers uselessly in a position or condition without making progress or stepping aside.

મરતાં રહે તે વડા કહેવાય.

maratāṁ rahē tē vaḍā kahēvāya.

It refers to the respect accorded to those who survive or endure through difficult times.

મરતાને સૌ મારે

maratānē sau mārē

Once a person is going down, everybody joins in.

મારથી ભુતભી નાહસે, માર નવમુ રતન છે.

mārathī bhutabhī nāhasē, māra navamu ratana chē.

It is used to suggest that force is an effective way to deal with trouble.

મરતો ગયો ને મારતો ગયો

maratō gayō nē māratō gayō

He lost — but he took a good deal with him.

મરતો નથી ને માંચો મૂકતો નથી.

maratō nathī nē māṁcō mūkatō nathī.

Said of someone who is holding onto a position or resource they are no longer using, preventing others from having it.

મરતો ને ઇજત પોતાની કરણી અને કામ પ્રમાણે છે.

maratō nē ijata pōtānī karaṇī anē kāma pramāṇē chē.

A person's legacy and how they are remembered depend on their actions.

મરતોબી નહીં ને માયરે ખાલી કરતોબી નહીં.

maratōbī nahīṁ nē māyarē khālī karatōbī nahīṁ.

It refers to someone who is a burden but refuses to leave or change.

મારવા તો મીર મારવા.

māravā tō mīra māravā.

If you are going to take a risk or aim for something, aim for the highest possible reward.

મારવા તો સિંહ ને લુટવા તો ભંડાર.

māravā tō siṁha nē luṭavā tō bhaṁḍāra.

It refers to undertaking a grand or dangerous task.

મારવા ઉંદર ને ખોદવા ડુંગર.

māravā uṁdara nē khōdavā ḍuṁgara.

To put in an excessive amount of effort for a very small or trivial result.

મારવો તો મીર

māravō tō mīra

If you are going to take something on, take on something worth the trouble.

મારવો ઉંદર ને ખોદવો ડુંગર.

māravō uṁdara nē khōdavō ḍuṁgara.

Said of expending immense effort and expense for a trivial reward.

મારે લાલો લાભ વગર લોટે નહીં.

mārē lālō lābha vagara lōṭē nahīṁ.

People do not act without a motive or personal gain.

મારે મ્હાડે માહારા, ત્યારે મ્હાડે તાહારા.

mārē mhāḍē māhārā, tyārē mhāḍē tāhārā.

Everyone has the right to speak their own mind and express their own opinion.

મારે મીર ને ફૂલાય પીંજારો

mārē mīra nē phūlāya pīṁjārō

One man does the thing and a bystander takes the credit for it.

મારે તેની તલવાર

mārē tēnī talavāra

Whoever is strong enough to take it, owns it.

મરે તો મીઆંનું ને જાય તો ખારગીરનું.

marē tō mīāṁnuṁ nē jāya tō khāragīranuṁ.

Describes a situation where the loss is shifted onto others regardless of the outcome.

મરેંગે સે મરેંગે પણ હુજત નહી છોડેંગે.

marēṁgē sē marēṁgē paṇa hujata nahī chōḍēṁgē.

It is used to describe someone who is stubborn in a dispute.

માર્ગમાં એમ પણ છે; એમ શું માર્ગમાં બેઠા છીએ.

mārgamāṁ ēma paṇa chē; ēma śuṁ mārgamāṁ bēṭhā chīē.

Troubles are normal on life's journey, but one should not passively succumb to them.

મરી મીઠું ને રાઈ તેના ધણ્યા પિત્રાઈ.

marī mīṭhuṁ nē rāī tēnā dhaṇyā pitrāī.

Close relatives constantly quarrel over small, trivial household matters.

મરી મીઠું ને રાઈ તેના ઘણા પિત્રાઈ.

marī mīṭhuṁ nē rāī tēnā ghaṇā pitrāī.

When someone dies or is in trouble, many people suddenly claim to be related to them.

મરીને માળવા લેવાય નહીં.

marīnē māḷavā lēvāya nahīṁ.

You cannot take your worldly possessions with you when you die, so do not be overly attached to them.

મરીને માળવે લેવાય નહીં.

marīnē māḷavē lēvāya nahīṁ.

Warns against taking suicidal or extreme risks to gain an objective.

મારીને મુસલમાન કરવા.

mārīnē musalamāna karavā.

Used to describe forced conversion or coercing someone into a belief.

મારીને મુસલમાન કરવો

mārīnē musalamāna karavō

To force agreement out of somebody with a stick.

મારૂં ગાયું ગાયરે બાઇ ગેરાંદે.

mārūṁ gāyuṁ gāyarē bāi gērāṁdē.

Said of self-centered people who expect everyone else to flatter and support them.

માર્યા પહેલાં તોબા નહીં, ને વરસાદ પહેલાં વાવણી નહીં.

māryā pahēlāṁ tōbā nahīṁ, nē varasāda pahēlāṁ vāvaṇī nahīṁ.

Regret or action before the triggering event is premature and ineffective.

માસ વરસે ને દન સુકાએ.

māsa varasē nē dana sukāē.

Life is a cycle of ups and downs.

મસકેરી કરવી તે દોસ્તીનું જેહર છે.

masakērī karavī tē dōstīnuṁ jēhara chē.

Teasing or mocking friends destroys the bond of friendship.

મસાલથી બીજાને ઉજેરડું દેખાડે પણ પોતે અંધારામાં ચાલે.

masālathī bījānē ujēraḍuṁ dēkhāḍē paṇa pōtē aṁdhārāmāṁ cālē.

It is used to describe someone who gives good advice but fails to follow it.

મસાણ ગયલાં મુરદાં પાછાં આવે નહીં.

masāṇa gayalāṁ muradāṁ pāchāṁ āvē nahīṁ.

Death is final and irreversible.

મસાણમાંથી મડા બેઠા કરવા

masāṇamāṁthī maḍā bēṭhā karavā

To drag up matters that were long dead and buried.

મસાણે વાસ તેને શો ત્રાસ.

masāṇē vāsa tēnē śō trāsa.

Someone who has already suffered the worst or lives in constant danger is no longer afraid of minor threats.

માશીબાનું રાજ નથી

māśībānuṁ rāja nathī

There are rules here — you cannot simply do as you please.

મસીદમાં બાંગ દેવા અને દીવા કરવાની ફકર રહે.

masīdamāṁ bāṁga dēvā anē dīvā karavānī phakara rahē.

It refers to the burden of maintaining religious or community duties.

મસીદમાં ગયું'તું જ કોણ?

masīdamāṁ gayuṁ'tuṁ ja kōṇa?

Denying the whole thing from the very beginning.

મસ્તાન ગેધે પોતાનેજ મેઢે માંથે ધુલ ભરે.

mastāna gēdhē pōtānēja mēḍhē māṁthē dhula bharē.

Those who act foolishly or impulsively bring disgrace upon themselves.

મસ્તાને હાથી, પોતાને હાથે પોતાના માથા ઉપર ધૂળ નાંખે છે.

mastānē hāthī, pōtānē hāthē pōtānā māthā upara dhūḷa nāṁkhē chē.

A foolish or arrogant person brings ruin and disgrace upon themselves by their own actions.

મત દીધે માને નહીં, ક્યતે મન કાળાય;

mata dīdhē mānē nahīṁ, kyatē mana kāḷāya;

Stubborn people refuse to accept advice.

માત, તાત ને મિત્ર એ, મૂળથી ત્રણ હિતકાર;

māta, tāta nē mitra ē, mūḷathī traṇa hitakāra;

Parents and true friends are naturally well-wishers, whereas others only show concern when they have a need.

મતલબીઆઓ માખનથી અંગાલ કરાવે.

matalabīāō mākhanathī aṁgāla karāvē.

Selfish people use flattery or small favors to get others to do their work.

મતલબીઆઓની સોબત કરતાં ભલા નીરદોષોની સોબત ભલી.

matalabīāōnī sōbata karatāṁ bhalā nīradōṣōnī sōbata bhalī.

It is better to associate with simple, honest people than with those who have ulterior motives.

માતપિતાએ જે કર્યા, આજ લગી ઉપકાર; લેશ માત્ર સમજે નહીં, મૂર્ખનો સરદાર.

mātapitāē jē karyā, āja lagī upakāra; lēśa mātra samajē nahīṁ, mūrkhanō saradāra.

Said of an ungrateful child who fails to recognize or appreciate the lifelong sacrifices and favors of their parents.

માઠા ખબર વિજળી વેગે જાય.

māṭhā khabara vijaḷī vēgē jāya.

Misfortune and unpleasant news spread far more rapidly than good news.

માઠા ખણર વિજળી વેગે જાય.

māṭhā khaṇara vijaḷī vēgē jāya.

Scandal and negative information spread very quickly.

માથાના વાળ પગે લુહ્યા, પણ એક ટળી બે ન થયા. ૭

māthānā vāḷa pagē luhyā, paṇa ēka ṭaḷī bē na thayā. 7

Said of performing extreme humbleness or arduous effort without changing one's fixed fate or achieving any gain.

માથાના વાળ પગે લુલ્લા, પણ એક ટળી બે ન થયા.

māthānā vāḷa pagē lullā, paṇa ēka ṭaḷī bē na thayā.

Describes someone who makes a great show of effort but achieves no actual results.

માથાનો મળી ગયો

māthānō maḷī gayō

He has finally run into his match.

માથાનો ફરેલ

māthānō pharēla

A hothead you cannot reason with.

માથાનું દરદ કાગરે કીધાથી, પેટના મરજ ઉલટી કરવાથી, બદનનો મરજ જોલાખ લેવાથી, ચામડીનો મરજ પસીના પાડવાથી, ને રગેનો મરજ સંધરા મુકવાથી મટે.

māthānuṁ darada kāgarē kīdhāthī, pēṭanā maraja ulaṭī karavāthī, badananō maraja jōlākha lēvāthī, cāmaḍīnō maraja pasīnā pāḍavāthī, nē ragēnō maraja saṁdharā mukavāthī maṭē.

This is a list of traditional folk remedies for various ailments.

માથે બહુ દુ:ખ પડે ત્યારે વપરાતાં વાક્યો.

māthē bahu du:kha paḍē tyārē vaparātāṁ vākyō.

Extreme hardship is often described through metaphors of being burdened.

માથે ભલે માલવા, ઉનાળા ગુજરાત;

māthē bhalē mālavā, unāḷā gujarāta;

Describes which regions are pleasant to inhabit during different seasons of the year.

માથે દુખનાં ઝાડ ઉગવા

māthē dukhanāṁ jhāḍa ugavā

For troubles to take root and keep on multiplying.

માથે હાથ રાખવો

māthē hātha rākhavō

To stand over a person and protect them.

માથે પડવા વગર ક્ષીખાય નહી.

māthē paḍavā vagara kṣīkhāya nahī.

It is used to say that experience is the best teacher, often through failure.

માથે પડેલા મફતલાલ

māthē paḍēlā maphatalāla

A freeloader you cannot get rid of.

માથુ કપાય પણ નાખ નહી કપાવવું.

māthu kapāya paṇa nākha nahī kapāvavuṁ.

It refers to maintaining one's dignity or principles even at great cost.

માથુ થકું ને પગ ગરમ રાખા

māthu thakuṁ nē paga garama rākhā

Maintain a calm mind and take care of your physical health.

માઠુ થાય તે સારાને કાજે.

māṭhu thāya tē sārānē kājē.

Every misfortune has a hidden benefit.

માથુડો સુવો ને ગોહડી પરવારી.

māthuḍō suvō nē gōhaḍī paravārī.

A household falls into ruin when the primary provider or protector is gone.

માથું આપે તે મિત્ર.

māthuṁ āpē tē mitra.

A true friend is willing to make the ultimate sacrifice.

માથું સોંપ્યા પછી નાકકાનની અધીર શી ?

māthuṁ sōṁpyā pachī nākakānanī adhīra śī ?

Said when someone who has already risked or committed everything frets over minor losses.

માથું સોંપ્યા પછી નાકકાતની અધીર શી?

māthuṁ sōṁpyā pachī nākakātanī adhīra śī?

Once you have committed to a major risk, there is no point in worrying about the minor consequences.

મથુરાના પેંડા ન્યારા.

mathurānā pēṁḍā nyārā.

Used to express that something or someone has peculiar, distinct, or unmatched characteristics.

મથુરાંના પેંડા ન્યારા.

mathurāṁnā pēṁḍā nyārā.

Used to describe something that is incomparable or stands in a class of its own.

મતિ વગરના મોમના, ફેક્ટ ફજેત થયા;

mati vagaranā mōmanā, phēkṭa phajēta thayā;

Foolish and thoughtless people inevitably bring public humiliation upon themselves.

માટીની સાનક, પણ રોટીનું થાનક.

māṭīnī sānaka, paṇa rōṭīnuṁ thānaka.

Even a humble or poor home is valuable as long as it provides food and sustenance.

માયા કેરા મિત્ર, જગમાંહી ઝાઝા જડે;

māyā kērā mitra, jagamāṁhī jhājhā jaḍē;

People are quick to befriend those who have money.

માયા ખુટી કે જંજાળ તૂટી.

māyā khuṭī kē jaṁjāḷa tūṭī.

Letting go of worldly attachments brings peace.

માયા તજી તો ક્યા ભયા, માન તલ્યા નહીં જાય;

māyā tajī tō kyā bhayā, māna talyā nahīṁ jāya;

Giving up material possessions is easy, but overcoming ego and the desire for respect is the hardest spiritual challenge.

મયકા કર મા મેતરાણી, આ ચુડે મેં તેર આણી.

mayakā kara mā mētarāṇī, ā cuḍē mēṁ tēra āṇī.

Said to humble someone who boasts of their status but is actually dependent on another's favor.

માયાને ભય, કાયાને નહીં.

māyānē bhaya, kāyānē nahīṁ.

Only those who have something to lose live in fear.

મેભી મરે તે મહા દુઃખ.

mēbhī marē tē mahā duḥkha.

The death or loss of the primary breadwinner or supporter of a family brings immense ruin and grief.

મેબી રાણી, તુમબી રાણી, ભરે કાણુ પાણી ? ભરવાની આલસે જીવે.

mēbī rāṇī, tumabī rāṇī, bharē kāṇu pāṇī ? bharavānī ālasē jīvē.

When everyone considers themselves superior, essential work remains undone.

મેદાન મારવું

mēdāna māravuṁ

To carry the whole thing off in front of everybody.

મેઘ સમાન જળ નહિ

mēgha samāna jaḷa nahi

Nothing arranged by people matches what comes down of its own accord.

મેઘા વરસ્યો તે વાડમાં વરસ્યો ને ખારા દરિયામાં પણ વરસ્યો.

mēghā varasyō tē vāḍamāṁ varasyō nē khārā dariyāmāṁ paṇa varasyō.

Nature or a generous benefactor bestows blessings indiscriminately on both the useful and the useless.

મેહ રહે પણ માંડવા રહે નહીં.

mēha rahē paṇa māṁḍavā rahē nahīṁ.

Even if a major crisis passes, the temporary arrangements and disruptions caused by it cannot last forever.

મેહનત બરબાદ ને ગુનાહ લાજમ.

mēhanata barabāda nē gunāha lājama.

It describes a situation where one's efforts are wasted and they are left with the burden of a fault.

મેહનત વીના ફલ નહી.

mēhanata vīnā phala nahī.

It is used to say that hard work is necessary for success.

મેહનતનું ફલ છેક ખાલી નહી જાય.

mēhanatanuṁ phala chēka khālī nahī jāya.

Effort is never entirely in vain.

મેહર ત્યાં લેહર.

mēhara tyāṁ lēhara.

Kindness creates a happy environment.

મેહતાજી મારેબી નહી ને ભણાવેબી નહી.

mēhatājī mārēbī nahī nē bhaṇāvēbī nahī.

It is used to describe someone who is ineffective in their role.

મેહતાજીની શીખામણ નીશાળમાંજ.

mēhatājīnī śīkhāmaṇa nīśāḷamāṁja.

It is used to say that lessons learned in theory are often forgotten in practice.

મેહુ ને મેમાન કેટલા દહાડા ?

mēhu nē mēmāna kēṭalā dahāḍā ?

Guests should not overstay their welcome.

મેજ મોંઘી ને ફજેતી સસતી.

mēja mōṁghī nē phajētī sasatī.

It is used when someone spends a lot of money on a display only to end up humiliated.

મેલ કરવત મોચીના મોચી

mēla karavata mōcīnā mōcī

Whatever tools you hand him, the man is what he always was.

મેલામાં પડેલી કારીબી દાંતે ઉપાડી લીએ.

mēlāmāṁ paḍēlī kārībī dāṁtē upāḍī līē.

Used to describe someone forced to do a humiliating or desperate task.

મેં જાહેર મેરા સખુનસે, મેરા સખુન મુજસે.

mēṁ jāhēra mērā sakhunasē, mērā sakhuna mujasē.

A person is defined by what they say.

મેં જાણ્યું સગા શ્વાસ, શ્વાસ પણ સગા નહીં;

mēṁ jāṇyuṁ sagā śvāsa, śvāsa paṇa sagā nahīṁ;

One cannot rely on anything, even one's own breath, in this transient world.

મેં શી ગધેડી ઝાલી છે?

mēṁ śī gadhēḍī jhālī chē?

Said when someone finds themselves stuck with a highly troublesome, worthless, or embarrassing task or person.

મેરેકુ કાઈ નહી મારે સે મેં સારા ગાવકુ મારું.

mērēku kāī nahī mārē sē mēṁ sārā gāvaku māruṁ.

It is used to describe someone who is looking for a fight.

મેરી અઘેલી મત ભુલીએ, મારે તેની તલવાર.

mērī aghēlī mata bhulīē, mārē tēnī talavāra.

It is used to warn that even small things can have significant consequences.

મેરી બિલ્લી મૂઝસે મ્યાઉં

mērī billī mūjhasē myāuṁ

Said when someone you kept and fed turns round on you.

મેરી મતિ અતિ અલ્પ હૈ, તુમ હો ગુન ગંભીર;

mērī mati ati alpa hai, tuma hō guna gaṁbhīra;

Expresses humility when addressing a highly wise or virtuous person.

મેસથી કાળું કલંક.

mēsathī kāḷuṁ kalaṁka.

A disgrace or loss of reputation that is extremely deep and impossible to wash away.

મેથીપાક ચખાડવો

mēthīpāka cakhāḍavō

Said drily of a thorough beating.

મેવાળાને શેરડે ન જાણે ને મારું નામ પગી.

mēvāḷānē śēraḍē na jāṇē nē māruṁ nāma pagī.

Said of someone who pretends to have expertise they do not possess.

મેવાળાને શેરડો ન જાણે ને મારું નામ પગી.

mēvāḷānē śēraḍō na jāṇē nē māruṁ nāma pagī.

Said of an ignorant pretender who boasts of expertise in a subject he knows nothing about.

મ્હે બાંધી કંકાડી દળાય નહીં.

mhē bāṁdhī kaṁkāḍī daḷāya nahīṁ.

You cannot accomplish a task if you are restricted from using the essential tools or speaking freely.

મ્હેડે ચહડાવ્યા માથે ચ્હડે.

mhēḍē cahaḍāvyā māthē chaḍē.

Overly indulged or spoiled people will eventually disrespect and dominate their benefactors.

મ્હેડે સાકર, ને પેટમાં કાતર.

mhēḍē sākara, nē pēṭamāṁ kātara.

Said of a hypocritical person who speaks very sweetly but harbors malicious intentions to harm you.

મ્હેમાં આવ્યો કૌણીઓ પાછો જાય.

mhēmāṁ āvyō kauṇīō pāchō jāya.

Said when an opportunity or a person who could have been helpful is lost due to negligence.

મ્હોં જોઇને ટીલું કરવું.

mhōṁ jōinē ṭīluṁ karavuṁ.

Treating people differently based on their status or appearance.

મીઆ કાડયું ચાટે ને બીબીને મલીદા જોઇએ.

mīā kāḍayuṁ cāṭē nē bībīnē malīdā jōiē.

It describes a disparity in expectations or status between a husband and wife.

મીઆ માંદા ને તંગરી ઉંચી.

mīā māṁdā nē taṁgarī uṁcī.

It describes someone who is pretending to be sick or is in a contradictory state.

મીઆ તેખી મીઆ ને પીજરા તેખી મીઆ.

mīā tēkhī mīā nē pījarā tēkhī mīā.

It implies that despite changes in circumstances or labels, the core reality remains unchanged.

મીઆકુ જોર થોડા ઓર ગોસ્સા એત.

mīāku jōra thōḍā ōra gōssā ēta.

It is used to describe someone who is weak but aggressive.

મીઆં ભાઈની બડી બડી વાતો.

mīāṁ bhāīnī baḍī baḍī vātō.

Said of someone who boasts grandly without having the resources or capability to match their claims.

મીઆં ભાઈનું નાડું ઝાલ્યું તે મૂકેજ નહીં.

mīāṁ bhāīnuṁ nāḍuṁ jhālyuṁ tē mūkēja nahīṁ.

Said of an obstinate person who refuses to yield or change their mind.

મીઆં મહાદેવને બને નહીં.

mīāṁ mahādēvanē banē nahīṁ.

Describes two people or groups who are fundamentally incompatible.

મીઆંની મીઠ્ઠી.

mīāṁnī mīṭhṭhī.

Empty pleasantries or deceitful flattery from someone who cannot be trusted.

મીલતે દુઃખી, બિછુરત દુઃખી, સુખ કશુના હોય.

mīlatē duḥkhī, bichurata duḥkhī, sukha kaśunā hōya.

Love brings nothing but constant anxiety and sorrow, whether one is united with their beloved or separated from them.

મીઠા બોલું માણસ ને વાપરું ધાન, પેટનું મીઠું લાગે.

mīṭhā bōluṁ māṇasa nē vāparuṁ dhāna, pēṭanuṁ mīṭhuṁ lāgē.

Gentle, polite speech and well-matured food bring deep satisfaction and comfort.

મીઠા ઝાડના મૂળ ન ખવાય

mīṭhā jhāḍanā mūḷa na khavāya

Do not destroy the thing that has been feeding you.

મીઠા પારેખે વટાવમાં વધુ બેસે.

mīṭhā pārēkhē vaṭāvamāṁ vadhu bēsē.

Excessive sweetness or overly gentle nature in business dealings leads to financial loss.

મીઠા ફલમાં સરાણી પડે છે.

mīṭhā phalamāṁ sarāṇī paḍē chē.

Even in the best of things, there can be a hidden flaw or corruption.

મીઠામાં મીઠું શું? હીંય કે ગરજ.

mīṭhāmāṁ mīṭhuṁ śuṁ? hīṁya kē garaja.

Self-interest or genuine affection makes anything feel far sweeter than all else.

મીઠાં ઝાડના ફલ ખાવાં, પણ તેની જડ ખોદવી નહી.

mīṭhāṁ jhāḍanā phala khāvāṁ, paṇa tēnī jaḍa khōdavī nahī.

It is used to advise against destroying the source of one's benefits.

મીઠાસ હોય ત્યાં માખ ને કીડી ઉભાઇ જાય.

mīṭhāsa hōya tyāṁ mākha nē kīḍī ubhāi jāya.

People are attracted to wealth or kindness.

મીઠાશથી બમનું કામ થાય.

mīṭhāśathī bamanuṁ kāma thāya.

Politeness and kindness are more effective than force.

મીઠી જીભ તો સૌ કરે સીધ

mīṭhī jībha tō sau karē sīdha

Polite speech makes it easy to get things done.

મીઠું બોલી મતલબ સાંધે.

mīṭhuṁ bōlī matalaba sāṁdhē.

It is used to describe someone who uses flattery to get what they want.

મીઠું પાણી હોય ત્યાં સઉ કોઇ જાય.

mīṭhuṁ pāṇī hōya tyāṁ sau kōi jāya.

People are naturally drawn to places or people that provide comfort and benefit.

મિત્ર અવગુણ મિત્રકા, પરસે ભાખત નાહીં;

mitra avaguṇa mitrakā, parasē bhākhata nāhīṁ;

True friends protect each other's reputations by keeping their shortcomings private.

મિત્ર એડા કીજીએ, જેડા જુવારી ખેત;

mitra ēḍā kījīē, jēḍā juvārī khēta;

Choose a friend who is willing to risk everything and stand by you till the very end, just like a committed gambler.

મિત્ર સાથે કપટ રમે, સ્વાર્થમાં દુશિયાર;

mitra sāthē kapaṭa ramē, svārthamāṁ duśiyāra;

Said of a foolish person who deceives their friends for selfish gains while showing affection to their enemies.

મિયાં ચોરે મૂઠે ને અલ્લા ચોરે ઊંટે

miyāṁ cōrē mūṭhē nē allā cōrē ūṁṭē

Whatever a man takes from you is nothing beside what fate takes.

મિયાં મહાદેવનો મેળ કેમ મળે

miyāṁ mahādēvanō mēḷa kēma maḷē

Said of two people or things with no common ground whatsoever.

મિયાં પડ્યા પણ ટંગડી ઊંચી

miyāṁ paḍyā paṇa ṭaṁgaḍī ūṁcī

Thoroughly beaten and still refusing to concede it.

મીયાને મલે નહીં ને બીબીને ગમે નહીં.

mīyānē malē nahīṁ nē bībīnē gamē nahīṁ.

It describes a situation where there is a mismatch in expectations between two people.

મિયાંની મીંદડી

miyāṁnī mīṁdaḍī

A pampered dependent with no fight in them.

મો જાહેરમાં નરમ ને બાતેનમાં બેશરમ હોય તેમની સોબત કરવી નહી.

mō jāhēramāṁ narama nē bātēnamāṁ bēśarama hōya tēmanī sōbata karavī nahī.

Avoid hypocrites who maintain a respectable facade while acting immorally in secret.

મોચીના દેવને ખાસડાંની પુજા.

mōcīnā dēvanē khāsaḍāṁnī pujā.

It is used to say that people worship according to their own nature or profession.

મોડા ઉઠયે લાભ કે વેહેલા ઉઠયે લાભ.

mōḍā uṭhayē lābha kē vēhēlā uṭhayē lābha.

A rhetorical question weighing the benefits of different approaches to life or work.

મોઢામાં મગ ભર્યા છે?

mōḍhāmāṁ maga bharyā chē?

Said to somebody mumbling instead of saying the thing plainly.

મોઢાનો મોળો

mōḍhānō mōḷō

Somebody who cannot bring themselves to speak up when it matters.

મોઢે કડવું કહે, વાંસે કાંઈ બોલે નહીં;

mōḍhē kaḍavuṁ kahē, vāṁsē kāṁī bōlē nahīṁ;

Genuine friends express their criticism directly without slandering someone in their absence.

મોઢે મીઠી વાત, પાછળ વગેણું કરે;

mōḍhē mīṭhī vāta, pāchaḷa vagēṇuṁ karē;

Hypocritical acquaintances praise a person directly while vilifying them to others.

મોઢે મીઠી વાત, પાછળ વગોણું કરે;

mōḍhē mīṭhī vāta, pāchaḷa vagōṇuṁ karē;

Beware of hypocrites who act friendly but gossip about you.

મોઢે “ના,” “ના,” ને પેટમાં હાશ, હાશ.

mōḍhē “nā,” “nā,” nē pēṭamāṁ hāśa, hāśa.

People often pretend to refuse something they actually desire.

મોઢે ટઢવું કહે, વાંસે કાંઈ બોલે નહીં;

mōḍhē ṭaḍhavuṁ kahē, vāṁsē kāṁī bōlē nahīṁ;

A person who is honest and consistent in their speech is trustworthy.

મોઢું જોઈને ચાંદલો કરાય

mōḍhuṁ jōīnē cāṁdalō karāya

What a person is given depends on who they turn out to be.

મોઢું કટાણું કરવું/બગાડવું

mōḍhuṁ kaṭāṇuṁ karavuṁ/bagāḍavuṁ

To let your displeasure show without saying a word.

મોઢું વાધનું ને વાંસો ગધેડાનો.

mōḍhuṁ vādhanuṁ nē vāṁsō gadhēḍānō.

Someone who acts brave but is actually a coward.

મોડું આવીને ચવેણું માગે, તે જાતે કડીઓ,

mōḍuṁ āvīnē cavēṇuṁ māgē, tē jātē kaḍīō,

Highlights how certain types of workers characteristically demand privileges while failing to perform their duties properly.

મોડું પરણવું તે મુવા વાટ જોવી.

mōḍuṁ paraṇavuṁ tē muvā vāṭa jōvī.

Warns against delaying marriage until one is too old to build and enjoy family life.

મોહબત કીજે મરદકી, કબહુ આવત કામ;

mōhabata kījē maradakī, kabahu āvata kāma;

Aligning yourself with a strong and honorable person ensures you will have reliable support in times of need.

મોહડામાં ઇદ ને પેટમાં રોજા.

mōhaḍāmāṁ ida nē pēṭamāṁ rōjā.

It refers to someone who speaks of prosperity or happiness while actually suffering from poverty or hunger.

મોહંડે મીઠું બોલે ને મનમાં ઝેર રાખે.

mōhaṁḍē mīṭhuṁ bōlē nē manamāṁ jhēra rākhē.

It is used to describe a two-faced person.

મોહપર મીઠું બોલનારા ઘણા, પણ હીત અરથે કડવું કહેનારા કોઇકજ.

mōhapara mīṭhuṁ bōlanārā ghaṇā, paṇa hīta arathē kaḍavuṁ kahēnārā kōikaja.

It is used to praise those who give honest, albeit harsh, advice.

મોજ શાખના ખરચનું વીઆજ નહી ઉપજે.

mōja śākhanā kharacanuṁ vīāja nahī upajē.

Spending money on luxuries does not yield any productive return.

મોં બંધ કરવું

mōṁ baṁdha karavuṁ

To buy somebody's silence.

મોં ચડાવવું

mōṁ caḍāvavuṁ

To sulk about it visibly.

મોં કાળું કરવું

mōṁ kāḷuṁ karavuṁ

To disgrace somebody publicly.

મોં માથાના મેળ વિનાની વાત

mōṁ māthānā mēḷa vinānī vāta

A story with neither head nor tail to it.

મોં પરથી માંખી ઉડતી નથી

mōṁ parathī māṁkhī uḍatī nathī

Said of somebody so inert that nothing whatever stirs them.

મોં તોડી લેવું

mōṁ tōḍī lēvuṁ

To cut a person short in front of everybody.

મોંગા કર કર એચીઓ.

mōṁgā kara kara ēcīō.

It is used to say that those who do not talk much are often the ones who get things done.

મોંકાણના સમાચાર

mōṁkāṇanā samācāra

The kind of news nobody wants to be the one to bring.

મોંની દીવી જેવું.

mōṁnī dīvī jēvuṁ.

Said of someone whose face lights up brightly or who speaks with remarkable openness and clarity.

મોર નાચીને પગ સમુ જોઇ રડે.

mōra nācīnē paga samu jōi raḍē.

Even in moments of pride or beauty, one should remain aware of their flaws or humble origins.

મોર પીંછે રળિયામણો

mōra pīṁchē raḷiyāmaṇō

A good deal of the impression is made by the show.