બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

સાપે છછુંદર ગળ્યા જેવી હાલત

sāpē chachuṁdara gaḷyā jēvī hālata

Able neither to swallow it nor to spit it out.

સાપે ફરકેલો દોરીથી બીએ.

sāpē pharakēlō dōrīthī bīē.

A person who has had a bad experience becomes overly cautious of anything that resembles it.

સફાઈથી રહે, સફાઈથી વાપરો અને સફાઈ રખાવો, એ તનદોરસ્તી વધારેછે.

saphāīthī rahē, saphāīthī vāparō anē saphāī rakhāvō, ē tanadōrastī vadhārēchē.

Hygiene is essential for maintaining good health.

સફેદ બાલ ખુદાકી એનાએત.

saphēda bāla khudākī ēnāēta.

Old age and grey hair should be respected as blessings from God.

સફેદ સાધુ.

saphēda sādhu.

Said of a hypocrite who pretends to be holy but is worldly at heart.

સપુત દીકરા કુળ ઊજળે. દી વાળે તે દી-કરા, છો વાળે તે છો-કરા.

saputa dīkarā kuḷa ūjaḷē. dī vāḷē tē dī-karā, chō vāḷē tē chō-karā.

Praises good offspring who elevate their lineage while contrasting them with troublesome children.

સપુત દીકરા વિષે.

saputa dīkarā viṣē.

A good son brings honor and light to his family.

સારા બાંટ દઉં, પણ આધા કાટ લઉં.

sārā bāṁṭa dauṁ, paṇa ādhā kāṭa lauṁ.

Pretending to deal generously while secretly deducting a massive cut for oneself.

સારા ભવ રલીઓ ને પ્રારબ્ધ લાકડે બલીઓ.

sārā bhava ralīō nē prārabdha lākaḍē balīō.

Hard-earned success can be destroyed by bad luck.

સારા હોય તો માટી, નીકર કચરાના પાટી.

sārā hōya tō māṭī, nīkara kacarānā pāṭī.

An item has value only if useful; otherwise, it is mere trash.

સારા જાણી નાતવ્યાં, ગધેડાની સાથે ખેતર્યાં, ને ભાણે બેસી મુત્યાં.

sārā jāṇī nātavyāṁ, gadhēḍānī sāthē khētaryāṁ, nē bhāṇē bēsī mutyāṁ.

Said of ungrateful, vulgar people who repay kindness and hospitality with extreme disrespect and betrayal.

સારા જાણી નેતરી, ગધેડાની સાથે જેતર્યા, ને ભાણે બેસી મુતર્યા.

sārā jāṇī nētarī, gadhēḍānī sāthē jētaryā, nē bhāṇē bēsī mutaryā.

Repaying hospitality and respect with coarse, disgraceful behavior.

સારા જોધને સાથ, ગામતરે નીકળ્યાં; ન કર્યો લાંબો હાથ, મુંઝાણાં બહુ માવલા.

sārā jōdhanē sātha, gāmatarē nīkaḷyāṁ; na karyō lāṁbō hātha, muṁjhāṇāṁ bahu māvalā.

Having a powerful protector is useless if they refuse to extend help when you are in distress.

સારા કામમાં સો વિઘન

sārā kāmamāṁ sō vighana

The worthwhile thing is always the one that gets interrupted.

સારા માણસના ઘરનું વગોણું જગતને જોણું.

sārā māṇasanā gharanuṁ vagōṇuṁ jagatanē jōṇuṁ.

Said when the misfortune or disgrace of a respectable household becomes malicious entertainment for others.

સારા માણુસના ધરનું વગેણું જગતને જોણું.

sārā māṇusanā dharanuṁ vagēṇuṁ jagatanē jōṇuṁ.

People are always eager to gossip about the private failures of respected individuals.

સારા રાયમાં સાવરણી.

sārā rāyamāṁ sāvaraṇī.

Said of a useless or destructive element that ruins an otherwise prosperous and orderly place.

સારા સગા ઓથમાં લેખું.

sārā sagā ōthamāṁ lēkhuṁ.

The true value of good relatives is realized when one needs support or protection.

સર સર હંસ ન હોત, બાજ ગજરાજ ન દરદર,

sara sara haṁsa na hōta, bāja gajarāja na daradara,

Truly noble, wise, or virtuous people are rare and cannot be found everywhere.

સારા વખતમાં મધ્યમપણાથી જેઓ વેહવાર રાખે તેઓ નબળા વખતમાં પસાશે નહી.

sārā vakhatamāṁ madhyamapaṇāthī jēō vēhavāra rākhē tēō nabaḷā vakhatamāṁ pasāśē nahī.

Living within one's means during prosperity provides security during adversity.

સરગવામાં શેકટા, ને વનફળમાં લીંબીણી;

saragavāmāṁ śēkaṭā, nē vanaphaḷamāṁ līṁbīṇī;

Lists items considered the most bitter, inferior, or worthless of their kind.

સારામાં સહુના ભાગ.

sārāmāṁ sahunā bhāga.

People eagerly rush to take credit or claim ownership when a venture succeeds.

સારાં પુલ તે મહાદેવનાં.

sārāṁ pula tē mahādēvanāṁ.

The best of everything should be offered to God or dedicated to a noble cause.

સારાં શુકન.

sārāṁ śukana.

Certain sights are traditionally believed to bring good fortune.

સારાના ખપ સર્વ ઠેકાણે હોય.

sārānā khapa sarva ṭhēkāṇē hōya.

Virtuous and capable people find acceptance and usefulness wherever they go.

સારાની આશા સૌ કાઈ કરે.

sārānī āśā sau kāī karē.

It is human nature to expect and desire a favorable outcome.

સારસ પક્ષિની જોડ, જુદું એક નવ રહે;

sārasa pakṣinī jōḍa, juduṁ ēka nava rahē;

True devotion between partners binds them so completely that neither can endure life without the other.

સારસ પક્ષિની જોડ, જુદું એકે નવ રહે;

sārasa pakṣinī jōḍa, juduṁ ēkē nava rahē;

True partners are inseparable.

સરે નહીં, સીજે નહીં ને ખાટે બેઠા ખીજે,

sarē nahīṁ, sījē nahīṁ nē khāṭē bēṭhā khījē,

Said of an idle, incompetent person who does nothing to help but constantly complains and gets angry.

સરે નહીં, સીજે નહીં ને ખાટે બેઠા પીજે.

sarē nahīṁ, sījē nahīṁ nē khāṭē bēṭhā pījē.

Said of a good-for-nothing, lazy person who contributes no work while enjoying comforts.

સારે સગાં થાય, ગરીબીમાં કાઈ ગણે નહીં;

sārē sagāṁ thāya, garībīmāṁ kāī gaṇē nahīṁ;

Prosperity brings many friends and relatives, but poverty leaves one completely isolated.

સારે તોએ ટેઢીઓ, થોડા તોપણ ગરાસ;

sārē tōē ṭēḍhīō, thōḍā tōpaṇa garāsa;

Inherited land or status, however small, holds permanent value, just as family relations remain significant despite their flaws.

સારી ધરતી છે કે ચાલવા દે છે.

sārī dharatī chē kē cālavā dē chē.

Said to a wicked or worthless person to remind them that they are tolerated only by the grace of the earth.

સારી ધીરજ રાખીને મરવું એવું ધારો તો ભલાં કામો કરી લો.

sārī dhīraja rākhīnē maravuṁ ēvuṁ dhārō tō bhalāṁ kāmō karī lō.

Since death is inevitable, one should spend their remaining time performing virtuous acts.

સારી જોઈ નેતરી, તે ચુલે બેસી મુતરી.

sārī jōī nētarī, tē culē bēsī mutarī.

Bringing disgrace upon a household that welcomed someone with high expectations.

સારી રામાયણ સુનકર પુછા, સીતા કિસકી જોર?

sārī rāmāyaṇa sunakara puchā, sītā kisakī jōra?

Remaining completely ignorant of the main subject after listening to a thorough explanation.

સારી સોબતથી સારાં થાય.

sārī sōbatathī sārāṁ thāya.

Your character is influenced by the people you associate with.

સરિતા સબ ગંગા ભઈ, પથર શાલિગ્રામ;

saritā saba gaṁgā bhaī, pathara śāligrāma;

Faith transforms ordinary things into sacred ones.

સરોવર તરવર સંત જન, ચોથા બરસે મેહ;

sarōvara taravara saṁta jana, cōthā barasē mēha;

These four exist solely for the benefit of others, embodying selfless service.

સર્પ બંધાય નહીં, ને કીડી પાંજરે પડે નહીં.

sarpa baṁdhāya nahīṁ, nē kīḍī pāṁjarē paḍē nahīṁ.

Certain people or things are inherently impossible to control or confine.

સર્પ મરે નહીં, લાઠી ભાંગે નહીં.

sarpa marē nahīṁ, lāṭhī bhāṁgē nahīṁ.

Said of resolving a problem diplomatically without causing damage to either party involved.

સર્પકુંફવાડો તો રાખવો.

sarpakuṁphavāḍō tō rākhavō.

One must respect or appease dangerous people to avoid harm.

સારું કહેનારા ઘણા, પણ કરનારા કોઇજ.

sāruṁ kahēnārā ghaṇā, paṇa karanārā kōija.

It is easy to give advice but difficult to put it into practice.

સારું કાઈનું સાંખે નહીં, પેટમાં ઝાઝા લાળા;

sāruṁ kāīnuṁ sāṁkhē nahīṁ, pēṭamāṁ jhājhā lāḷā;

A jealous person is filled with internal bitterness.

સારું ને માઠું એ બેની જોર સાથેજ રહે.

sāruṁ nē māṭhuṁ ē bēnī jōra sāthēja rahē.

Duality is an inherent part of life.

સારું તોએ નાતરું, બેખલી તોએ વેહેલ; વસમું તોએ સાસરું, ઘરડા તોએ ખેલ.

sāruṁ tōē nātaruṁ, bēkhalī tōē vēhēla; vasamuṁ tōē sāsaruṁ, gharaḍā tōē khēla.

Certain things have inherent qualities or difficulties that remain true regardless of circumstances, such as the challenges of a second marriage or living with in-laws.

સારૂં વાવો તો સારૂં મેલવો.

sārūṁ vāvō tō sārūṁ mēlavō.

Good actions lead to good outcomes.

સર્વ જશના ભૂખ્યા.

sarva jaśanā bhūkhyā.

All people desire recognition and appreciation for their efforts.

સર્વ સાથ ને જગન્નાથ.

sarva sātha nē jagannātha.

Emphasizes the power of unity and community effort, where collective action brings divine success.

સર્વ સ્વર્ગ અપવર્ગ સુખ, ધરી તુલા એક અંગ;

sarva svarga apavarga sukha, dharī tulā ēka aṁga;

All worldly and heavenly joys combined cannot equal the bliss of spending even a moment in the company of holy people.

સર્વે કોઇ શેઠાઈ ભોગવે નહી.

sarvē kōi śēṭhāī bhōgavē nahī.

Not everyone is destined for or capable of leadership.

સાસ તેટલો સોસ.

sāsa tēṭalō sōsa.

Life is inherently filled with suffering as long as one is alive.

સાસ ત્યાં સુધી સોપ.

sāsa tyāṁ sudhī sōpa.

One should remain optimistic as long as they are alive.

સાસરા સુખ વાસરા, દો દિન.

sāsarā sukha vāsarā, dō dina.

Hospitality or temporary comfort is short-lived.

સાસરા સુખ વાસરા, દો દિનકા આસરા.

sāsarā sukha vāsarā, dō dinakā āsarā.

Hospitality at an in-law's house is short-lived and grows burdensome if prolonged.

સાસરાનું માન સાળીઆએ, જમણનું માન થાળીઆએ;

sāsarānuṁ māna sāḷīāē, jamaṇanuṁ māna thāḷīāē;

The honor of a place or event depends on the key people or elements associated with it.

સાસરાનું માન સાળીએ, જમણનું માન થાળીએ; ગાવાનું માન તાળીએ, ને મ્હોડાનું માન વાણીએ.

sāsarānuṁ māna sāḷīē, jamaṇanuṁ māna thāḷīē; gāvānuṁ māna tāḷīē, nē mhōḍānuṁ māna vāṇīē.

Every place or relationship gains its beauty and grace from a specific essential element.

સાસરાનું માન સાણીએ.

sāsarānuṁ māna sāṇīē.

Hospitality and respect are shown through the food served to guests.

સાસરાનું સંપેટું ઝટ પહોંચે, સારાં કામને સો વિત્ત.

sāsarānuṁ saṁpēṭuṁ jhaṭa pahōṁcē, sārāṁ kāmanē sō vitta.

Family conflicts and domestic trouble flare up instantly, while worthwhile achievements require immense effort.

સાસરે જતાં કોઈ છીનાળ કહે નહીં.

sāsarē jatāṁ kōī chīnāḷa kahē nahīṁ.

People are generally polite and avoid criticism when someone is performing a socially expected duty.

સાસરે જતાં સૌને ભાવે, ને ઊમરે એણગતાં આંસુ આવે.

sāsarē jatāṁ saunē bhāvē, nē ūmarē ēṇagatāṁ āṁsu āvē.

Anticipating a major life transition feels pleasant until the actual moment of parting arrives.

સાસરે જતાં સૌને ભાવે, ને ઊમરે ઓળખતાં આંસુ આવે.

sāsarē jatāṁ saunē bhāvē, nē ūmarē ōḷakhatāṁ āṁsu āvē.

A distant prospect seems highly attractive until one actually faces the reality of leaving home.

સાસરે સમાય નહી ને પીયરૈ જવાય નહી.

sāsarē samāya nahī nē pīyarai javāya nahī.

Being stuck in a situation where one has nowhere to turn.

સાસરે સમાય નહીં, ને પીયરમાં કોઈ અહાય નહીં.

sāsarē samāya nahīṁ, nē pīyaramāṁ kōī ahāya nahīṁ.

Describes someone who is difficult to live with and has alienated everyone around them.

સાસરે સમાય નહીં, ને પીયરમાં કોઈ ચહાય નહીં.

sāsarē samāya nahīṁ, nē pīyaramāṁ kōī cahāya nahīṁ.

Said of a troublesome person who is unwelcome everywhere because of a bad disposition.

સાસરે સંપ નહી ને પીયરૈ જંપ નહી.

sāsarē saṁpa nahī nē pīyarai jaṁpa nahī.

Used for someone who finds no comfort or acceptance anywhere.

સાસરું છેટે સારું, ને મેસાણ ઢુકડું સારું.

sāsaruṁ chēṭē sāruṁ, nē mēsāṇa ḍhukaḍuṁ sāruṁ.

Keeping a healthy distance from in-laws helps maintain domestic harmony.

સાસરું હેઠ, મહીઅર હેઠ, સૌથી વહાલાં આંખ ને પેટ.

sāsaruṁ hēṭha, mahīara hēṭha, sauthī vahālāṁ āṁkha nē pēṭa.

One's own personal well-being and self-interest always come before any family ties or loyalties.

સાસરું પીહેર પાસે વસે, તે નારી કાંતને હસે.

sāsaruṁ pīhēra pāsē vasē, tē nārī kāṁtanē hasē.

Having her parents' house nearby gives a wife the backing to disrespect her husband.

સાસરું તો દહાડી, પણ મહીઅર તો વાડી.

sāsaruṁ tō dahāḍī, paṇa mahīara tō vāḍī.

Life at the in-laws demands endless duty, whereas one's parental home offers ease and affection.

સસેકા તીન પાઉં.

sasēkā tīna pāuṁ.

null

સસ્સેકે તીન પાંઊ.

sassēkē tīna pāṁū.

Used to describe a stubborn person who insists on an incorrect or absurd point.

સસ્તુ ભાડું ને સિદ્ધપુરની જાત્રા

sastu bhāḍuṁ nē siddhapuranī jātrā

Two good things arriving in the same stroke.

સસ્તું ભાડું ને સીગનપોરની જાત્રા.

sastuṁ bhāḍuṁ nē sīganapōranī jātrā.

Used when one gets a good deal or a pleasant outcome for very little cost.

સાસુ ગઇ શિવરાત, વહુને આવી નવરાંત.

sāsu gai śivarāta, vahunē āvī navarāṁta.

Subordinates enjoy freedom and neglect their duties when their supervisor or authority figure is absent.

સાસુ ગઈ શિવરાત, વહુને આવી નવરાંત.

sāsu gaī śivarāta, vahunē āvī navarāṁta.

Subordinates relax and enjoy freedom the moment strict authority leaves.

સાસુ જાય હોળી, તો વહુ ખાય ખીર-પાળી.

sāsu jāya hōḷī, tō vahu khāya khīra-pāḷī.

People indulge themselves and enjoy luxuries the moment their strict guardian or boss leaves.

સાસુ કહે રાંડ, વહુ કહે રાંડ, વચ્ચે દીકરાના ધાણ.

sāsu kahē rāṁḍa, vahu kahē rāṁḍa, vaccē dīkarānā dhāṇa.

Constant bickering between two closely related rivals ultimately destroys the person caught in the middle.

સાસુ કોઇની સાકર નહીં, ને મા કોઇની ડાકણ નહીં.

sāsu kōinī sākara nahīṁ, nē mā kōinī ḍākaṇa nahīṁ.

A mother-in-law is naturally strict and critical, whereas a biological mother is always loving and protective.

સાસુ નહીં, નણંદ નહીં, આપે એકલાં આનંદ.

sāsu nahīṁ, naṇaṁda nahīṁ, āpē ēkalāṁ ānaṁda.

Living alone without interfering relatives brings peace and happiness.

સાસુ પછી વહુના વારો.

sāsu pachī vahunā vārō.

Position and authority eventually pass from the senior generation to the junior.

સાસુ પછી વહુનો વારો.

sāsu pachī vahunō vārō.

Everyone eventually gets their turn to rule, lead, or enjoy authority.

સાસુ પોતે તેવી ને વહુને શિખામણ આપે.

sāsu pōtē tēvī nē vahunē śikhāmaṇa āpē.

Said of someone who hypocritically lectures others on behavior they fail to practice themselves.

સાસુ રાંધે ને વહુ જમે.

sāsu rāṁdhē nē vahu jamē.

Used to describe a situation where one person does the hard work and another enjoys the benefits.

સાસુ ઠેસ જાય, ને વહુને બહારવટી કહે.

sāsu ṭhēsa jāya, nē vahunē bahāravaṭī kahē.

Said of someone who criticizes others for the very faults they commit themselves.

સાસુ ઠેસે જાય, ને વહુને બહારવટી કહે.

sāsu ṭhēsē jāya, nē vahunē bahāravaṭī kahē.

Blaming a subordinate for one's own clumsiness or errors.

સાસુ વહુ બંને સરખી, વચ્ચે બોલે તે નરસી.

sāsu vahu baṁnē sarakhī, vaccē bōlē tē narasī.

It is best not to interfere in domestic disputes, as the mediator will only end up being blamed by both sides.

સાસુ વહુમાં સાંબેલું ગેળ.

sāsu vahumāṁ sāṁbēluṁ gēḷa.

Endless, repetitive friction between two women sharing the same household.

સાસુ વહુમાં સાંએલું ગેમ.

sāsu vahumāṁ sāṁēluṁ gēma.

Constant domestic friction and rivalry lead to the loss or destruction of household peace and property.

સાસુ વહુની એક સાડી, સાસુ પેહેરે તો વહુ ઉઘાડી.

sāsu vahunī ēka sāḍī, sāsu pēhērē tō vahu ughāḍī.

Said of a situation of extreme scarcity where two people must compete for the same single resource.

સાત દીકરાના બાપ ટોપલે ઢંકાય, એક દીકરાના બાપ ચરૂએ પંકાય.

sāta dīkarānā bāpa ṭōpalē ḍhaṁkāya, ēka dīkarānā bāpa carūē paṁkāya.

Having many children does not guarantee support in old age, whereas a single dutiful child can bring great honor and care.

સાત દીકરીએ, દીકરા વગર બાપ વાંજીઓ.

sāta dīkarīē, dīkarā vagara bāpa vāṁjīō.

Reflects a traditional cultural bias where a family without a son is considered incomplete.

સત ગુરૂ સતકા શબ્દ હય, છન દીયા સત બતાય;

sata gurū satakā śabda haya, chana dīyā sata batāya;

A genuine spiritual teacher guides a seeker to ultimate truth instantly through his words.

સાત કપુત દીકરે નખોદ ગયા ખરાખર.

sāta kaputa dīkarē nakhōda gayā kharākhara.

Having many children who are worthless is worse than having no children at all.

સાત મામાના ભાણેજ.

sāta māmānā bhāṇēja.

Said of someone who is neglected because everyone assumes someone else is taking care of them.

સાત પાંચની લાકડી ને એકનો બોજ.

sāta pāṁcanī lākaḍī nē ēkanō bōja.

null

સાત પાવલાં કમ દો રૂપીઆ.

sāta pāvalāṁ kama dō rūpīā.

Said of a convoluted or overly complicated way of stating a simple amount or fact.

સાત સાંઘે ને તેર તોડે.

sāta sāṁghē nē tēra tōḍē.

null

સાત શાક ઉપર જજે, પણ બે ઓરમાઇમાં ઉપર ન જઇશ.

sāta śāka upara jajē, paṇa bē ōramāimāṁ upara na jaiśa.

It is better to endure extreme poverty and eat simple food than to deal with the cruelty of stepmothers.

સાત વારે સોની, ત્રણ વારે કંસારા;

sāta vārē sōnī, traṇa vārē kaṁsārā;

Different craftsmen or people require different amounts of time or attempts to complete their work.

સાત વીશે સો સમજે તે ખેડુત. (રાજો.)

sāta vīśē sō samajē tē khēḍuta. (rājō.)

Said of simple, uneducated rural folk who have their own practical but mathematically incorrect ways of calculating.

સાતડે સાત.

sātaḍē sāta.

Said of a complete agreement, a perfect match, or a settled matter.

સતાધારી આગળ સંપજવાલાનું, ને સંપજવાલા આગળ શીઆણપણવાલાનું ચાલે નહી.

satādhārī āgaḷa saṁpajavālānuṁ, nē saṁpajavālā āgaḷa śīāṇapaṇavālānuṁ cālē nahī.

Power overrides agreement, and agreement overrides wisdom.

સાતની મા ભાગળે બંધાય, એકની મા ચરૂએ રંધાય.

sātanī mā bhāgaḷē baṁdhāya, ēkanī mā carūē raṁdhāya.

A mother with many children is often neglected as they pass responsibility to one another, whereas an only child takes full care of her.

સાથ છોડીએ પણ ભાત નહી છોડીએ.

sātha chōḍīē paṇa bhāta nahī chōḍīē.

People may change their associations, but they will not give up their basic needs or habits.

સાઠે બુદ્ધિ નાઠે

sāṭhē buddhi nāṭhē

Said when age has taken the sense along with everything else.

સાઠેદરા વાંકી પાઘડીએ, ઘોડે ચઢી જાય ચાકરી, જમે દાયરીએ.

sāṭhēdarā vāṁkī pāghaḍīē, ghōḍē caḍhī jāya cākarī, jamē dāyarīē.

Said of someone who maintains a highly dignified, proud, and aristocratic lifestyle despite being in service.

સાઠી બુદ્ધિ નાઠી.

sāṭhī buddhi nāṭhī.

Old age brings a decline in mental sharpness.

સતી, સાધક ઓર સુપડા, સતેસત ભાખત;

satī, sādhaka ōra supaḍā, satēsata bhākhata;

Just as a winnowing basket separates the chaff from the grain, virtuous and disciplined individuals discard the useless and retain only what is true and valuable.

સતી શાપ આપે નહિ અને શંખણીના શાપ લાગે નહિ

satī śāpa āpē nahi anē śaṁkhaṇīnā śāpa lāgē nahi

The people worth fearing do not threaten, and the ones who threaten are not worth fearing.

સતીયા સત ના છોડ, સત છોડે પત જાય.

satīyā sata nā chōḍa, sata chōḍē pata jāya.

Maintaining one's integrity is essential to preserving one's honor.

સતોષીઆને લોભ વહાલો, જુગારીને પાસા વહાલો, છબીલાને ભોગ વહાલો, ઘેલીને તાસા વહાલો, હલકાને અહંકાર વહાલો, ઠગારને ફાંસો વહાલો, પારધીને શેકાર વહાલો, જોગીને વનવાસ વહાલો, કવીને અલંકાર વહાલો, દાતારને હાથ પૈસા વહાલો.

satōṣīānē lōbha vahālō, jugārīnē pāsā vahālō, chabīlānē bhōga vahālō, ghēlīnē tāsā vahālō, halakānē ahaṁkāra vahālō, ṭhagāranē phāṁsō vahālō, pāradhīnē śēkāra vahālō, jōgīnē vanavāsa vahālō, kavīnē alaṁkāra vahālō, dātāranē hātha paisā vahālō.

Everyone has their own specific obsession or driving force.

સત્તા આગળ શાણપણ નકામું

sattā āgaḷa śāṇapaṇa nakāmuṁ

Being right counts for nothing against someone who can simply decide.

સત્તા આગળ શાણપણ શું કરે?

sattā āgaḷa śāṇapaṇa śuṁ karē?

Reason and intelligence are useless when confronted by raw power.

સત્તર પંચા પંચાણું ને બે મૂક્યા છૂટના, લાવો પટેલ સોમાં બે ઓછા

sattara paṁcā paṁcāṇuṁ nē bē mūkyā chūṭanā, lāvō paṭēla sōmāṁ bē ōchā

Arithmetic delivered fast enough and confidently enough that nobody stops to check it.

સતું તે અંતે મોંધું.

satuṁ tē aṁtē mōṁdhuṁ.

Low-quality goods or shortcuts end up costing more in the long run.

સત્ય એજ ધરમ છે.

satya ēja dharama chē.

Truthfulness is the highest form of righteousness.

સત્ય, શીલ, સંતોષ, તપ, દયા, બિનતૃષ્ણા દાન; ક્ષમા, અહિંસા, શૌચ, યમ, લક્ષણ ધર્મ બખાન.

satya, śīla, saṁtōṣa, tapa, dayā, binatr̥ṣṇā dāna; kṣamā, ahiṁsā, śauca, yama, lakṣaṇa dharma bakhāna.

True righteousness is defined by a combination of moral virtues including truthfulness, compassion, self-control, and selfless charity.

સત્ય વચન ઓર દીનતા, પરસ્ત્રી માત સમાન; ઇનકું વૈકુંઠ ના મીલે, તો તુલસીદાસ જમાન.

satya vacana ōra dīnatā, parastrī māta samāna; inakuṁ vaikuṁṭha nā mīlē, tō tulasīdāsa jamāna.

Assures that a life of truth, humility, and moral purity guarantees salvation.

સૌ ગયાં સગે વગે, વહુ રલાં ઉસે પગે.

sau gayāṁ sagē vagē, vahu ralāṁ usē pagē.

When a crisis hits, everyone looks out for themselves, leaving the most vulnerable person to suffer alone.

સૌ જન્મે, પણ સૌના પાલણહાર જશે નહીં.

sau janmē, paṇa saunā pālaṇahāra jaśē nahīṁ.

God or the ultimate provider is eternal and will always look after those who are born.

સૌ કહે બાપડી, પણ કોઈ ન સીવે કાપડી.

sau kahē bāpaḍī, paṇa kōī na sīvē kāpaḍī.

People offer empty sympathy but refuse to provide actual help.

સૌ ખાય સાળ દાળ, મારે ભાગ યુલી;

sau khāya sāḷa dāḷa, mārē bhāga yulī;

Complaining about unfair treatment or favoritism in distribution.

સૌ કીસબ ચોર.

sau kīsaba cōra.

Every skilled practitioner conceals the ultimate secret of their craft from others.

સૌ કીસણ ચાર.

sau kīsaṇa cāra.

Said of people who pretend to have skills or knowledge they do not actually possess.

સૌ કોઈ પોતાના મનથી ડાહ્યા.

sau kōī pōtānā manathī ḍāhyā.

People tend to believe their own judgment is superior to others'.

સૌ કોઈ પોતાને ઘેરના રાજા.

sau kōī pōtānē ghēranā rājā.

Everyone has absolute authority within their own private domain.

સઉ કોઇ પોતાની રોટલી તલે ઈગાર ખેંચે.

sau kōi pōtānī rōṭalī talē īgāra khēṁcē.

Everyone acts in their own self-interest.

સૌ કોઇ પોતાનું નસીબ સાથે લાવે.

sau kōi pōtānuṁ nasība sāthē lāvē.

A person's success is determined by their individual destiny.

સઉ કોઇ પોતપોતાના વખાણ કરે.

sau kōi pōtapōtānā vakhāṇa karē.

People are naturally inclined to self-promotion.

સૌ લાવીએ રાંડી, પણ એક ન લાવીએ છાંડી.

sau lāvīē rāṁḍī, paṇa ēka na lāvīē chāṁḍī.

A discarded, resentful spouse causes far more bitter domestic strife than a widow.

સઉ પૈસાવાલાઓના સગા થવા માંગે.

sau paisāvālāōnā sagā thavā māṁgē.

People are drawn to those with money and power.

સઉ પોતપોતાની જાતપર જાય.

sau pōtapōtānī jātapara jāya.

People inevitably act according to their inherent character.

સઉ સારૂં જેનું શેવટ સારૂં.

sau sārūṁ jēnuṁ śēvaṭa sārūṁ.

The final outcome is what matters most.

સૌ સૌના કાળે આવી ઉભું રહે છે.

sau saunā kāḷē āvī ubhuṁ rahē chē.

Events and changes in life happen according to their own natural schedule.

સૌ સુવાવડ ને એક કસુવાવડ.

sau suvāvaḍa nē ēka kasuvāvaḍa.

A single failure can erase the memory of many past successes.

સૌ ઉગતાને પૂજે.

sau ugatānē pūjē.

People only show respect to those who are gaining power or success.

સૌ વાર દળીઉ, ને એક વાર કળીઉ.

sau vāra daḷīu, nē ēka vāra kaḷīu.

Relentless effort over time finally yields a single breakthrough or moment of clarity.

સૌએ ગયા ને સાકે આવ્યા.

sauē gayā nē sākē āvyā.

Setting out with arrogant claims only to return defeated and humbled.

સૌમાં શુરા તે એકમાંખી નહી પુરા.

saumāṁ śurā tē ēkamāṁkhī nahī purā.

Used to mock someone who talks big but is actually a coward.

સૌંધુ લાવીએ તે મોંઘા માટે.

sauṁdhu lāvīē tē mōṁghā māṭē.

Buying low-quality goods to save money costs more in the long run.

સૌને ડાહાડીની શરમ, કોઇને સાડીની શરમ નહીં

saunē ḍāhāḍīnī śarama, kōinē sāḍīnī śarama nahīṁ

Society grants deference to men while disregarding or disrespecting women.

સઉને એક લાકડીએ હાંકે.

saunē ēka lākaḍīē hāṁkē.

Treating everyone the same, regardless of their individual differences.

સૌને ફુકાનો ચાંદલો ગમે, મેસનો નહી.

saunē phukānō cāṁdalō gamē, mēsanō nahī.

People prefer things that are auspicious or pleasant, avoiding those that are dirty or negative.

સૌથી હાકેમ જોરાવર

sauthī hākēma jōrāvara

Authority holds the ultimate power in any situation.

સૌથી મોટા રાજા મેગ.

sauthī mōṭā rājā mēga.

Rain is the ultimate provider for everyone.

સૌથી મોટો ભરમ તે ધરમ.

sauthī mōṭō bharama tē dharama.

This expresses skepticism regarding the performative or dogmatic aspects of religious practice.

સૌથી પિઆરો પોતાનો જીવ.

sauthī piārō pōtānō jīva.

Self-preservation is the most fundamental human instinct.

સૌથી ઉડુ પેટ ને પાતાળ.

sauthī uḍu pēṭa nē pātāḷa.

It is impossible to truly know what secrets a person keeps hidden deep inside their mind.

સૌથી ઉજલો દીવસ.

sauthī ujalō dīvasa.

Used to describe a day of great success or auspiciousness.

સૌથી વહાલા મા બાપને જાણવાં.

sauthī vahālā mā bāpanē jāṇavāṁ.

Parents should be held in the highest regard.

સૌટી વાગે ચમચમ, વિદ્યા આવે રમઝમ.

sauṭī vāgē camacama, vidyā āvē ramajhama.

Strict discipline and corporal punishment speed up learning.

સવૈયા—પાવક જળબુંદ નિવારન સૂરજ તાપેકા છત્ર કીયા હે,

savaiyā—pāvaka jaḷabuṁda nivārana sūraja tāpēkā chatra kīyā hē,

Inherent character traits cannot be altered by any external remedy.

સવાલ- બંદે નીમાજ કીધર ભણી ?

savāla- baṁdē nīmāja kīdhara bhaṇī ?

This is a setup for a religious or philosophical answer regarding the omnipresence of God.

સવપનામાં ખ્યાલ શકતી જેમ ઘડીઆલ પેનડુલમના અટકાવ વગર ફાસ જાય તેમ તરેહવાર રીતે ફાસ જાય, કારણ કે ચેતન શકતી તે વખતે બંધ રહે છે.

savapanāmāṁ khyāla śakatī jēma ghaḍīāla pēnaḍulamanā aṭakāva vagara phāsa jāya tēma tarēhavāra rītē phāsa jāya, kāraṇa kē cētana śakatī tē vakhatē baṁdha rahē chē.

This is a philosophical observation about the lack of rational control during dreaming.

સવાર પડી ને આંખ ઉઘડી

savāra paḍī nē āṁkha ughaḍī

The understanding arrived only once it could no longer be avoided.

સવારના પોહારનું નામ એ છે.

savāranā pōhāranuṁ nāma ē chē.

Said of something fresh, auspicious, or early that sets the tone for what follows.

સવાયાના સો સમ.

savāyānā sō sama.

Used to describe something that is slightly more than standard or excessive.

સવાયાની દોસી ને પૈસા માથું મુડામણુ.

savāyānī dōsī nē paisā māthuṁ muḍāmaṇu.

null

સવ્યા ધઉં દળ્યા સારા.

savyā dhauṁ daḷyā sārā.

Work done by one's own hands is the most reliable and satisfactory.

સાયાનો સદા જય છે.

sāyānō sadā jaya chē.

Honesty and truthfulness will ultimately triumph over falsehood.

સાયર હંસને મનાવે, એધી માયા જોડ;

sāyara haṁsanē manāvē, ēdhī māyā jōḍa;

One should maintain relationships with those who bring dignity and respect, and avoid breaking ties with them.

સે હારવાલામી એક હારવાલાની મદદ માંગે.

sē hāravālāmī ēka hāravālānī madada māṁgē.

Those who are already struggling often seek help from those who are equally or less capable.

સેડમાં સાસરૂં ને ફાંતમાં ખાસરૂં.

sēḍamāṁ sāsarūṁ nē phāṁtamāṁ khāsarūṁ.

null

સેલ હાથની સાડી ને અરધ તાંગ ઉઘાડી.

sēla hāthanī sāḍī nē aradha tāṁga ughāḍī.

Used for someone who is poorly prepared or has a half-finished task.

સેવા કરે તેને મેવા મળે

sēvā karē tēnē mēvā maḷē

The one who puts in the work is the one rewarded.

સેવા કરે તો મેવા મળે

sēvā karē tō mēvā maḷē

Hard work and service lead to rewards.

સીધી આંગળીએ ઘી ન નીકળે

sīdhī āṁgaḷīē ghī na nīkaḷē

Some things will not be got without bending a little.

સીદીભાઇ ચાંદ દેખે, તો કહે આપસેહી નજર આયગા.

sīdībhāi cāṁda dēkhē, tō kahē āpasēhī najara āyagā.

Patience and waiting will eventually bring about the desired result without unnecessary effort.

સીદીભાઇ સો મન સાબુએથી ગોરા નહી થાય.

sīdībhāi sō mana sābuēthī gōrā nahī thāya.

One cannot change their fundamental nature or identity.

સીદીભાઈને આરસી અકારી.

sīdībhāīnē ārasī akārī.

Used when someone dislikes being shown the truth about themselves.

સીદીભાઈને સીદકાં વહાલાં

sīdībhāīnē sīdakāṁ vahālāṁ

Everybody thinks their own are the fine ones.

સીદીભાઈનો ડાબો કાન

sīdībhāīnō ḍābō kāna

Reaching for something the long way round when it was there in front of you.

સીદીમાષ ચાંદ દેખે, તો કહે આપોઆપ દેખેંગે.

sīdīmāṣa cāṁda dēkhē, tō kahē āpōāpa dēkhēṁgē.

Used for someone who is stubborn or insists on doing things their own way despite advice.

સિહ સાધકા એક મત, જીવતહીંકું ખાય;

siha sādhakā ēka mata, jīvatahīṁkuṁ khāya;

True spiritual seekers and noble souls only engage with those who are spiritually alive and active, ignoring those who are spiritually dead.

સીમળે લેભાણાં, પણ ફળ ખાઇ પસ્તાણાં.

sīmaḷē lēbhāṇāṁ, paṇa phaḷa khāi pastāṇāṁ.

One should not be deceived by outward beauty or false promises, only to suffer disappointment later.

સીંદરી બળે પણ વળ ન મૂકે

sīṁdarī baḷē paṇa vaḷa na mūkē

Obstinate right down to the ash.

સિંધમાં સોભી પાંતી.

siṁdhamāṁ sōbhī pāṁtī.

Everyone has their own unique preference or way of doing things.

સિંહ ભૂખે મરી જાય, પણ ખડ ન ખાય.

siṁha bhūkhē marī jāya, paṇa khaḍa na khāya.

A person of high self-respect and noble character will never stoop to low or dishonorable means, even in extreme adversity.

સિંહ ગમન, પુરુષ વચન, કેળ ફળે એક વાર;

siṁha gamana, puruṣa vacana, kēḷa phaḷē ēka vāra;

Honorable people stand by their word and never go back on it, just as certain natural events happen only once.

સીંહ કરે મગરૂરી મનમાં, વાદલ ગરજે તે સાથે લડે વનમાં.

sīṁha karē magarūrī manamāṁ, vādala garajē tē sāthē laḍē vanamāṁ.

Even the strongest can be challenged by forces of nature.

સિંહ પાંજરે પક્ષો ગરીબ.

siṁha pāṁjarē pakṣō garība.

Even the most powerful and fierce person becomes helpless and submissive when stripped of their freedom.

સિંહના પેટમાં સાખર ન પાકે.

siṁhanā pēṭamāṁ sākhara na pākē.

A fierce or noble parent will not produce a weak or sweet-natured offspring.

સિંહને વનનો આશ્રય, વનને સિંહનો આશ્રય.

siṁhanē vananō āśraya, vananē siṁhanō āśraya.

Mutual protection and interdependence are essential for survival.

સીર જાતા હય, કે પુલાવ ખાતા હય.

sīra jātā haya, kē pulāva khātā haya.

Facing a choice between two equally dangerous or undesirable outcomes.

સીર કાટ લે, ષીર મેં નાક કાટુંગા.

sīra kāṭa lē, ṣīra mēṁ nāka kāṭuṁgā.

Said of someone who is willing to suffer extreme self-harm just to cause a minor injury or embarrassment to an enemy.

સીર કાટ લો, પીર મેં નાક કાઢુંગા.

sīra kāṭa lō, pīra mēṁ nāka kāḍhuṁgā.

Extreme insolence from someone who vows defiance even after suffering total ruin.

સીર ફેડ મર ગયે, વોહી કા વોહી.

sīra phēḍa mara gayē, vōhī kā vōhī.

Despite immense effort or apparent changes, the fundamental situation remains unaltered.

સીર સલામત તો પગરી ખેત.

sīra salāmata tō pagarī khēta.

If you survive, you can always regain your status or possessions.

સીર સીર અક્કલ, ગુર ગુર જ્ઞાન.

sīra sīra akkala, gura gura jñāna.

Different people have different opinions, perspectives, and ways of thinking.

સીર સીર અક્કલ, ગુરૂ ગુરૂ જ્ઞાન.

sīra sīra akkala, gurū gurū jñāna.

Every individual thinks differently and every master teaches according to his own light.

સીરના કીડા સીરને ફેલે.

sīranā kīḍā sīranē phēlē.

One's own thoughts, actions, and internal flaws are ultimately responsible for one's destiny or ruin.

સીરે પોહારની તોપ.

sīrē pōhāranī tōpa.

Used to describe something that is loud, boastful, or attention-seeking but lacks substance.

સીસમ, સાગ ને સુનુ, કદી ન થાય જીનું.

sīsama, sāga nē sunu, kadī na thāya jīnuṁ.

Quality and value are timeless.

સીથે રાઇ, ને હળવદ છ માણું.

sīthē rāi, nē haḷavada cha māṇuṁ.

Different places and people have vastly different standards, measures, or preferences.

સ્મશાન વૈરાગ્ય સ્મશાનમાંજ રહે.

smaśāna vairāgya smaśānamāṁja rahē.

Said of fleeting spiritual enlightenment or remorse that vanishes as soon as one returns to daily life.

સો ચાકરે ઘર ઉજડ.

sō cākarē ghara ujaḍa.

Too many people in charge lead to chaos and neglect.

સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડા વહુના.

sō dahāḍā sāsunā tō ēka dahāḍā vahunā.

Everyone gets their turn to have power or influence.

સો દહાડા સાસુના તો એક દહાડો વહુનો

sō dahāḍā sāsunā tō ēka dahāḍō vahunō

Wait long enough and the turn comes round.

સો દવા એક હવા

sō davā ēka havā

Fresh air does more than the whole shelf of remedies.