બધી કહેવતોAll of them, by first letter.

કાંદા તમે શે કાહાડ્યો?

kāṁdā tamē śē kāhāḍyō?

Said mockingly to ask someone what great achievement they think they have accomplished.

કાંડાં કાપી આપવાં

kāṁḍāṁ kāpī āpavāṁ

To bind yourself completely to a promise.

કાંડાં મલેમલનાં છે.

kāṁḍāṁ malēmalanāṁ chē.

Said of someone who is delicate, weak, or physically unfit for hard labor.

કંધેરમાં હાથ ઘાલી વિમાસવું.

kaṁdhēramāṁ hātha ghālī vimāsavuṁ.

Getting involved in a hopeless or messy situation and then regretting it.

કાંદો કાઢવો

kāṁdō kāḍhavō

Said sarcastically of a supposedly great achievement — 'and what exactly did you accomplish?'

કાને હાથ દેવા.

kānē hātha dēvā.

To express shock, disbelief, or a desire to hear no more.

કાણે કહ્યું હતું કે બેટા બાવળીએ ચડજે?

kāṇē kahyuṁ hatuṁ kē bēṭā bāvaḷīē caḍajē?

Said to someone who suffers after choosing to engage in a dangerous or unnecessary task.

કાણે કહ્યું હતું કે બેટા બાવળીએ ચડજો?

kāṇē kahyuṁ hatuṁ kē bēṭā bāvaḷīē caḍajō?

Spoken to someone who brought pain upon themselves by taking on an unnecessary and dangerous task.

કાણે કળસીએ ને રાંઝો સસરા.

kāṇē kaḷasīē nē rāṁjhō sasarā.

Describes a situation where everything involved is of poor quality.

કાણે કળસીઓ ને રાંઝો સસરા.

kāṇē kaḷasīō nē rāṁjhō sasarā.

Describes a match or combination of entirely defective and unsuitable things.

કાણેસ ખુદા બેજાર

kāṇēsa khudā bējāra

A person with a defect is often seen as a difficult or cursed individual.

કંગાલ ગામની લુટમાં, ચરખે પણ ગનીમત.

kaṁgāla gāmanī luṭamāṁ, carakhē paṇa ganīmata.

When salvaging from someone who has nothing, even the smallest item gained is considered a success.

કંગાલનાં કાળજું પોલાં.

kaṁgālanāṁ kāḷajuṁ pōlāṁ.

Poverty leaves a person feeling empty and vulnerable.

કાણી ચૌદશ ને આદિતવાર ફરીફરીને નહીં આવે.

kāṇī caudaśa nē āditavāra pharīpharīnē nahīṁ āvē.

Opportunities are fleeting and must be seized when they arise.

કાણી દીકરીને તેની મા વખાણે.

kāṇī dīkarīnē tēnī mā vakhāṇē.

Nobody sees the flaw in what is theirs.

કાણી કીડીને કાણુ વખાણે? તેની આઈ.

kāṇī kīḍīnē kāṇu vakhāṇē? tēnī āī.

One's own family will always praise them, regardless of their flaws.

કાણી કીકીને કાણ વખાણે? તેની આઈ.

kāṇī kīkīnē kāṇa vakhāṇē? tēnī āī.

A person's flaws are overlooked or praised only by those who love them unconditionally.

કણીઆ સદા રણીઆ, કાઈ દહાડા કાંકણીઆ.

kaṇīā sadā raṇīā, kāī dahāḍā kāṁkaṇīā.

Fortune fluctuates even for those who deal in essentials.

કંઈજ કામ નહીં કરવું એજ ઘણું કઠણ કામ છે.

kaṁīja kāma nahīṁ karavuṁ ēja ghaṇuṁ kaṭhaṇa kāma chē.

Idleness is not the rest people imagine it to be.

કંઈજ નહીં મળે તો અરધી રોટલીપર સંતોષ રાખવો.

kaṁīja nahīṁ maḷē tō aradhī rōṭalīpara saṁtōṣa rākhavō.

Take what there is rather than hold out for what there isn't.

કાણીને કાણા વહાલા, રાણીને રાજા વહાલા.

kāṇīnē kāṇā vahālā, rāṇīnē rājā vahālā.

People prefer partners who are similar to themselves.

કાણીને કાણે વહાલા, રાણીને રાજા વહાલા.

kāṇīnē kāṇē vahālā, rāṇīnē rājā vahālā.

People naturally seek out and appreciate companions who match their own station or kind.

કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય

kāṁkarē kāṁkarē pāḷa baṁdhāya

Small contributions, repeated, add up to something substantial.

કાંકરે કાંકરે પાળ બંધાય, ને ટીપે ટીપે સરોવર ભરાય.

kāṁkarē kāṁkarē pāḷa baṁdhāya, nē ṭīpē ṭīpē sarōvara bharāya.

Small, consistent efforts lead to great results.

કાંકરો કાઢી નાખવો

kāṁkarō kāḍhī nākhavō

To remove the small nuisance that was spoiling everything.

કંકાસ હોય ત્યાં ધુલધાણી, કુવામાંથી ઘટે પાણી—નહી કામ ધંધો સુઝે, ને હાંડકાંબી ધુજે.

kaṁkāsa hōya tyāṁ dhuladhāṇī, kuvāmāṁthī ghaṭē pāṇī—nahī kāma dhaṁdhō sujhē, nē hāṁḍakāṁbī dhujē.

A quarrelling house loses its prosperity, its work and its health together.

કંકાસણીને ક્લેશ વહાલો, પદ્મણીને હાર વહાલો.

kaṁkāsaṇīnē klēśa vahālō, padmaṇīnē hāra vahālō.

People naturally seek out and take pleasure in what accords with their character.

કંકાસણીને ક્લેશ વહાલો, પણણીને હાર વહાલો.

kaṁkāsaṇīnē klēśa vahālō, paṇaṇīnē hāra vahālō.

People are driven by their own specific desires and natures.

કંકાસથી ગોળીનું પાણી સુકાય છે.

kaṁkāsathī gōḷīnuṁ pāṇī sukāya chē.

Constant domestic strife destroys the peace and resources of a household.

કંકાસથી કુલાનાં પાણીબી ઘટે, ને કુટુંબ, કામ ને રાજનો નાશ થાય.

kaṁkāsathī kulānāṁ pāṇībī ghaṭē, nē kuṭuṁba, kāma nē rājanō nāśa thāya.

Quarrelling ruins everything it touches, starting at home.

કાંકીડાનું જમાનગરૂં.

kāṁkīḍānuṁ jamānagarūṁ.

Said of an untrustworthy or fickle guarantee that changes constantly.

કંકુના ચાંદલાની આશા સહુ રાખે, મેસના ચાંદલાની આશા કાઈ ન રાખે.

kaṁkunā cāṁdalānī āśā sahu rākhē, mēsanā cāṁdalānī āśā kāī na rākhē.

Everyone desires good fortune and honor, while no one wants disgrace or bad luck.

કાંસા ફૂટ કે ન ફૂટ કે રણકા બાછયા.

kāṁsā phūṭa kē na phūṭa kē raṇakā bāchayā.

Once a conflict or event has begun, its effects are felt regardless of the outcome.

કાંટા બીછાવે તેની સાથેબી પુલ બીછાવી ભલાઇ કરવી.

kāṁṭā bīchāvē tēnī sāthēbī pula bīchāvī bhalāi karavī.

Answer malice with kindness.

કાંટા કાહાડી નાંખવા, શળ કાહાડવું. ખીલાઉપાડ કરવું.

kāṁṭā kāhāḍī nāṁkhavā, śaḷa kāhāḍavuṁ. khīlāupāḍa karavuṁ.

Used to describe completely eliminating obstacles, troubles, or undesirable elements.

કાંટે કે ત્રાજવું કોઈની શરમ રાખે નહીં.

kāṁṭē kē trājavuṁ kōīnī śarama rākhē nahīṁ.

Impartial judgment or measurement does not show favoritism to anyone.

કાંઠે ઊઠયું કટક.

kāṁṭhē ūṭhayuṁ kaṭaka.

Said when severe danger or trouble has arrived right at one's doorstep.

કાંટો કાંટાને કાઢે

kāṁṭō kāṁṭānē kāḍhē

The remedy for a thing is often another of the same kind.

કાંટો કે ત્રાજવું કોઈની શરમ રાખે નહીં.

kāṁṭō kē trājavuṁ kōīnī śarama rākhē nahīṁ.

Said of strict justice showing no partiality to anyone.

કાંત્યાં તેનાં સૂત, ને જાયા તેના પૂત.

kāṁtyāṁ tēnāṁ sūta, nē jāyā tēnā pūta.

One's own efforts and one's own children are the only things that truly belong to a person.

કાણુની ગાડી ને કાણુના બેલ, હાંક સુલેમાન.

kāṇunī gāḍī nē kāṇunā bēla, hāṁka sulēmāna.

Free with what costs you nothing. Nobody spares what is not his.

કન્યા અને એઠું ધાન વાસી ન રખાય.

kanyā anē ēṭhuṁ dhāna vāsī na rakhāya.

A daughter should be married off at the appropriate time, as she is considered someone else's responsibility.

કન્યા જાણે કયકડા, ને વર મોતીના દાણા.

kanyā jāṇē kayakaḍā, nē vara mōtīnā dāṇā.

Said of an ill-matched marriage between an unattractive bride and a handsome groom.

કન્યાદાન તે સંસાર દાન.

kanyādāna tē saṁsāra dāna.

Marrying a daughter away is not one gift but the handing over of a whole life.

કન્યસે કિરત ખડી, કિરતસે કલ્યાણ;

kanyasē kirata khaḍī, kiratasē kalyāṇa;

Truthfulness leads to good reputation and ultimate prosperity.

કપડે પેહેનેકું તીન વાર: બુધ, બૃહસ્પતિ ને શુક્રવાર.

kapaḍē pēhēnēkuṁ tīna vāra: budha, br̥haspati nē śukravāra.

Refers to a person who has very few clothes and must rotate them on specific days.

કપાળ જોઈને ચાંદલો કરાય

kapāḷa jōīnē cāṁdalō karāya

What you give should be measured to the person receiving it.

કપાળ કુટે નસીબ ન સુધરે.

kapāḷa kuṭē nasība na sudharē.

Complaining or lamenting does not change one's fate.

કપાળ તો ફળે ભુપાળમ્.

kapāḷa tō phaḷē bhupāḷam.

One's destiny or luck determines their success.

કપાળ તો ફળે ભુપાળમ.

kapāḷa tō phaḷē bhupāḷama.

Worldly success ultimately depends on the fate written on one's forehead.

કપાળનું ટીલું કપાળે થાય, કપાળનું ટીલું ગાલે ન થાય.

kapāḷanuṁ ṭīluṁ kapāḷē thāya, kapāḷanuṁ ṭīluṁ gālē na thāya.

Everything has its rightful place, and misplacing honors looks absurd.

કપાળે કાઢ હજે, પણ પાડોસી મોઢ ન હજે.

kapāḷē kāḍha hajē, paṇa pāḍōsī mōḍha na hajē.

Physical affliction is easier to endure than living next to an insufferable neighbor.

કપાળે કપાળે જુદી મતિ.

kapāḷē kapāḷē judī mati.

No two people think alike, and expecting otherwise is foolish.

કપાળે કપાળે જુઈ મત, પણ રોટલા ટાણે એક મત.

kapāḷē kapāḷē juī mata, paṇa rōṭalā ṭāṇē ēka mata.

People may disagree on everything else, but they all agree when it comes to their own self-interest or hunger.

કપાસીએ કોઠા ફાટે નહીં.

kapāsīē kōṭhā phāṭē nahīṁ.

Said to point out that poor-quality fare cannot truly nourish or satisfy a person.

કપાસીએ કોઠો ફાટે નહીં.

kapāsīē kōṭhō phāṭē nahīṁ.

Small or insignificant things cannot cause major damage.

કપાસિયે કોઠી ફાટી ન જાય

kapāsiyē kōṭhī phāṭī na jāya

One trifling addition will not bring a large thing down.

કપટી અને આપસવારથીના હાથમાં સતા ના હોતી.

kapaṭī anē āpasavārathīnā hāthamāṁ satā nā hōtī.

Authority given to those two is authority turned against everyone else.

કાફર માણસની સાથે કામ ન પાડવું.

kāphara māṇasanī sāthē kāma na pāḍavuṁ.

Avoid doing business with people who lack integrity.

કપિલા છઠ છત્રીશ વર્ષે આવે,

kapilā chaṭha chatrīśa varṣē āvē,

Said of an exceedingly rare and auspicious opportunity.

કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી સ્થિતિ

kāpō tō lōhī na nīkaḷē tēvī sthiti

Struck so completely by shock or shame that the person is drained of all response.

કપુરનું વહીતરું.

kapuranuṁ vahītaruṁ.

Refers to something that is fleeting or evaporates quickly.

કપુત દીકરા દીકરી હોય તે કરતાં વાંજીઆપણું ભલું.

kaputa dīkarā dīkarī hōya tē karatāṁ vāṁjīāpaṇuṁ bhaluṁ.

Bad children are worse than none.

કપુત દીકરા દીકરી મરે તેનો શોક રાખવો નહી.

kaputa dīkarā dīkarī marē tēnō śōka rākhavō nahī.

Blunt companion to the saying above — the loss was already sustained.

કાપ્યા કાન ત્યારે આવી સાન.

kāpyā kāna tyārē āvī sāna.

Said of someone who learns a lesson or gains wisdom only after suffering severe punishment or loss.

કાપ્યા તોએ લોહીનું ટીપું ન નીકળે.

kāpyā tōē lōhīnuṁ ṭīpuṁ na nīkaḷē.

Said of someone who is pale with extreme fear, or someone who is extraordinarily stingy.

કર ને જો અહીંજ છે.

kara nē jō ahīṁja chē.

What you do comes back to you in this life, not in some next one.

કરડે માકણ ને બળવું ખાટલાને

karaḍē mākaṇa nē baḷavuṁ khāṭalānē

Destroying something valuable to punish a small nuisance.

કરજ બહાર તે ગરજ બહાર.

karaja bahāra tē garaja bahāra.

Owing nothing is its own wealth.

કારજ ધીરે હોત હે, કાહે હોત અધીર;

kāraja dhīrē hōta hē, kāhē hōta adhīra;

Everything happens in its own time, and impatience cannot hasten a natural process.

કરજ, કારભાર ને કન્યા કરગરવાથી મળે નહીં.

karaja, kārabhāra nē kanyā karagaravāthī maḷē nahīṁ.

These things require effort, merit, or proper negotiation rather than mere pleading.

કરજ કરીને તેહેવાર કરવા તે દુઃખી થવાનું.

karaja karīnē tēhēvāra karavā tē duḥkhī thavānuṁ.

Borrowing money merely for lavish celebrations leads to financial ruin.

કારજ સહાયતા વિના, કરી શકે નહીં કાય;

kāraja sahāyatā vinā, karī śakē nahīṁ kāya;

Tools and people are useless without the necessary components to make them functional.

કરજદારી આખેર ખોહવારી.

karajadārī ākhēra khōhavārī.

Borrowing finishes a household sooner or later.

કરકસર તે બીજો ભાઈ.

karakasara tē bījō bhāī.

Saving money is as helpful as having a supportive sibling.

કરમ કોડીના અને લખણ લખેશરીના

karama kōḍīnā anē lakhaṇa lakhēśarīnā

Expensive tastes on no money at all.

કરમ ને ધરર્મમાં કાઇનો ભાગ નથી.

karama nē dhararmamāṁ kāinō bhāga nathī.

Neither can be delegated, and neither can be blamed on anyone else.

કરમ વના ખેતી કરે, બલદ મરે સુકવણી પડે.

karama vanā khētī karē, balada marē sukavaṇī paḍē.

Without fortune behind it, honest labour still ends in loss.

કરમમાં ન હોય કોઠાં તો શાનાં મળે ઓઠાં.

karamamāṁ na hōya kōṭhāṁ tō śānāṁ maḷē ōṭhāṁ.

If fortune has not granted you the thing, you will not get its leavings either.

કરમાં પકડી માળ, બેળા જનને ભમાવતા;

karamāṁ pakaḍī māḷa, bēḷā jananē bhamāvatā;

Hypocrites use religious symbols and outward piety to deceive innocent people.

કરના ફકીરી, ક્યા દલગીરી, સદા મગનમેં રહેનાં.

karanā phakīrī, kyā dalagīrī, sadā maganamēṁ rahēnāṁ.

Embracing a simple life free from worldly attachments brings constant happiness.

કારણ વગર કાંઈ બને નહીં.

kāraṇa vagara kāṁī banē nahīṁ.

Whatever has happened, something brought it on.

કરણ, વીર ને ભોજ, જેનાં અમર નામ છે;

karaṇa, vīra nē bhōja, jēnāṁ amara nāma chē;

Only truly generous and heroic people leave a lasting legacy, while others are forgotten.

કરણી તેવી પાર ઉતરણી.

karaṇī tēvī pāra utaraṇī.

Your deeds decide whether you get across — nothing else carries you.

કરશે હાથે તે બાંધશે સાથે.

karaśē hāthē tē bāṁdhaśē sāthē.

A person must personally bear the consequences of their own actions.

કરત કરત અભ્યાસસં, જડ મતિ હોત સુજન;

karata karata abhyāsasaṁ, jaḍa mati hōta sujana;

Practice leads to mastery.

કરત કુસંગ ચાહત કુશળ, એહી બડા અફસોસ;

karata kusaṁga cāhata kuśaḷa, ēhī baḍā aphasōsa;

One cannot expect good results while associating with bad people.

કારતક મહિને કણબી ડાહ્યો

kārataka mahinē kaṇabī ḍāhyō

Anyone looks shrewd once the harvest is safely in.

કરતો કહાડતો મરી જાય, પણ કરતો રહી જાય.

karatō kahāḍatō marī jāya, paṇa karatō rahī jāya.

The work outlasts the worker — you will not finish it, so do not imagine you will.

કરવા ગયા કંસાર અને થઈ ગઈ થૂલી

karavā gayā kaṁsāra anē thaī gaī thūlī

Aimed at something fine and produced something much poorer.

કરવટ જાતી ને આવતી વેહેરે.

karavaṭa jātī nē āvatī vēhērē.

Some things take from you whichever way they move — you lose either way.

કરવત, કાતર, કુજન, એ વેરી જુદાં કરંત;

karavata, kātara, kujana, ē vērī judāṁ karaṁta;

Wicked people, like cutting tools, only cause division and discord, whereas good people bring others together.

કરવી ખેતી તો જોડે ગાડું, કરવી વઢવાડ તો બોલ આડું.

karavī khētī tō jōḍē gāḍuṁ, karavī vaḍhavāḍa tō bōla āḍuṁ.

People who are looking for a fight will always find a way to provoke one through their speech.

કરવી ખેતી તો જોડે ગાહું, કરવી વઢવાડ તો બોલ આહું.

karavī khētī tō jōḍē gāhuṁ, karavī vaḍhavāḍa tō bōla āhuṁ.

Said of someone actively seeking out excuses to start a quarrel.

કરે ચાકરી તો પામે ભાખરી.

karē cākarī tō pāmē bhākharī.

Wages follow work. Nobody is fed for standing about.

કરે ઘણા બકારો તે થાય સઉને અકારા.

karē ghaṇā bakārō tē thāya saunē akārā.

People who are loud and boisterous are generally unwelcome.

કરે હાથે તે આવે સાથે.

karē hāthē tē āvē sāthē.

Only your own deeds follow you out of this world.

કારે કાગલે મતુ કરે, લેયછે કાણુ ને દેયછે કાણુ.

kārē kāgalē matu karē, lēyachē kāṇu nē dēyachē kāṇu.

A transaction so murky that neither party's part in it can be made out.

કરે ખોટી નીંદા તેનો થાગ નહીં રહેશે, કર ભલાઇ કે લોક વાહવાહ કહેશે.

karē khōṭī nīṁdā tēnō thāga nahīṁ rahēśē, kara bhalāi kē lōka vāhavāha kahēśē.

Which of the two you choose decides what survives you.

કરે કિતાર, સો હોય નિરધાર.

karē kitāra, sō hōya niradhāra.

Divine will is ultimate and unavoidable.

કરે સેવા તેને મળે મેવા

karē sēvā tēnē maḷē mēvā

The one who actually puts in the work is the one who is rewarded.

કરેગા સૌ પાવેગા, બંદા રોટી ખાવેગા.

karēgā sau pāvēgā, baṁdā rōṭī khāvēgā.

One reaps the consequences of their own actions.

કરેલીઆની જલમાં ફસેલી માંખ.

karēlīānī jalamāṁ phasēlī māṁkha.

Trapped in something built precisely to hold you, and struggling makes it worse.

કારીગરને મોટી એબ, આળસ.

kārīgaranē mōṭī ēba, āḷasa.

Even a skilled person fails if they are lazy.

કારીગરીના પૈસા છે.

kārīgarīnā paisā chē.

One must pay for the skill, not just the material.

કર્મ એ જ ખરો ધર્મ

karma ē ja kharō dharma

What you actually do is your real faith, whatever you profess.

કર્મ વગર ખેડ કરે તો દુકાળ પડે કાં બળદ મરે.

karma vagara khēḍa karē tō dukāḷa paḍē kāṁ baḷada marē.

Effort alone is insufficient without favorable destiny.

કર્મ વિના કરસનીઆ, જાને કોની જાઉં;

karma vinā karasanīā, jānē kōnī jāuṁ;

One cannot obtain what is not written in their destiny, regardless of effort.

કર્મધર્મમાં કાઇના ભાગ નહીં.

karmadharmamāṁ kāinā bhāga nahīṁ.

Everyone must bear the consequences of their own deeds individually.

કર્મધર્મી.

karmadharmī.

A person who lives according to their duty and fate.

કર્મમાં જે લેખ લખ્યા, તે મિથ્યા નવ થાય;

karmamāṁ jē lēkha lakhyā, tē mithyā nava thāya;

Whatever is destined to happen will inevitably occur, as fate can turn a beggar into a king or a king into a beggar.

કર્મની કહાણી, અર્ધું તેલ ને અર્ધું પાણી.

karmanī kahāṇī, ardhuṁ tēla nē ardhuṁ pāṇī.

Life is a mixture of different, often conflicting, elements.

કર્મની રતી, નાંખી ઊંધી પણ પડી ચતી.

karmanī ratī, nāṁkhī ūṁdhī paṇa paḍī catī.

Good luck ensures success no matter how unfavorable the circumstances seem.

કર્મીની જીભ, અકર્મીના ટાંટીયા

karmīnī jībha, akarmīnā ṭāṁṭīyā

The lucky get by on a word; the unlucky have to run about for the same result.

કરો કંકુના

karō kaṁkunā

Go ahead and begin — you have my blessing.

કરો તેવું પામો, વાવો તેવું લણો

karō tēvuṁ pāmō, vāvō tēvuṁ laṇō

The result you get is the one you made.

કરોધ જેમ વંટોલીઆ પવનથી અને ધરતીકંપથી ખરાબી થાય છે તેવી ખરાબી નીપજાવે છે.

karōdha jēma vaṁṭōlīā pavanathī anē dharatīkaṁpathī kharābī thāya chē tēvī kharābī nīpajāvē chē.

It is a natural disaster you carry inside you.

કરોધનું બળતું જો જલદી ન ખુઝાય તો સેજ વારમાં મોટી ખરાબી થાય.

karōdhanuṁ baḷatuṁ jō jaladī na khujhāya tō sēja vāramāṁ mōṭī kharābī thāya.

Temper does its damage faster than you can undo it.

કાર્તિક કાતરે, માગશર છેતરે ને પોષ હાંડી સેષ.

kārtika kātarē, māgaśara chētarē nē pōṣa hāṁḍī sēṣa.

Describes the progressively severe cold weather across the Hindu winter months.

કાર્તિક કાતરે, માગશર છેતરે ને પોષ હાંડી સોપ.

kārtika kātarē, māgaśara chētarē nē pōṣa hāṁḍī sōpa.

Refers to the changing nature of seasons and the hardships they bring.

કર્યુ તે કામ ને વિંધ્યું તે મોતી. ૬

karyu tē kāma nē viṁdhyuṁ tē mōtī. 6

Said of someone who takes pride in having completed a difficult task perfectly.

કર્યું ઘોળકું.

karyuṁ ghōḷakuṁ.

Someone has made a mess of a situation.

કર્યું કારવ્યું ધૂળમાં મળી જવું

karyuṁ kāravyuṁ dhūḷamāṁ maḷī javuṁ

All the effort comes to nothing in the end.

કર્યું તે કામ ને વીંધ્યું તે મોતી

karyuṁ tē kāma nē vīṁdhyuṁ tē mōtī

Only what is actually finished counts — intentions are not work.

કર્યું તે કામ ને વિંધ્યું તે મોતી.

karyuṁ tē kāma nē viṁdhyuṁ tē mōtī.

Said to emphasize that only a fully finished task counts as a real accomplishment.

કસબીને હાથે મરવું સારું, પણ અણકસબીને હાથે જીવવું ખાટું.

kasabīnē hāthē maravuṁ sāruṁ, paṇa aṇakasabīnē hāthē jīvavuṁ khāṭuṁ.

Preferable to deal with competent people even under harsh terms than to suffer at the hands of bunglers.

કસાઇ રાખવા અને સમારગે ચાલવાની ટેવ બચપણથીજ રાખવી.

kasāi rākhavā anē samāragē cālavānī ṭēva bacapaṇathīja rākhavī.

Both are habits, and habits are set early.

કસાઈને ઘેર ગાય બાંધવી.

kasāīnē ghēra gāya bāṁdhavī.

To put something vulnerable in a place where it is certain to be destroyed.

કસાઇને ઘેર ગાય બાંધવી.

kasāinē ghēra gāya bāṁdhavī.

Entrusting a valuable person or thing to someone who will ruin them.

કસણીને હાથે ગરવું સારું, પણ અણકસણીને હાથે જીવવું ખોટું.

kasaṇīnē hāthē garavuṁ sāruṁ, paṇa aṇakasaṇīnē hāthē jīvavuṁ khōṭuṁ.

Discipline is preferable to the chaos caused by lack of oversight.

કાષ્ટ ઘંટા, વિડંબના.

kāṣṭa ghaṁṭā, viḍaṁbanā.

Something that looks like the real thing but serves no purpose.

કાષ્ટ કાટ માલા કીની, માંહે પરોયા સુત;

kāṣṭa kāṭa mālā kīnī, māṁhē parōyā suta;

A physical rosary cannot bring spiritual realization if the person holding it is wicked and insincere.

કશું ન નીપજે એકથી, ફાટ મન ફલાય;

kaśuṁ na nīpajē ēkathī, phāṭa mana phalāya;

Cooperation is necessary for any significant achievement.

કટ માણસને ધરમ કે સંસારની દરકાર હોય નહી.

kaṭa māṇasanē dharama kē saṁsāranī darakāra hōya nahī.

Drink puts him outside both.

કટકમાં કાંણે ઊંટ બદનામ.

kaṭakamāṁ kāṁṇē ūṁṭa badanāma.

The innocent or the most visible person is often blamed for the mistakes of the group.

કટકના પગ અવળા.

kaṭakanā paga avaḷā.

An unruly crowd or armed force is prone to chaotic retreats.

કટકની હાંલ્લી કટકમાં ફોડવી.

kaṭakanī hāṁllī kaṭakamāṁ phōḍavī.

Settle internal disputes privately within one's own group or family.

કાટલું કાઢવું

kāṭaluṁ kāḍhavuṁ

To get rid of someone or something for good.

કટાણે કાયલ બોલે.

kaṭāṇē kāyala bōlē.

Said when someone speaks or acts at an inappropriate moment, causing irritation.

કાતરની માફક જીભ ચાલે છે.

kātaranī māphaka jībha cālē chē.

Said of someone who speaks sharply, critically, or incessantly.

કથા એ મિથ્યા, ભમરગીતા કોની દીકરી?

kathā ē mithyā, bhamaragītā kōnī dīkarī?

Used to dismiss a conversation as irrelevant or nonsensical.

કથા સાંભલીને ફુટ્યા કાન, તોપણ ન આવ્યું બ્રહ્મજ્ઞાન.

kathā sāṁbhalīnē phuṭyā kāna, tōpaṇa na āvyuṁ brahmajñāna.

A lifetime of listening to sermons that changed nothing.

કાઠીઆવાડમાં સાધારણ વર્ગના લોકો બીજાનાં દર્શન કરી માગે છે.

kāṭhīāvāḍamāṁ sādhāraṇa varganā lōkō bījānāṁ darśana karī māgē chē.

Social habits are often dictated by local customs and economic necessity.

કઠિન ભક્તિ ભગવાનકી, જ્યું ખાંડેકી ધાર;

kaṭhina bhakti bhagavānakī, jyuṁ khāṁḍēkī dhāra;

Walking the path of true devotion requires absolute focus and courage, as any slip leads to a fall.

કઠોર હૈયાવાળાની છાતી પથ્થર જેવી.

kaṭhōra haiyāvāḷānī chātī paththara jēvī.

Cruel people remain entirely indifferent to the suffering of others.

કઠોર વાણી, કજીઆનું મૂળ.

kaṭhōra vāṇī, kajīānuṁ mūḷa.

Rough words inevitably trigger disputes.

કાતી કાપડ, જેઠે ઘી, ભાદરવે કપાસ.

kātī kāpaḍa, jēṭhē ghī, bhādaravē kapāsa.

Doing things at the wrong time leads to ruin.

કૌચ કાગડી જ્યાં વળગે ત્યાંથી છૂટે નહીં.

kauca kāgaḍī jyāṁ vaḷagē tyāṁthī chūṭē nahīṁ.

Said of a persistent, annoying person who refuses to leave one alone.

કૌડી મીલે ન ભાગ ખીન, હુનર કરે હજાર,

kauḍī mīlē na bhāga khīna, hunara karē hajāra,

Talent and cleverness fail to yield prosperity unless backed by luck.

કૌતુક વગર હસવું હોય નહીં.

kautuka vagara hasavuṁ hōya nahīṁ.

Every event has an underlying reason or origin.

કવિ, પંડિત ઓર ચતુર નર, વેશ્યા, ભટ, નટખટ;

kavi, paṁḍita ōra catura nara, vēśyā, bhaṭa, naṭakhaṭa;

One should never try to deceive poets, scholars, clever people, prostitutes, soldiers, or rogues, as they are already masters of deception themselves.

કવિતા ને કસ્તૂરી સાક્ષી વિના સિદ્ધ થાય.

kavitā nē kastūrī sākṣī vinā siddha thāya.

True quality or talent is self-evident and needs no external validation.

કાયા ઘટમાં કાંકરા, જે કદિ પેસી જાય; નીકળતાં નીકળે નહીં, કરીએ કોટી ઉપાય.

kāyā ghaṭamāṁ kāṁkarā, jē kadi pēsī jāya; nīkaḷatāṁ nīkaḷē nahīṁ, karīē kōṭī upāya.

Deep-seated bad habits, vices, or chronic diseases are extremely difficult to get rid of once they take root.

કયા ઓછેકા આસરા, કયા દુર્જનકી પ્રીત ?

kayā ōchēkā āsarā, kayā durjanakī prīta ?

Relying on a petty person or trusting the friendship of a wicked person is entirely futile and unreliable.

કયા પાનીકા ખુદખુદા, કયા વેલુકી ભીંત;

kayā pānīkā khudakhudā, kayā vēlukī bhīṁta;

Human life and worldly achievements are completely fragile and temporary.

કાયા ત્યાં છાયા, મરદ ત્યાં માયા.

kāyā tyāṁ chāyā, marada tyāṁ māyā.

Human beings are naturally prone to worldly attachments.

કાયાથી માયા થાય, પણ માયાથી કાયા થાય નહીં.

kāyāthī māyā thāya, paṇa māyāthī kāyā thāya nahīṁ.

Good health and labor can build wealth, but wealth alone cannot buy back lost health or life.

કયુતર ઊડ ગયા, પીછે ફરરર (નમાલી વાત).

kayutara ūḍa gayā, pīchē phararara (namālī vāta).

Said when a real opportunity vanishes, leaving behind only meaningless chatter.

કેડમાં છોકરું ને ગામ માં ઢંઢેરો.

kēḍamāṁ chōkaruṁ nē gāma māṁ ḍhaṁḍhērō.

Searching everywhere for the thing you are already holding.

કેડમાંથી ભાગ્યા, તે ઉભા શી રીતે થવાય?

kēḍamāṁthī bhāgyā, tē ubhā śī rītē thavāya?

Said of someone who has suffered a total loss of support or financial collapse and cannot recover.

કેડમાંથી ભાગ્યા, તે ઉલા શી રીતે થવાય?

kēḍamāṁthī bhāgyā, tē ulā śī rītē thavāya?

One cannot perform tasks that require physical or mental strength they do not possess.

કેડે છોકરું ને ગામમાં શોધ્યું.

kēḍē chōkaruṁ nē gāmamāṁ śōdhyuṁ.

Hunting everywhere for what you already have in your hands.

કેળ એક વાર ફળે.

kēḷa ēka vāra phaḷē.

Some opportunities or life events happen only once.

કેળામાં ખાંડ ને મૂળામાં મીઠું.

kēḷāmāṁ khāṁḍa nē mūḷāmāṁ mīṭhuṁ.

Said of someone who is overly particular or fussy about how things are served.

કેળવણી એટલે શું? હરકંઈ જાણવું શીખવું તે.

kēḷavaṇī ēṭalē śuṁ? harakaṁī jāṇavuṁ śīkhavuṁ tē.

The compiler's own definition, set among the sayings.

કેફ હરામ નથી, તેનાં ફેલ હરામ છે.

kēpha harāma nathī, tēnāṁ phēla harāma chē.

It is not the state of being that is the problem, but the behavior that results from it.

કેરી વણુ ને આકડાને પણ થાય, પણ ખવાય ફક્ત આંબાની.

kērī vaṇu nē ākaḍānē paṇa thāya, paṇa khavāya phakta āṁbānī.

Quality and origin matter; not everything that looks the same is of equal value.

કેસરિયા કરવા

kēsariyā karavā

To go into a fight expecting not to come back from it.

કેસીયો ચૂકે તો કુવામાં ઝુંકે.

kēsīyō cūkē tō kuvāmāṁ jhuṁkē.

A single moment of carelessness in a risky job leads to disaster.

કેટલી વીસે સો થાય તેની ખબર પડવી

kēṭalī vīsē sō thāya tēnī khabara paḍavī

To learn the hard way what a thing really costs.

કેટલીક વખત નજરે જોએલું અને સાંભળેલુંબી ખોટું પડે છે.

kēṭalīka vakhata najarē jōēluṁ anē sāṁbhaḷēluṁbī khōṭuṁ paḍē chē.

Your own senses are not the last word on what happened.

કેવળીજ એક ભાવીને જાણી શકે.

kēvaḷīja ēka bhāvīnē jāṇī śakē.

Only a truly wise or enlightened person can foresee the outcome of events.

કીધે કુંભાર ગધેડે ન ચડે

kīdhē kuṁbhāra gadhēḍē na caḍē

People do not act simply because they have been instructed to.

કીડી આખું કલિંગડુ ઉપાડી શકે નહીં.

kīḍī ākhuṁ kaliṁgaḍu upāḍī śakē nahīṁ.

One should not attempt tasks that are beyond their capacity.

કીડી પર કટક ન ઊતારાય

kīḍī para kaṭaka na ūtārāya

Do not bring overwhelming force against something trivial.

કીડી સંધરે સારે દહાડે ને તીતર ખાય એક નવાલે.

kīḍī saṁdharē sārē dahāḍē nē tītara khāya ēka navālē.

One saves patiently for years; another swallows the lot in a moment.

કીડી સોનૈયે ચડી તે સોનું દેખે.

kīḍī sōnaiyē caḍī tē sōnuṁ dēkhē.

A person of limited vision assumes their small immediate world represents everything.

કીડી સોનેએ ચડી તે સોનું દેખે.

kīḍī sōnēē caḍī tē sōnuṁ dēkhē.

One's perspective is limited by their own narrow experience.

કીડીને કણ અને હાથીને મણ

kīḍīnē kaṇa anē hāthīnē maṇa

Each gets according to their size and their need.

કીડીને કણ અને હાથીને મણ પરમેશ્વર આપી રહ્યો છે.

kīḍīnē kaṇa anē hāthīnē maṇa paramēśvara āpī rahyō chē.

God provides for every creature according to its needs.

કીડીને પાંખ ફૂટે એ એના મરવાની એંધાણી

kīḍīnē pāṁkha phūṭē ē ēnā maravānī ēṁdhāṇī

A sudden rise beyond your nature is the thing that destroys you.

કીડીનું કટક, એક ચાલી એટલે બધી કીડીઓ ચાલે.

kīḍīnuṁ kaṭaka, ēka cālī ēṭalē badhī kīḍīō cālē.

People blindly follow the crowd without thinking for themselves.

કીરતી કદી ઘર બેઠાં મળતી નથી.

kīratī kadī ghara bēṭhāṁ maḷatī nathī.

Reputation has to be gone out and earned.

કીરતી ને માન મેળવવાની ખાહેશ હોય તો તેવાં કામો કરવાની કોશેશ કરે.

kīratī nē māna mēḷavavānī khāhēśa hōya tō tēvāṁ kāmō karavānī kōśēśa karē.

Wanting the standing without doing the work gets you neither.

કીરતીનો કદી નાશ થતો નથી.

kīratīnō kadī nāśa thatō nathī.

A good name outlasts the man who made it.

કીર્તિ કમાઈ લીધ, જેણે કર લાંબે કર્યા;

kīrti kamāī līdha, jēṇē kara lāṁbē karyā;

Asserts that true honor and reputation are gained by generosity, while begging or receiving from others brings shame.

કોડી ચોર તે પાડી ચોર.

kōḍī cōra tē pāḍī cōra.

A thief is a thief; the size of the first theft settles nothing.

કોડીની કમાઈ નહીં ને ઘડીની ફુરસદ નહીં.

kōḍīnī kamāī nahīṁ nē ghaḍīnī phurasada nahīṁ.

Frantically busy with nothing to show for it.

કોડિયા જેવડું કપાળ અને વચ્ચે ભમરો

kōḍiyā jēvaḍuṁ kapāḷa anē vaccē bhamarō

A mocking description of someone putting on airs.

કોએલાની દલાલીમાં હાથ કાલા.

kōēlānī dalālīmāṁ hātha kālā.

You cannot deal in a dirty trade and stay clean.

કોઈ બેસે ફૂટવા તો કોઈ પડે લૂંટવા.

kōī bēsē phūṭavā tō kōī paḍē lūṁṭavā.

Where there is someone willing to be taken, there is always someone to take him.

કોઈ હાલ મસ્ત ને કોઈ માલ મસ્ત.

kōī hāla masta nē kōī māla masta.

Everyone is intoxicated by something — for one it is his state, for another his money.

કોઈ કહે શું ખાઉં? કોઈ કહે શામાં ખાઉં?

kōī kahē śuṁ khāuṁ? kōī kahē śāmāṁ khāuṁ?

People have different levels of concern, from basic survival to luxury.

કોઈ નહી પહોંચે તેને પેટ પહોંચે.

kōī nahī pahōṁcē tēnē pēṭa pahōṁcē.

Hunger gets in where nothing else can.

કોઈના પેટ ઉપર પગ મૂકવો નહીં.

kōīnā pēṭa upara paga mūkavō nahīṁ.

Do not deprive anyone of their livelihood or means of survival.

કોઇના પેટ ઉપર પગ મૂકવો નહીં.

kōinā pēṭa upara paga mūkavō nahīṁ.

Never destroy or deprive someone of their livelihood.

કોઇને કંઈ મદદ કરવી કે આપવું તે “મે આપ્યું” નહીં કહેવું, પણ તે ખોદાએ મારી મારફતે અપાવ્યું એવું સમજવું.

kōinē kaṁī madada karavī kē āpavuṁ tē “mē āpyuṁ” nahīṁ kahēvuṁ, paṇa tē khōdāē mārī māraphatē apāvyuṁ ēvuṁ samajavuṁ.

Charity spoiled by the giver's claim on it is not charity.

કોઈને ટોપી પહેરાવવી.

kōīnē ṭōpī pahērāvavī.

Deceiving or tricking someone into a false sense of security or status.

કોઈની સાડીબાર ન રાખે

kōīnī sāḍībāra na rākhē

To care nothing for anyone's opinion or authority.

કોઈનો બળદ કોઈની વેલ ને બંદાનો ડચકારો

kōīnō baḷada kōīnī vēla nē baṁdānō ḍacakārō

Freely giving orders over property and effort that cost you nothing.